poziom witaminy C w surowicy
Poziom witaminy C w surowicy to parametr laboratoryjny służący do oceny stanu odżywienia organizmu kwasem askorbinowym. Prawidłowe stężenie witaminy C w surowicy krwi wynosi zazwyczaj od 0,4 do 1,5 mg/dl (23-85 µmol/l), przy czym wartości poniżej 0,2 mg/dl wskazują na niedobór, który może prowadzić do objawów klinicznych.
Badanie poziomu witaminy C w surowicy jest szczególnie istotne w diagnostyce niedoborów witaminowych, ocenie ryzyka szkorbutu oraz w monitorowaniu pacjentów z chorobami przewlekłymi zwiększającymi zapotrzebowanie na witaminę C (np. infekcje, stany zapalne, nowotwory). Na wynik badania wpływają: dieta, suplementacja, stres oksydacyjny, palenie tytoniu oraz niektóre schorzenia metaboliczne.
Witamina C pełni w organizmie kluczowe funkcje, uczestnicząc w syntezie kolagenu, wchłanianiu żelaza, funkcjonowaniu układu odpornościowego oraz działaniu jako antyoksydant. Niedobory mogą manifestować się krwawieniami dziąseł, wydłużonym czasem gojenia ran, osłabieniem, bólami stawowymi oraz zwiększoną podatnością na infekcje. W praktyce klinicznej oznaczanie stężenia witaminy C powinno być rozważane u pacjentów z grup ryzyka niedoboru.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Szkorbut – Epidemiologia
Szkorbut, będący wynikiem niedoboru witaminy C (kwasu askorbinowego), mimo historycznego znaczenia, nadal stanowi istotny problem zdrowia publicznego, szczególnie w populacjach o niskim statusie społeczno-ekonomicznym oraz w grupach wysokiego ryzyka, takich jak osoby starsze, palacze tytoniu, pacjenci z zaburzeniami wchłaniania czy dzieci na restrykcyjnych dietach. Częstość występowania niedoboru witaminy C w populacji waha się od 5,9% w USA (NHANES 2017-2018) do nawet 73,9% w północnych Indiach. Alarmujący jest wzrost hospitalizacji dzieci z powodu szkorbutu w USA, gdzie liczba rozpoznań wzrosła z mniej niż 0,5 do ponad 4 na 100 000 hospitalizacji w latach 2006-2021. Diagnostyka opiera się na oznaczeniu poziomu witaminy C w surowicy/osoczu (<11,4 μmol/L) lub w leukocytach (<57 nmol/10^8 komórek), jednak wczesne objawy są niespecyficzne, co utrudnia rozpoznanie i prowadzi do błędnych diagnoz. Niedobór witaminy C jest szczególnie powszechny u pacjentów hospitalizowanych z ciężkimi chorobami i niedożywieniem (27,7%).
autyzm, badanie przesiewowe, choroba trzewna, diagnostyka różnicowa, dializa, hemodializa, kwas askorbinowy, niedobór witaminy C, niedobór żelaza, niedożywienie, poziom witaminy C w surowicy, przewlekła choroba nerek, szkorbut, witamina C, wysypka plamista, zaburzenie neurorozwojowe, zaburzenie wchłaniania, zapalenie dziąseł, zmiana radiologiczna