tarcie opłucnowe

Tarcie opłucnowe (łac. fremitus pleuralis) to zjawisko osłuchowe występujące przy zapaleniu opłucnej, które powstaje na skutek tarcia o siebie zmienionych zapalnie, szorstkich powierzchni blaszek opłucnowych. W warunkach prawidłowych blaszki ślizgają się po sobie bezszelestnie dzięki obecności niewielkiej ilości płynu surowiczego.

Szmer tarcia opłucnowego ma charakter skrzypiący, chropawy, przypominający dźwięk powstający przy zgniataniu śniegu lub skóry. Jest słyszalny najczęściej w dolnych partiach płuc, w liniach pachowej i łopatkowej, zarówno podczas wdechu, jak i wydechu. Wzmaga się przy głębokim oddychaniu i często jest synchroniczny z czynnością serca.

Tarcie opłucnowe jest ważnym objawem diagnostycznym w chorobach takich jak zapalenie opłucnej (pleuritis), zapalenie płuc przebiegające z zajęciem opłucnej, zawał płuca, zator płucny czy nowotwory. Zjawisko to ustępuje zwykle gdy dojdzie do nagromadzenia się większej ilości płynu w jamie opłucnej, co rozdziela blaszki opłucnowe.

W badaniu fizykalnym osłuchiwanie tarcia opłucnowego przeprowadza się za pomocą stetoskopu, zwracając szczególną uwagę na dolne partie klatki piersiowej. Tarcie opłucnowe należy różnicować z rzężeniami drobnobańkowymi, które w odróżnieniu od tarcia nie ulegają wzmocnieniu przy ucisku stetoskopem na klatkę piersiową i zmieniają się po odkrztuszeniu.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl