gen GCDH
Gen GCDH (Glutaryl-CoA Dehydrogenase) to gen kodujący enzym dehydrogenazę glutarylo-CoA, który odgrywa kluczową rolę w metabolizmie lizyny, hydroksylizyny i tryptofanu. Jest zlokalizowany na chromosomie 19p13.2 i składa się z 12 eksonów. Mutacje w genie GCDH są odpowiedzialne za rozwój kwasicy glutarowej typu I (GA-I).
Dehydrogenaza glutarylo-CoA katalizuje dehydrogenację i dekarboksylację glutarylo-CoA do krotonylo-CoA w mitochondrialnym szlaku katabolizmu aminokwasów. Niedobór tego enzymu prowadzi do akumulacji kwasu glutarowego, 3-hydroksyglutarowego i glutakoniowego w płynach ustrojowych, co skutkuje uszkodzeniem tkanki nerwowej, szczególnie jąder podstawy mózgu.
Znanych jest ponad 200 różnych mutacji w genie GCDH, które mogą prowadzić do kwasicy glutarowej typu I. Choroba ta dziedziczy się w sposób autosomalny recesywny i objawia się najczęściej we wczesnym dzieciństwie encefalopatią, makrocefalią, zaburzeniami ruchowymi i dystonia. Wczesne rozpoznanie i leczenie dietetyczne może znacząco poprawić rokowanie pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Kwasica glutarowa typu 1 – Etiologia i przyczyny
Kwasica glutarowa typu 1 (GA1) jest autosomalnie recesywnym zaburzeniem metabolicznym spowodowanym mutacjami w genie GCDH na chromosomie 19p13.2, prowadzącym do deficytu dehydrogenazy glutarylo-CoA. Enzym ten katalizuje oksydacyjną dekarboksylację glutarylo-CoA do krotonylo-CoA w katabolizmie L-lizyny, L-hydroksylizyny i L-tryptofanu. Deficyt GCDH skutkuje akumulacją neurotoksycznych metabolitów, takich jak kwas glutarowy i kwas 3-hydroksyglutarowy, których stężenia w mózgu mogą przekraczać stężenia w osoczu nawet 10- do 1000-krotnie. Fenotyp choroby jest zmienny i nie koreluje bezpośrednio z typem mutacji, co potwierdza heterogeniczność kliniczną nawet w obrębie jednej rodziny. Najczęstsze mutacje, takie jak p.Arg402Trp w Europie, wykazują zróżnicowanie geograficzne i populacyjne, co ma znaczenie dla diagnostyki molekularnej i poradnictwa genetycznego.
aktywność resztkowa enzymu, aminokwasy rozgałęzione, ciała ketonowe, cykl Krebsa, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, dehydrogenaza 2-oksoglutaranowa, dehydrogenaza glutarylo-CoA, dysfunkcja mitochondrialna, dystonia, dziedziczenie autosomalne recesywne, encefalopatia, gen GCDH, glukoneogeneza, hipoglikemia, katabolizm aminokwasów, kwas 3-hydroksyglutarowy, kwas glutarowy, kwasica glutarowa typu 1, łańcuch oddechowy, nosiciel genu, prążkowie, reaktywne formy tlenu, receptor glutaminianowy, uszkodzenie ekscytotoksyczne, zaburzenia ruchowe