świąd psychogenny
Świąd psychogenny (świąd czynnościowy, somatoformiczny) to uporczywe odczucie swędzenia skóry bez widocznych zmian dermatologicznych, którego podłożem są czynniki psychiczne. Występuje jako manifestacja zaburzeń psychicznych, w tym stanów lękowych, depresji, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych czy zaburzeń somatyzacyjnych.
Diagnoza świądu psychogennego stawiana jest po wykluczeniu organicznych przyczyn świądu, takich jak choroby skóry, choroby ogólnoustrojowe czy reakcje na leki. Charakterystyczną cechą jest nasilanie się objawów w sytuacjach stresowych oraz ustępowanie podczas snu lub gdy uwaga pacjenta jest zaabsorbowana innymi czynnościami.
Leczenie świądu psychogennego wymaga podejścia interdyscyplinarnego, łączącego interwencje dermatologiczne i psychiatryczne. Podstawą terapii są psychoterapia (szczególnie poznawczo-behawioralna), leki przeciwdepresyjne (głównie z grupy SSRI) oraz techniki relaksacyjne. W niektórych przypadkach stosuje się również leki przeciwświądowe jako leczenie objawowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Świąd skóry (pruritus) – Diagnostyka i diagnoza
Świąd skóry (pruritus) jest częstym objawem dermatologicznym, który może wynikać z pierwotnych chorób skóry lub schorzeń ogólnoustrojowych. Diagnostyka rozpoczyna się od szczegółowego badania fizykalnego i wywiadu, uwzględniającego czas trwania, lokalizację, nasilenie, czynniki zaostrzające oraz obecność innych objawów. W przypadku braku pierwotnych zmian skórnych lub przewlekłego świądu trwającego ponad 6 tygodni, wskazane jest wykonanie badań laboratoryjnych, takich jak morfologia krwi z rozmazem, parametry funkcji wątroby (bilirubina, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna), funkcji nerek (kreatynina, mocznik), poziom TSH, glukozy na czczo lub HbA1c oraz stężenia żelaza. Dodatkowo, w zależności od obrazu klinicznego, mogą być zlecone badania serologiczne, immunologiczne, obrazowe (RTG klatki piersiowej, USG jamy brzusznej) oraz dermatologiczne (biopsja skóry, zeskrobiny, testy alergiczne). Diagnostyka różnicowa uwzględnia choroby dermatologiczne (np. atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, świerzb), choroby ogólnoustrojowe (np. marskość wątroby, przewlekła niewydolność nerek, niedokrwistość z niedoboru żelaza, nadczynność tarczycy, cukrzyca) oraz przyczyny neurologiczne, psychiatryczne i nowotworowe.
AZS, badanie fizykalne, badanie tarczycy, biopsja skóry, chłoniak Hodgkina, cholestaza ciążowa, choroba pęcherzowa, czerwienica prawdziwa, funkcje wątroby, immunofluorescencja, lichenifikacja, liszaj płaski, liszaj twardzinowy, łuszczyca, morfologia krwi, pierwotna marskość żółciowa, pokrzywka, posiew bakteriologiczny, poziom żelaza, świąd mocznicowy, świąd neuropatyczny, świąd polekowy, świąd przewlekły, świąd psychogenny, świąd skóry, testy alergiczne, TSH, zeskrobiny skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Świąd skóry (pruritus) – Objawy
Świąd skóry (pruritus) jest powszechnym objawem dermatologicznym, który może mieć charakter ostry lub przewlekły (trwający ponad 6 tygodni) i znacząco obniżać jakość życia pacjenta poprzez zaburzenia snu, lęk i depresję. Może występować miejscowo lub uogólnienie, z towarzyszącymi zmianami skórnymi takimi jak zaczerwienienie, excoriacje, lichenifikacja czy pęcherzyki. Klasyfikacja świądu obejmuje cztery główne typy: skórny (pruritoceptywny), neuropatyczny, neurogenny oraz psychogenny. Przyczyny są zróżnicowane i obejmują choroby skóry (np. atopowe zapalenie skóry, łuszczycę, świerzb), choroby ogólnoustrojowe (np. przewlekłą niewydolność nerek, cholestazę, chłoniaka Hodgkina, zaburzenia tarczycy, cukrzycę) oraz czynniki zewnętrzne i psychogenne. Diagnostyka powinna obejmować szczegółowy wywiad, badanie fizykalne oraz badania laboratoryjne (morfologia, funkcje wątroby i nerek, RTG klatki piersiowej), a w razie potrzeby biopsję skóry. U osób starszych najczęstszą przyczyną jest kseroza skóry, natomiast u kobiet w okresie menopauzy świąd wiąże się z obniżeniem poziomu estrogenu i zmniejszoną produkcją kolagenu.
atopowe zapalenie skóry, chłoniak Hodgkina, cholestaza, cholestaza ciężarnych, cykl świąd-drapanie, excoriacje, kseroza, lichenifikacja, łuszczyca, neurodermatitis, pokrzywka, prurigo nodularis, pruritus, przewlekły świąd, świąd cholestatyczny, świąd mocznicowy, świąd neurogenny, świąd neuropatyczny, świąd nocny, świąd przewlekły, świąd psychogenny, świąd skórny, świąd skóry, świąd wodny, świerzb - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lexotan 6 mg
Lexotan (bromazepam) w dawkach 3 mg i 6 mg jest benzodiazepiną o działaniu przeciwlękowym, uspokajającym i miorelaksacyjnym, stosowaną przede wszystkim w leczeniu uogólnionych zaburzeń lękowych charakteryzujących się przewlekłym lękiem trwającym co najmniej 6 miesięcy oraz towarzyszącymi objawami somatycznymi, takimi jak napięcie mięśniowe, drażliwość, zaburzenia koncentracji i snu. Lek znajduje również zastosowanie w terapii dysfunkcji autonomicznych manifestujących się objawami skórnymi (np. nadmierna potliwość, świąd psychogenny), ze strony układu pokarmowego (zespół jelita drażliwego, nudności), krążenia (kołatanie serca, wahania ciśnienia) oraz moczowo-płciowego (częstomocz psychogenny, zaburzenia erekcji). Ponadto bromazepam jest wskazany jako lek wspomagający u pacjentów z przewlekłymi chorobami OUN, takimi jak choroby neurozwyrodnieniowe, stany po udarach, padaczka, choroba Parkinsona i stwardnienie rozsiane, gdzie łagodzi nasilone objawy lękowe.
benzodiazepina, bromazepam, choroba neurozwyrodnieniowa, choroba Parkinsona, dermografizm, dysfunkcja autonomiczna, działanie miorelaksacyjne, działanie przeciwlękowe, działanie uspokajające, kołatanie serca, miastenia, nadmierna czujność, nadmierna potliwość, niewydolność oddechowa, padaczka, problem z koncentracją, PTSD, stwardnienie rozsiane, świąd psychogenny, udar mózgu, układ pokarmowy, zaburzenie adaptacyjne, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie snu, zaburzenie stresowe pourazowe, zespół jelita drażliwego, zespół odstawienia - Leksykon chorób i schorzeń
Świąd skóry (pruritus) – Patofizjologia i mechanizm
Świąd skóry (pruritus) jest złożonym objawem dermatologicznym, przekazywanym przez wyspecjalizowane neurony za pośrednictwem niemielinizowanych włókien C i cienkich włókien A, z udziałem receptorów MrgprA3, TRPV1, PAR oraz opioidowych. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują zarówno mediatory histaminergiczne (histamina z mastocytów), jak i niehistaminergiczne, takie jak serotonina, proteazy aktywujące receptory PAR, peptydy opioidowe, cytokiny (m.in. IL-31, IL-4, IL-13), czynniki wzrostu nerwów (NGF), eikozanoidy oraz endowanilinoidy. W przewlekłym świądzie dochodzi do obwodowej i centralnej sensytyzacji, prowadzącej do obniżenia progu pobudliwości receptorów i wzrostu gęstości włókien nerwowych w skórze, co obserwuje się m.in. w atopowym zapaleniu skóry i xerosis senilis. Centralna sensytyzacja wiąże się z aktywacją neuronów GRPR w rdzeniu kręgowym oraz astrogliozą z udziałem szlaku TLR4, co skutkuje alloknezją i hiperknezją.
antagonista receptora neurokininy-1, atopowe zapalenie skóry, chłoniak Hodgkina, cykl świąd-drapanie, czynnik wzrostu nerwów, interleukina 31, kora somatosensoryczna, leukotrieny, lichenifikacja, łuszczyca, mastocyty, prostaglandyny, proteazy, receptor TRPV1, receptory opioidowe, sensytyzacja centralna, sensytyzacja obwodowa, serotonina, Staphylococcus aureus, świąd cholestatyczny, świąd mocznicowy, świąd neuropatyczny, świąd psychogenny, świąd skóry, transepidermalna utrata wody, włókna C, zwoje korzeni grzbietowych