hormon D
Hormon D, znany również jako witamina D, to grupa rozpuszczalnych w tłuszczach związków steroidowych, które pełnią kluczową rolę w gospodarce wapniowo-fosforanowej organizmu. Mimo nazwy „witamina”, jest to właściwie prohormon wytwarzany w skórze pod wpływem promieniowania UV-B, a następnie przekształcany w aktywne metabolicznie formy w wątrobie i nerkach.
W medycynie wyróżnia się dwie główne formy witaminy D: ergokalcyferol (witamina D₂) pochodzenia roślinnego oraz cholekalcyferol (witamina D₃) wytwarzany w skórze. Aktywną formą witaminy D jest kalcytriol (1,25-dihydroksycholekalcyferol), który działa jako hormon steroidowy, wiążąc się z receptorami jądrowymi i regulując ekspresję genów.
Niedobór witaminy D wiąże się z licznymi zaburzeniami, w tym krzywicą u dzieci, osteomalacją i osteoporozą u dorosłych. Współczesne badania wskazują również na związek pomiędzy niedoborem witaminy D a zwiększonym ryzykiem chorób autoimmunologicznych, sercowo-naczyniowych, nowotworowych oraz zaburzeń metabolicznych. Monitorowanie poziomu 25-hydroksywitaminy D w surowicy jest standardową metodą oceny statusu witaminy D w organizmie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Alfadiol 1 mcg
Alfakalcydol, substancja czynna preparatu Alfadiol, jest syntetyczną pochodną witaminy D, która wymaga jedynie jednoetapowej aktywacji metabolicznej w wątrobie (hydroksylacja w pozycji 25) do aktywnego metabolitu kalcytriolu (1,25-dihydroksycholekalcyferolu). Ta właściwość stanowi istotną przewagę kliniczną u pacjentów z niewydolnością nerek, u których druga hydroksylacja w nerkach jest upośledzona lub zniesiona. Kalcytriol reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową poprzez zwiększenie absorpcji wapnia i fosforanów w jelitach, modulację reabsorpcji w nerkach oraz intensyfikację mineralizacji kości, co jest kluczowe dla utrzymania homeostazy wapniowej. Działanie molekularne kalcytriolu obejmuje indukcję syntezy białka transportującego wapń (CaBP), co ułatwia transport jonów wapnia do krążenia systemowego.
25-dihydroksycholekalcyferol, absorpcja wapnia, alfakalcydol, białko transportujące wapń, cholekalcyferol, czerwień koszenilowa, etylu parahydroksybenzoesan, gospodarka wapniowo-fosforanowa, homeostaza wapniowa, hormon D, hydroksyapatyt, hydroksylacja, kalcytonina, kalcytriol, kanalik nerkowy, mineralizacja kostna, niewydolność nerek, olej arachidowy, parathormon, przebudowa tkanki kostnej, reabsorpcja wapnia, receptor witaminy D, substancja pomocnicza, witamina D, witamina D3, zaburzenie czynności nerek