tętnica krezkowa
Tętnica krezkowa to naczynie krwionośne odchodzące od aorty brzusznej, odpowiedzialne za unaczynienie jelita cienkiego i części jelita grubego. Wyróżniamy tętnicę krezkową górną (ang. superior mesenteric artery, SMA), zaopatrującą w krew jelito cienkie, kątnicę, wyrostek robaczkowy, okrężnicę wstępującą i część poprzeczną okrężnicy, oraz tętnicę krezkową dolną (ang. inferior mesenteric artery, IMA), która unaczynnia lewą część okrężnicy poprzecznej, okrężnicę zstępującą, esicę i górną część odbytnicy.
Tętnica krezkowa górna odchodzi od przedniej powierzchni aorty brzusznej na wysokości L1, tuż poniżej pnia trzewnego. Początkowo biegnie za trzustką, następnie przechodzi między trzustką a częścią poziomą dwunastnicy, wchodząc do krezki jelita cienkiego. Tętnica krezkowa dolna natomiast odchodzi od przedniej powierzchni aorty na wysokości L3, około 3-4 cm powyżej jej rozwidlenia.
Patologie tętnic krezkowych obejmują ostre niedokrwienie jelit (w wyniku zatoru, zakrzepicy, zapalenia naczyń czy niskiego przepływu), przewlekłe niedokrwienie (często manifestujące się bólem brzucha poposiłkowym), tętniaki oraz anomalie rozwojowe. Diagnostyka opiera się głównie na badaniach obrazowych, takich jak angio-TK lub angiografia. Leczenie może być zachowawcze, endowaskularne lub chirurgiczne, zależnie od przyczyny i nasilenia schorzenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie niedokrwienne jelita grubego – Etiologia i przyczyny
Zapalenie niedokrwienne jelita grubego (ischemic colitis) jest najczęstszą formą niedokrwienia przewodu pokarmowego, dotykającą głównie pacjentów powyżej 60. roku życia. Patofizjologia opiera się na ostrym, samoograniczającym się zmniejszeniu przepływu krwi, prowadzącym do hipoksji i uszkodzenia błony śluzowej okrężnicy, szczególnie w obszarach o ograniczonym unaczynieniu, takich jak zgięcie śledzionowe i połączenie esiczo-odbytnicze. Etiologia dzieli się na niedokrwienność nieokluzyjną (ok. 95% przypadków), wynikającą z niskiego ciśnienia tętniczego lub zwężenia naczyń, oraz okluzyjną, spowodowaną zakrzepicą lub zatorami naczyń krezkowych. Kluczowe czynniki ryzyka to miażdżyca, hipotonia, choroby sercowo-naczyniowe (np. niewydolność serca, migotanie przedsionków), zaburzenia krzepnięcia, cukrzyca, a także stosowanie leków takich jak NLPZ, opioidy czy estrogeny. Warto podkreślić, że u pacjentów z miażdżycą nawet niewielkie spadki ciśnienia mogą wywołać klinicznie istotne niedokrwienie jelita.
anemia sierpowatokrwinkowa, choroba naczyń obwodowych, choroba zastawkowa serca, cukrzyca, czynnik V Leiden, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipoksja tkanek, hipotonia, kardiomiopatia, krążenie pozaustrojowe, martwica ściany jelita, mediator zapalny, miażdżyca, migotanie przedsionków, nadkrzepliwość krwi, niedociśnienie, niedokrwienie przewodu pokarmowego, niedrożność jelit, owrzodzenie błony śluzowej, perforacja, połączenie esiczo-odbytnicze, przepuklina, reumatoidalne zapalenie stawów, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, sepsa, skręt jelit, tętniak aorty brzusznej, tętnica krezkowa, tętnica krezkowa dolna, toczeń rumieniowaty układowy, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs kardiogenny, wstrząs septyczny, zaburzenie mikrokrążenia, zakrzepica, zapalenie naczyń, zapalenie niedokrwienne jelita grubego, zapalenie okrężnicy, zapalenie uchyłków, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego z zaparciem, zespół mieloproliferacyjny, zgięcie śledzionowe, zmniejszony przepływ krwi, zrost pooperacyjny, zwłóknienie zaotrzewnowe