związki chelatujące
Związki chelatujące to substancje, które tworzą kompleksy z jonami metali poprzez wiązania koordynacyjne. W medycynie są wykorzystywane głównie jako leki chelatujące w leczeniu zatruć metalami ciężkimi, takimi jak ołów, rtęć, arsen czy żelazo. Związki te tworzą stabilne, rozpuszczalne w wodzie kompleksy z jonami metali, które mogą być następnie wydalane z organizmu.
Najczęściej stosowane chelatory w praktyce klinicznej to: EDTA (kwas etylenodiaminotetraoctowy) używany w zatruciach ołowiem, deferoksaminą w hemochromatozie i ostrym zatruciu żelazem, penicylamina w chorobie Wilsona oraz dimerkaptosuccinan (DMSA) w zatruciach rtęcią i arsenem. Leczenie chelatujące wymaga ścisłego monitorowania parametrów nerkowych, ponieważ kompleksy metal-chelator są wydalane głównie przez nerki.
Związki chelatujące znajdują również zastosowanie w diagnostyce obrazowej jako składniki środków kontrastowych w rezonansie magnetycznym, gdzie chelaty gadolinu zapewniają stabilność i zmniejszają toksyczność wolnych jonów metalu. W dziedzinie farmacji chelatory mogą być wykorzystywane do poprawy biodostępności niektórych leków poprzez tworzenie stabilnych kompleksów z jonami metali obecnymi w formulacjach farmaceutycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Vigalex Forte 2000 IU
Przedawkowanie witaminy D3 (cholekalcyferolu) w preparacie Vigalex Forte stanowi istotne zagrożenie kliniczne, zwłaszcza przy dawkach przekraczających 20 000-60 000 IU/dobę u dorosłych przez kilka tygodni lub miesięcy, a u dzieci już dawkach 2 000-4 000 IU/dobę. Toksyczność witaminy D3 manifestuje się przede wszystkim hiperkalcemią (>13 mg/100 ml), hiperkalciurią oraz hiperfosfatemią, prowadząc do zwapnień narządów miąższowych, kamicy nerkowej, niewydolności nerek i zaburzeń rytmu serca. Objawy kliniczne są niespecyficzne i obejmują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, zaparcia), układu nerwowego (senność, bóle głowy, psychozy), mięśniowo-szkieletowego (bóle mięśni i stawów) oraz układu moczowego (poliuria, polidypsja, azotemia). Próg toksyczności u dorosłych z prawidłową czynnością przytarczyc wynosi 40 000-100 000 IU/dobę przez 1-2 miesiące.
25-hydroksykalcyferol, arytmia serca, azotemia, cholekalcyferol, furosemid, glikokortykosteroid, hemodializa bezwapniowa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, indeks terapeutyczny, kalcytonina, kamica nerkowa, niewydolność nerek, polidypsja, poliuria, skrócenie odstępu QT, wapnica nerek, witamina D3, wymuszona diureza, zaburzenia czynności serca, zwapnienie narządów, związki chelatujące - Leksykon leków
Przeciwwskazania – PoltechDTPA 13,25 mg DTPA (sodu dietylenotriamiopentaoctan jednowodny)
Preparat radiofarmaceutyczny PoltechDTPA zawiera 13,25 mg sodu dietylenotriaminopentaoctanu jednowodnego (DTPA) i jest stosowany jako zestaw do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Głównym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na substancję czynną DTPA lub na substancje pomocnicze zawarte w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować objawy skórne oraz poważne reakcje anafilaktyczne. Lekarz powinien szczególnie zwrócić uwagę na historię alergii pacjenta, zwłaszcza wcześniejsze reakcje na DTPA lub podobne związki chelatujące, a także na potencjalne przeciwwskazania związane z radionuklidem używanym do znakowania preparatu, który nie jest zawarty w zestawie PoltechDTPA.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Vigantol 500 mcg/ml (20 000 IU/ml)
Przedawkowanie witaminy D3 (cholekalcyferolu) zawartej w preparacie Vigantol stanowi istotne zagrożenie kliniczne, szczególnie przy dawkach 20 000-60 000 IU/dobę u dorosłych przez kilka tygodni lub miesięcy oraz 2000-4000 IU/dobę u dzieci. Próg toksyczności u dorosłych z prawidłową czynnością przytarczyc wynosi 40 000-100 000 IU/dobę przez 1-2 miesiące. Długotrwałe przedawkowanie prowadzi do hiperkalcemii, hiperkalcynurii oraz hiperfosfatemii, skutkując zwapnieniami narządów miąższowych, kamicą nerkową i wapnicą naczyń. Objawy kliniczne są niespecyficzne i obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), objawy neurologiczne (znużenie, ból głowy, senność), mięśniowo-szkieletowe (ból mięśni i stawów, osłabienie) oraz metaboliczne (azotemia, polidypsja, poliuria, odwodnienie). W ciężkich przypadkach, przy stężeniu wapnia >13 mg/100 ml, mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca, niewydolność nerek, psychozy i śpiączka.
25-hydroksykalcyferol, artralgia, azotemia, biegunka, cholekalcyferol, furosemid, glikokortykosteroidy, hemodializa bezwapniowa, hiperkalcemia, hiperkalcemia i hiperkalcynuria, hiperkalcynuria, kalcytonina, kamica nerkowa, mialgia, niewydolność nerek, nudności i wymioty, odwodnienie, oligonuria, osłabienie mięśniowe, podwyższone stężenie fosforu, polidypsja, poliuria, przedawkowanie witaminy D, psychoza, śpiączka, wapnica nerek, witamina D3, wymuszona diureza, zaburzenia czynności serca, zaparcia, zwapnienie narządów miąższowych, związki chelatujące - Leksykon leków
Skład i postać leku – Belakne Combi (1 mg + 25 mg)/g
Belakne Combi to miejscowy preparat w formie żelu zawierający 1 mg/g adapalenu oraz 25 mg/g benzoilu nadtlenku, stosowany w terapii przeciwtrądzikowej. Formulacja łączy dwie substancje czynne o synergistycznym działaniu przeciwzapalnym i keratolitycznym. Żel zawiera również 40 mg glikolu propylenowego na gram, co jest istotne dla pacjentów z nadwrażliwością na ten składnik. Preparat posiada stabilizatory, surfaktanty i emulgatory, które zapewniają odpowiednią konsystencję, ułatwiają rozprowadzanie i poprawiają wchłanianie substancji aktywnych. Dostępny jest w tubach laminatowych (15 g, 30 g) oraz butelkach bezpowietrznych (30 g, 45 g, 60 g), co umożliwia wygodne dawkowanie i zachowanie sterylności produktu.
adapalen, Belakne Combi, emulgatory, glikol propylenowy, leki do stosowania miejscowego, leki przeciwtrądzikowe, nadtlenek benzoilu, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, niezgodności farmaceutyczne, postać żelowa leku, stabilność farmaceutyczna, substancje nawilżające, surfaktanty, zmiany trądzikowe, związki chelatujące