nadwrażliwość receptorów D2
Nadwrażliwość receptorów dopaminowych D2 to zjawisko neurobiologiczne charakteryzujące się wzmożoną odpowiedzią tych receptorów na działanie dopaminy, co może prowadzić do zaburzeń funkcjonowania układu dopaminergicznego w ośrodkowym układzie nerwowym. Receptory D2 znajdują się głównie w prążkowiu, układzie limbicznym oraz korze przedczołowej i odgrywają kluczową rolę w regulacji procesów motorycznych, poznawczych i emocjonalnych.
Nadwrażliwość receptorów D2 może rozwinąć się jako konsekwencja długotrwałego stosowania leków blokujących te receptory (np. neuroleptyków) w ramach zjawiska adaptacyjnego. Mechanizm ten polega na zwiększeniu ekspresji receptorów D2 na powierzchni neuronów w odpowiedzi na ich długotrwałą blokadę, co może prowadzić do późnych dyskinez polekowych, w tym dyskinezji tardywnej.
W kontekście klinicznym, nadwrażliwość receptorów D2 wiąże się z szeregiem objawów neurologicznych i psychiatrycznych, takich jak zaburzenia ruchowe, psychoza z odbicia po odstawieniu neuroleptyków czy pogorszenie przebiegu choroby podstawowej. Zjawisko to stanowi istotne wyzwanie terapeutyczne, szczególnie w leczeniu schizofrenii, choroby Parkinsona oraz innych zaburzeń, w których stosuje się leki modulujące układ dopaminergiczny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – ApoTiapina PR 400 mg
Kwetiapina, atypowy lek przeciwpsychotyczny z grupy diazepin, oksazepin i tiazepin (kod ATC: N05A H04), działa poprzez złożone oddziaływanie na receptory neuroprzekaźników w OUN, w tym serotoninowe 5HT2, dopaminowe D1 i D2, histaminowe oraz alfa1- i alfa2-adrenergiczne. Jej działanie antagonistyczne jest bardziej selektywne wobec receptorów 5HT2 niż D2, co tłumaczy skuteczność przeciwpsychotyczną przy niskim ryzyku pozapiramidowych działań niepożądanych. Metabolit norkwetiapina wykazuje dodatkowe właściwości, takie jak hamowanie transportera norepinefryny (NET) i częściowe agonistyczne działanie na receptory 5HT1A, co przyczynia się do efektu przeciwdepresyjnego. Kwetiapina nie wykazuje istotnego powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych, a jej metabolit wykazuje umiarkowane powinowactwo do receptorów muskarynowych, co może wyjaśniać działanie przeciwcholinergiczne.
agonista dopaminy, atypowy lek przeciwpsychotyczny, blokada depolaryzacyjna, diazepiny oksazepiny tiazepiny, dystonia, działania pozapiramidowe, działanie agonistyczne, działanie antagonistyczne, działanie kataleptyczne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwpsychotyczne, efekt przeciwdepresyjny, kwetiapina fumaran, lek neuroleptyczny, nadwrażliwość receptorów D2, neurony układu limbicznego, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, receptory alfa1-adrenergiczne, receptory benzodiazepinowe, receptory dopaminergiczne, receptory dopaminowe D2, receptory histaminergiczne, receptory muskarynowe, receptory neuroprzekaźników, receptory serotoninergiczne, szlak mezolimbiczny, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, typowy lek przeciwpsychotyczny, układ nigrostriatalny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Quetiapine Aurovitas 300 mg
Kwetiapina, substancja czynna preparatu Quetiapine Aurovitas, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy diazepin, oksazepin i tiazepin (kod ATC: N05A H04). Jej mechanizm działania opiera się na antagonizmie receptorów serotoninergicznych 5HT2 oraz dopaminergicznych D1 i D2, z przewagą blokady receptorów 5HT2, co przekłada się na efekt przeciwpsychotyczny przy niskim ryzyku objawów pozapiramidowych. Kwetiapina i jej aktywny metabolit norkwetiapina wykazują także powinowactwo do receptorów histaminergicznych, alfa1- i alfa2-adrenergicznych oraz muskarynowych (szczególnie norkwetiapina). Norkwetiapina hamuje transporter norepinefryny (NET) i działa częściowo agonistycznie na receptory 5HT1A, co tłumaczy jej właściwości przeciwdepresyjne. W badaniach klinicznych dawki kwetiapiny od 75 do 800 mg/dobę nie zwiększały częstości występowania objawów pozapiramidowych ani konieczności stosowania leków przeciwcholinergicznych.
atypowy lek przeciwpsychotyczny, choroba afektywna dwubiegunowa, diwalproinian, dystonia, działanie kataleptyczne, działanie przeciwpsychotyczne, emisyjna tomografia pozytronowa, epizod depresyjny, epizod maniakalny, epizod mieszany, kwetiapina o natychmiastowym uwalnianiu, lek neuroleptyczny, lek przeciwcholinergiczny, lek stabilizujący nastrój, nadwrażliwość receptorów D2, neuroleptyk klasyczny, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor alfa2-adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminergiczny, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninergiczny, schorzenie psychiatryczne, skala depresji Montgomery-Åsberg, skala manii Younga, szlak mezolimbiczny, transporter norepinefryny, układ limbiczny, układ nigrostriatalny, zaburzenia afektywne dwubiegunowe