lipoproteina w surowicy
Lipoproteina w surowicy to złożona cząsteczka składająca się z białek (apolipoprotein) i lipidów (cholesterolu, triglicerydów, fosfolipidów), która umożliwia transport tłuszczów w środowisku wodnym krwi. Lipoproteiny dzielą się na kilka głównych klas w zależności od gęstości: chylomikrony, lipoproteiny o bardzo niskiej gęstości (VLDL), lipoproteiny o pośredniej gęstości (IDL), lipoproteiny o niskiej gęstości (LDL) oraz lipoproteiny o wysokiej gęstości (HDL).
Badanie profilu lipidowego w surowicy krwi ma kluczowe znaczenie w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego. Podwyższone stężenie LDL (tzw. „złego cholesterolu”) jest silnym czynnikiem ryzyka miażdżycy i chorób układu krążenia, podczas gdy HDL (tzw. „dobry cholesterol”) wykazuje działanie protekcyjne. Oznaczenie lipoprotein w surowicy stanowi podstawę diagnostyki dyslipidemii oraz monitorowania skuteczności leczenia hipolipemizującego.
Lipoproteina(a) [Lp(a)] jest szczególnym rodzajem lipoproteiny zbliżonej do LDL, zawierającej dodatkowe białko – apolipoproteinę(a). Podwyższone stężenie Lp(a) w surowicy jest niezależnym czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Stężenie lipoprotein może być modyfikowane przez dietę, aktywność fizyczną, leki (statyny, fibraty, ezetimib) oraz choroby współistniejące, takie jak cukrzyca, niedoczynność tarczycy czy choroby nerek.