dehydrogenaza 2-oksoglutaranowa
Dehydrogenaza 2-oksoglutaranowa (OGDH) to kluczowy enzym cyklu Krebsa, który katalizuje oksydacyjną dekarboksylację 2-oksoglutaranu (α-ketoglutaranu) do bursztynylo-CoA, z jednoczesnym wytworzeniem NADH i uwolnieniem cząsteczki CO2. Enzym ten jest częścią kompleksu wieloenzymatycznego, zawierającego również transacetylazę dihydrolipoamidową i dehydrogenazę dihydrolipoamidową.
Mutacje w genach kodujących podjednostki OGDH mogą prowadzić do zaburzeń metabolicznych objawiających się encefalopatią, hipotonią, kwasicą metaboliczną i opóźnieniem rozwoju. Niedobór tego enzymu skutkuje akumulacją 2-oksoglutaranu i zaburzeniami w produkcji energii komórkowej, co ma szczególnie istotne znaczenie dla tkanek o wysokim zapotrzebowaniu energetycznym, jak mózg czy mięśnie.
Aktywność dehydrogenazy 2-oksoglutaranowej jest regulowana przez stosunek NAD+/NADH, dostępność substratów oraz przez inhibitory takie jak fluorocytrynian czy arsenian. Enzym ten stanowi ważny punkt kontrolny metabolizmu energetycznego, a jego dysfunkcja jest związana z procesami neurodegeneracyjnymi, stresem oksydacyjnym oraz zaburzeniami mitochondrialnymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Kwasica glutarowa typu 1 – Etiologia i przyczyny
Kwasica glutarowa typu 1 (GA1) jest autosomalnie recesywnym zaburzeniem metabolicznym spowodowanym mutacjami w genie GCDH na chromosomie 19p13.2, prowadzącym do deficytu dehydrogenazy glutarylo-CoA. Enzym ten katalizuje oksydacyjną dekarboksylację glutarylo-CoA do krotonylo-CoA w katabolizmie L-lizyny, L-hydroksylizyny i L-tryptofanu. Deficyt GCDH skutkuje akumulacją neurotoksycznych metabolitów, takich jak kwas glutarowy i kwas 3-hydroksyglutarowy, których stężenia w mózgu mogą przekraczać stężenia w osoczu nawet 10- do 1000-krotnie. Fenotyp choroby jest zmienny i nie koreluje bezpośrednio z typem mutacji, co potwierdza heterogeniczność kliniczną nawet w obrębie jednej rodziny. Najczęstsze mutacje, takie jak p.Arg402Trp w Europie, wykazują zróżnicowanie geograficzne i populacyjne, co ma znaczenie dla diagnostyki molekularnej i poradnictwa genetycznego.
aktywność resztkowa enzymu, aminokwasy rozgałęzione, ciała ketonowe, cykl Krebsa, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, dehydrogenaza 2-oksoglutaranowa, dehydrogenaza glutarylo-CoA, dysfunkcja mitochondrialna, dystonia, dziedziczenie autosomalne recesywne, encefalopatia, gen GCDH, glukoneogeneza, hipoglikemia, katabolizm aminokwasów, kwas 3-hydroksyglutarowy, kwas glutarowy, kwasica glutarowa typu 1, łańcuch oddechowy, nosiciel genu, prążkowie, reaktywne formy tlenu, receptor glutaminianowy, uszkodzenie ekscytotoksyczne, zaburzenia ruchowe