wyłyżeczkowanie jamy macicy
Wyłyżeczkowanie jamy macicy, znane również jako abrazja lub kiretaż, to zabieg ginekologiczny polegający na mechanicznym usunięciu tkanki wyścielającej wnętrze macicy (endometrium) przy użyciu specjalnego narzędzia zwanego łyżeczką (kiretą). Procedura może być wykonywana zarówno w celach diagnostycznych, jak i terapeutycznych.
Wskazania do zabiegu obejmują diagnostykę nieprawidłowych krwawień macicznych, pobranie materiału do badania histopatologicznego przy podejrzeniu patologii endometrium, usunięcie resztek po poronieniu, zakończenie ciąży, a także leczenie polipów endometrialnych. Wyłyżeczkowanie przeprowadza się zwykle w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym.
Procedura zazwyczaj poprzedzona jest rozszerzeniem kanału szyjki macicy (dylatacją), co umożliwia wprowadzenie łyżeczki do jamy macicy. Zabieg diagnostyczny często łączony jest z histeroskopią, która pozwala na bezpośrednią wizualizację wnętrza macicy. Potencjalne powikłania obejmują krwawienie, perforację macicy, infekcję oraz ryzyko utworzenia zrostów wewnątrzmacicznych (zespół Ashermana).
W ostatnich latach, wraz z rozwojem mniej inwazyjnych metod diagnostycznych (takich jak biopsja endometrium czy ultrasonografia), częstość wykonywania wyłyżeczkowania diagnostycznego uległa zmniejszeniu. Niemniej jednak, zabieg pozostaje istotną procedurą w praktyce ginekologicznej, szczególnie w sytuacjach wymagających szybkiego usunięcia tkanki z jamy macicy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Słabość szyjki macicy – Etiologia i przyczyny
Niewydolność szyjki macicy to stan charakteryzujący się przedwczesnym rozwarciem i skróceniem szyjki macicy, zwykle między 16 a 24 tygodniem ciąży, prowadzącym do ryzyka poronienia lub porodu przedwczesnego. Występuje w około 1% ciąż i odpowiada za około 25% poronień w drugim trymestrze. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca przyczyny wrodzone, takie jak wady anatomiczne macicy (np. macica dwurożna), zaburzenia tkanki łącznej (zespoły Ehlersa-Danlosa, Marfana), ekspozycję na dietylostilbestrol (DES) oraz krótką szyjkę macicy (<25 mm w 24 tygodniu). Nabyte przyczyny to urazy szyjki (np. podczas porodu, cesarskiego cięcia), zabiegi chirurgiczne (konizacja, LEEP, D&C, histeroskopia), infekcje i stany zapalne oraz czynniki hormonalne, w tym niedobór progesteronu. Ryzyko wzrasta przy wcześniejszych poronieniach, porodach przedwczesnych, ciążach mnogich, a także u kobiet afroamerykańskiego pochodzenia.
badanie ultrasonograficzne, bakteryjna waginoza, cerclage szyjki macicy, chlamydioza, ciąża mnoga, czynniki ryzyka, dietylostilbestrol, histeroskopia, konizacja szyjki macicy, krótka szyjka macicy, macica dwurożna, niedobór progesteronu, niewydolność szyjki macicy, poród przedwczesny, poronienie w drugim trymestrze, przegroda macicy, rzęsistkowica, rzeżączka, suplementacja progesteronem, szyjka macicy, utrata ciąży, wyłyżeczkowanie jamy macicy, zaburzenia kolagenu, zapalenie błony śluzowej macicy, zapalenie szyjki macicy, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hastina 21
Przed rozpoczęciem lub wznowieniem terapii preparatem Hastina 21 (zawierającym 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu) konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu lekarskiego, w tym rodzinnego, oraz wykluczenie ciąży. Należy zmierzyć ciśnienie tętnicze i wykonać badanie fizykalne, uwzględniając przeciwwskazania i ostrzeżenia. Stosowanie tego złożonego hormonalnego środka antykoncepcyjnego wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), szczególnie w pierwszym roku stosowania lub po przerwie ≥4 tygodni. Ryzyko to jest około dwukrotnie wyższe niż w przypadku preparatów zawierających lewonorgestrel, wynosząc 9-12 przypadków na 10 000 kobiet rocznie, w porównaniu do 2 na 10 000 u kobiet nie stosujących antykoncepcji hormonalnej. Należy uwzględnić dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, dodatni wywiad rodzinny, wiek >35 lat oraz inne schorzenia (np. toczeń rumieniowaty układowy, nowotwory), które mogą znacząco zwiększać ryzyko zakrzepicy.
choroba Leśniowskiego-Crohna, depresja endogenna, dyslipoproteinemia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, kamica żółciowa, krwawienie śródcykliczne, łagodny nowotwór wątroby, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, napad naczyniowo-mózgowy, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, opryszczka ciężarnych, ostuda, ostuda ciążowa, otoskleroza, padaczka, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, rak szyjki macicy, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, udar, wirus brodawczaka ludzkiego, wrodzony obrzęk naczynioruchowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyłyżeczkowanie jamy macicy, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zastój żółci, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy nowotwór wątroby, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Przyklejenie łożyska – Diagnostyka i diagnoza
Placenta accreta to poważne powikłanie ciąży, charakteryzujące się nieprawidłowym przyczepieniem łożyska do mięśniówki macicy, co uniemożliwia jego samoistne oddzielenie po porodzie. Spektrum PAS obejmuje trzy stopnie inwazji: accreta (przyleganie do mięśniówki), increta (wrastanie w mięśniówkę) oraz percreta (przerastanie przez błonę surowiczą, czasem do narządów sąsiednich). Diagnostyka prenatalna opiera się głównie na ultrasonografii, która cechuje się czułością około 87% i swoistością około 86%, z typowymi cechami takimi jak utrata hipoechogennej strefy między łożyskiem a mięśniówką, liczne lakuny, ścieńczenie mięśniówki poniżej 1 mm oraz nieprawidłowe unaczynienie widoczne w Dopplerze. Systemy punktowe, np. z siedmioma wskaźnikami PAS, pozwalają na klasyfikację ryzyka: wynik <5 punktów wyklucza PAS, 5-10 punktów wskazuje na accreta/increta, a >10 na percretę. MRI stanowi uzupełnienie diagnostyki w trudnych przypadkach, zwłaszcza przy tylnej lokalizacji łożyska lub podejrzeniu głębokiej inwazji, z czułością 94,4% i swoistością 84%, jednak nie poprawia istotnie wyników w porównaniu do doświadczonego badania USG.
badania obrazowe, badanie dopplerowskie, badanie histopatologiczne, badanie przezpochwowe, cięcie cesarskie, histerektomia, krwotok, łożysko przodujące, miomektomia, ośrodek referencyjny, placenta accreta, placenta accreta spectrum, placenta increta, placenta percreta, rezonans magnetyczny, trofoblast, ultrasonografia, ultrasonografia 3D, wielorództwo, wyłyżeczkowanie jamy macicy, zapłodnienie in vitro, zespół wielodyscyplinarny - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie narządów miednicy mniejszej – Etiologia i przyczyny
Zapalenie narządów miednicy mniejszej (PID) to infekcja górnych dróg rodnych kobiet, obejmująca macicę, jajowody i jajniki, najczęściej wywołana przez patogeny przenoszone drogą płciową, takie jak Neisseria gonorrhoeae i Chlamydia trachomatis, które odpowiadają za około 85-90% przypadków. PID ma charakter polimikrobialny w 30-40% przypadków, z udziałem także Mycoplasma genitalium oraz bakterii związanych z bakteryjną waginozą (np. Gardnerella vaginalis) i innych mikroorganizmów, w tym enteropatogenów i wirusów (HSV-2, CMV). Drogi zakażenia obejmują wstępujące zakażenie z pochwy, drogę limfatyczną oraz rzadko krwiopochodną. Czynniki ryzyka to wiek <25 lat, wielość partnerów seksualnych, wcześniejsze zakażenia STI, stosowanie wkładki wewnątrzmacicznej (szczególnie w pierwszych 3 tygodniach), irygacje pochwy oraz zabiegi ginekologiczne. PID może rozwinąć się także w okresie połogu, po poronieniu, czy po zabiegach medycznych naruszających barierę szyjki macicy.
Atopobium vaginae, Bacteroides fragilis, bakteryjna waginoza, biopsja endometrium, chlamydia, Chlamydia trachomatis, ciąża pozamaciczna, cytomegalowirus, Escherichia coli, Gardnerella vaginalis, Haemophilus influenzae, histeroskopia, infekcja polimikrobialna, Mycoplasma genitalium, Mycoplasma hominis, Neisseria gonorrhoeae, niepłodność jajowodowa, paciorkowiec grupy B, posocznica, przewlekły ból miednicy, ropień jajowodowo-jajnikowy, rzeżączka, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Trichomonas vaginalis, Ureaplasma urealyticum, wkładka wewnątrzmaciczna, wyłyżeczkowanie jamy macicy, zapalenie endometrium, zapalenie jajników, zapalenie jajowodów, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie otrzewnej, żeński układ rozrodczy - Leksykon chorób i schorzeń
Krwawienie poprzymiotopauzalne – Diagnostyka i diagnoza
Krwawienie poprzymiotopauzalne (PMB) definiuje się jako krwawienie z dróg rodnych występujące co najmniej 12 miesięcy po ostatniej miesiączce lub nieoczekiwane krwawienie u kobiet stosujących hormonalną terapię zastępczą (HTZ). PMB dotyczy 4-11% kobiet po menopauzie i stanowi około 5% wizyt ginekologicznych. Pomimo że tylko około 10% przypadków PMB jest związanych z rakiem endometrium, to ponad 90% kobiet z tym nowotworem zgłasza PMB jako pierwszy objaw, co podkreśla konieczność szybkiej i dokładnej diagnostyki. Najczęstszą przyczyną PMB jest atrofia narządów płciowych (60% przypadków). Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad, badanie fizykalne, cytologię, przezpochwowe USG (TVUS) oraz biopsję endometrium. Grubość endometrium ≤4 mm w TVUS ma ponad 99% negatywną wartość predykcyjną dla raka endometrium, natomiast grubość >4 mm wymaga dalszej oceny histopatologicznej. W przypadku utrzymującego się krwawienia, niezależnie od grubości endometrium, wskazana jest biopsja lub histeroskopia.
atrofia narządów płciowych, biopsja celowana, biopsja endometrium, choroby współistniejące, cytologia szyjki macicy, grubość endometrium, histeroskopia, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie pomenopauzalne, mięśniak podśluzówkowy, pogrubienie endometrium, polip endometrium, progestagen, rak endometrium, rezonans magnetyczny, rozszerzenie kanału szyjki, sonohisterografia, śródnabłonkowa neoplazja endometrium, tamoksyfen, USG przezpochwowe, wyłyżeczkowanie jamy macicy, wymaz cytologiczny, zespół policystycznych jajników, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Gamma anty-D 150 150 mcg/ml
GAMMA anty-D 150 to preparat immunoglobuliny ludzkiej anty-D o stężeniu 150 mikrogramów/ml (750 j.m./ml), dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań, zawierający minimum 90 mg białka ludzkiego oraz maksymalnie 50 mikrogramów/ml IgA. Produkt jest przeznaczony do profilaktyki immunizacji przeciwko antygenowi Rh(D) u kobiet Rh(D)-ujemnych, co ma na celu zapobieganie powstawaniu przeciwciał anty-D, które mogą wywołać chorobę hemolityczną płodu i noworodka w kolejnych ciążach z płodem Rh(D)-dodatnim. Preparat stosuje się w sytuacjach klinicznych takich jak poród dziecka Rh(D)-dodatniego, profilaktyka w trakcie ciąży, po usunięciu płodu powyżej 12 tygodnia ciąży, w zagrażającym porodzie niewczesnym lub przedwczesnym oraz po amniopunkcji diagnostycznej powyżej 12 tygodnia ciąży.
- Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba trofoblastyczna i choriokarcynoma – Diagnostyka i diagnoza
Przewlekła choroba trofoblastyczna (PTD) oraz choriokarcinoma stanowią rzadkie, ale istotne nowotwory związane z ciążą, należące do gestacyjnej choroby trofoblastycznej (GTD). Diagnostyka opiera się na oznaczeniu poziomu hCG w surowicy i moczu, gdzie utrzymujący się plateau (±10%) w czterech pomiarach przez co najmniej 3 tygodnie, wzrost hCG (>10%) w trzech kolejnych tygodniowych pomiarach lub podwyższony poziom przez 6 miesięcy wskazują na rozwój PTD. Badania obrazowe, takie jak USG, RTG klatki piersiowej, TK, MR oraz PET, służą do oceny lokalizacji i rozległości zmian oraz wykrywania przerzutów, z płucami jako najczęstszym miejscem przerzutów. Diagnostyka histopatologiczna, choć istotna, wymaga ostrożności ze względu na ryzyko krwawienia, a nowoczesne metody molekularne i genotypowanie DNA wspomagają różnicowanie i klasyfikację zmian.
badanie dopplerowskie, badanie funkcji tarczycy, choriokarcynoma, ciąża pozamaciczna, cytotrofoblast, enzym wątrobowy, gestacyjna choroba trofoblastyczna, guz miejsca łożyskowego, immunohistochemia, ludzka gonadotropina kosmówkowa, naciekanie mięśniówki macicy, nadczynność tarczycy, ośrodkowy układ nerwowy, poronienie samoistne, pozytonowa tomografia emisyjna, przerzut do mózgu, przerzut do płuc, przerzut do wątroby, przetrwała choroba trofoblastyczna, przewlekła choroba trofoblastyczna, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, ultrasonografia przezpochwowa, wyłyżeczkowanie jamy macicy, zaśniad inwazyjny - Leksykon chorób i schorzeń
Rak endometrium – Objawy
Rak endometrium, najczęstszy nowotwór złośliwy żeńskiego układu rozrodczego, diagnozowany jest średnio u kobiet w wieku około 60 lat, rzadko poniżej 45. roku życia, z istotnym ryzykiem u pacjentek z BMI >30. Charakterystycznym objawem jest nieprawidłowe krwawienie z pochwy, występujące u około 90% chorych, różniące się w zależności od statusu menopauzalnego (np. każde krwawienie po menopauzie wymaga pilnej diagnostyki). Dodatkowo, około 55,4% pacjentek zgłasza nieprawidłowe upławy, a w zaawansowanych stadiach pojawiają się objawy bólowe w obrębie miednicy, dyskomfort ze strony układu moczowego i pokarmowego, utrata masy ciała oraz przewlekłe zmęczenie. Diagnostyka opiera się na badaniu ginekologicznym, przezpochwowym USG (grubość endometrium >5 mm u kobiet po menopauzie wymaga dalszej oceny), biopsji endometrium oraz ewentualnym D&C, a potwierdzenie histopatologiczne umożliwia ocenę typu i stopnia zaawansowania nowotworu.
badanie histopatologiczne, biopsja endometrium, biopsja węzłów chłonnych, błona śluzowa macicy, ból miednicy, chemioterapia, dysuria, gruczolakorak, histerektomia, immunoterapia, krwawienie międzymiesiączkowe, nieprawidłowe krwawienie z pochwy, niezamierzona utrata masy ciała, nowotwór złośliwy, obrzęk limfatyczny, pozytonowa tomografia emisyjna, przewlekłe zmęczenie, radioterapia zewnętrzna, rak endometrioidalny, rak endometrium, rak surowiczy, rak trzonu macicy, rezonans magnetyczny miednicy, rozrost endometrium, stopień zróżnicowania komórek nowotworowych, tomografia komputerowa, USG przezpochwowe, wodobrzusze, wskaźnik masy ciała, wyczuwalny guz, wyłyżeczkowanie jamy macicy