obrzęk śródmiąższowy
Obrzęk śródmiąższowy to stan patologiczny charakteryzujący się nadmiernym gromadzeniem się płynu w przestrzeni śródmiąższowej tkanek, czyli w przestrzeni między komórkami. Jest to jeden z typów obrzęków, który powstaje na skutek zaburzenia równowagi pomiędzy siłami hydrostatycznymi i onkotycznymi w naczyniach krwionośnych oraz drenażem limfatycznym.
Do głównych przyczyn obrzęku śródmiąższowego należą: zwiększone ciśnienie hydrostatyczne w naczyniach włosowatych (np. w niewydolności serca), zmniejszone ciśnienie onkotyczne osocza (np. w zespole nerczycowym, marskości wątroby), zwiększona przepuszczalność naczyń włosowatych (np. w stanach zapalnych, reakcjach alergicznych) oraz upośledzony drenaż limfatyczny (np. po zabiegach chirurgicznych, radioterapii).
Obrzęk śródmiąższowy może dotyczyć różnych narządów i tkanek, w tym płuc (obrzęk płuc), mózgu (obrzęk mózgu), czy tkanki podskórnej. W diagnostyce wykorzystuje się badania obrazowe, takie jak USG, tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny. Leczenie jest ukierunkowane na przyczynę podstawową oraz obejmuje stosowanie leków moczopędnych, ograniczenie podaży soli i płynów oraz, w zależności od etiologii, inne metody terapeutyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Żylakowatość zakrzepowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Żylakowatość zakrzepowa (thrombophlebitis) to zapalenie żyły z tworzeniem skrzepów, obejmujące żyły powierzchowne lub głębokie (DVT), najczęściej kończyn dolnych. W okresie poporodowym występuje u 1 na 1500 ciąż i obejmuje SVT, DVT oraz zatorowość płucną (PE). Objawy SVT to ból, tkliwość, zaczerwienienie, obrzęk, twardy sznur pod skórą i temperatura do 38,3°C, natomiast DVT charakteryzuje się intensywnym bólem, obrzękiem całej kończyny, zaczerwienieniem, objawem Homansa i różnicą w obwodzie łydek. Diagnostyka opiera się na USG Doppler, badaniach krwi (D-dimery) oraz ocenie czynników ryzyka, z wykorzystaniem algorytmu Wellsa do oceny prawdopodobieństwa DVT. Badanie fizykalne powinno uwzględniać ocenę obrzęku, tkliwości, funkcji naczyniowo-nerwowej oraz monitorowanie objawów zatorowości płucnej.
apiksaban, aPTT, czas protrombinowy, D-dimery, filtr żyły głównej dolnej, fondaparinux, heparyna drobnocząsteczkowa, INR, krwioplucie, leki przeciwzakrzepowe, nawrót kapilarny, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność żylna, objaw Homansa, obrzęk śródmiąższowy, pończochy uciskowe, powierzchowne zapalenie żył, powrót żylny, terapia przeciwzakrzepowa, USG Doppler, warfaryna, zakrzepica żył głębokich, zator, zatorowość płucna, zespół pozakrzepowy, żyła odpiszczelowa, żylakowatość zakrzepowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół płucno-sercowy wirusa hantawirusa – Epidemiologia
Zespół płucno-sercowy wirusa hantawirusa (HPS) to rzadka, ale ciężka choroba zakaźna układu oddechowego, wywoływana przez hantawirusy Nowego Świata, z wysoką śmiertelnością sięgającą 30-60%. W USA od 1993 do 2022 roku zgłoszono 834 potwierdzone przypadki HPS, głównie na zachód od rzeki Missisipi, z największą liczbą w Nowym Meksyku (129 przypadków, 52 zgony). Współczynnik zapadalności wynosi około 0,009/100 000 mieszkańców rocznie, a śmiertelność utrzymuje się na poziomie 35-36%. Diagnostyka opiera się na badaniach serologicznych, a klinicznie HPS manifestuje się ostrą gorączką (>38,3°C), objawami prodromalnymi oraz obustronnym obrzękiem śródmiąższowym lub ARDS. Leczenie jest wyłącznie wspomagające, z koniecznością intensywnej terapii i wentylacji mechanicznej. Epidemiologia wskazuje na sezonowość wiosenno-letnią, z transmisją głównie przez aerozole zawierające wydzieliny gryzoni, zwłaszcza Peromyscus maniculatus. Czynniki środowiskowe, takie jak opady deszczu i zmiany klimatyczne, wpływają na dynamikę populacji rezerwuarów i ryzyko zakażeń.
badanie serologiczne, choroba podlegająca zgłaszaniu, choroba zakaźna układu oddechowego, czynnik ryzyka, duszność, gorączka, gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym, hantawirus, hipoksemia, intensywna terapia, małopłytkowość, mialgia, niedociśnienie, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność oddechowa, obrzęk płuc, obrzęk śródmiąższowy, ognisko choroby, ostry zespół niewydolności oddechowej, test immunoblot, wentylacja mechaniczna, wskaźnik zapadalności, współczynnik śmiertelności, zespół płucno-sercowy hantawirusa - Leksykon chorób i schorzeń
Grypa świńska (h1n1) – Patofizjologia i mechanizm
Wirus grypy świńskiej H1N1, będący podtypem wirusa grypy A z rodziny Orthomyxoviridae, charakteryzuje się jednoniciowym, segmentowanym genomem RNA o ujemnej polarności. Pandemia z 2009 roku była wynikiem tzw. „poczwórnej reasortacji” genetycznej, łączącej segmenty wirusów ptasich, ludzkich oraz dwóch linii świńskich, co umożliwiło efektywną transmisję między ludźmi. Tropizm wirusa pandemicznego H1N1 obejmuje zarówno górne, jak i dolne drogi oddechowe, w tym tchawicę, oskrzela i oskrzeliki, co różni go od sezonowych szczepów replikujących się głównie w jamie nosowej. Okres inkubacji wynosi średnio 2 dni (zakres 1-7 dni). Patogeneza obejmuje uszkodzenie nabłonka dróg oddechowych, martwicę, złuszczanie komórek oraz rozlane uszkodzenie pęcherzyków płucnych, co prowadzi do klinicznych objawów grypy i powikłań, takich jak pierwotne wirusowe lub wtórne bakteryjne zapalenie płuc. W ciężkich przypadkach obserwuje się także zatorowość płucną i inne powikłania zakrzepowo-zatorowe.
burza cytokinowa, cytokiny prozapalne, dryf antygenowy, górne drogi oddechowe, hemaglutynina, kwas sialowy, nabłonek dróg oddechowych, nabłonek oskrzelowy, naciek zapalny, neuraminidaza, obrzęk śródmiąższowy, oseltamiwir, pierwotne wirusowe zapalenie płuc, powikłania zakrzepowo-zatorowe, przesunięcie antygenowe, receptor Toll-podobny, rekombinacja genetyczna, replikacja wirusa, rozlane uszkodzenie pęcherzyków płucnych, transmisja międzyludzka, układ oddechowy, wrodzona odpowiedź immunologiczna, zanamiwir - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół przedziałów powięziowych – Patofizjologia i mechanizm
Zespół przedziałów powięziowych (ZPP) to stan charakteryzujący się wzrostem ciśnienia wewnątrzprzedziałowego powyżej 30 mmHg lub spadkiem różnicy między ciśnieniem rozkurczowym tętniczym a ciśnieniem przedziału poniżej 30 mmHg, co prowadzi do upośledzenia perfuzji tkanek, niedokrwienia i potencjalnej martwicy mięśni oraz uszkodzenia nerwów. Patofizjologia ZPP opiera się na błędnym kole, w którym obrzęk tkanek i wzrost ciśnienia śródprzedziałowego powodują zaburzenia mikrokrążenia, zwiększoną przepuszczalność naczyń i dalszy wzrost ciśnienia, co skutkuje niedotlenieniem, uszkodzeniem komórek i reperfuzją nasilającą stan zapalny. Uszkodzenia nerwów i mięśni są czasowo zależne: neuropraksja może wystąpić do 4 godzin niedokrwienia, a nieodwracalne uszkodzenia po 8 godzinach. Wczesne objawy obejmują ból nieproporcjonalny do urazu, parestezje i osłabienie, a późniejsze stadium może prowadzić do porażenia i martwicy. Kluczowym parametrem diagnostycznym jest ciśnienie perfuzji mięśniowej (MPP), definiowane jako różnica między ciśnieniem rozkurczowym a ciśnieniem wewnątrzprzedziałowym, które lepiej odzwierciedla ryzyko niedokrwienia niż samo ciśnienie przedziałowe.
aksonotmeza, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie różnicowe, ciśnienie wewnątrzmięśniowe, ciśnienie wewnątrzprzedziałowe, dysfunkcja mikronaczyniowa, fasciotomia, gradient ciśnień tętniczo-żylnych, martwica mięśni, mediator zapalny, miocytoliza, neuropraksja, niedokrwienie tkanek, obrzęk śródmiąższowy, odpływ żylny, ostry zespół przedziałów powięziowych, przedział boczny, przedział przedni, przedział tylny głęboki, przedział tylny powierzchowny, przepuszczalność naczyń, przewlekły wysiłkowy zespół przedziałów powięziowych, przewlekły zespół przedziałów powięziowych, rabdomioliza, reaktywne formy tlenu, uszkodzenie reperfuzyjne, utlenowanie tkanek, zaburzenie mikrokrążenia, zaburzenie przewodnictwa nerwowego, zespół przedziałów powięziowych, zespół przedziałów powięziowych brzucha