uchyłkowatość przewodu pokarmowego
Uchyłkowatość przewodu pokarmowego to schorzenie charakteryzujące się obecnością uchyłków, czyli małych uwypukleń błony śluzowej przez ścianę narządu. Najczęściej występuje w jelicie grubym, szczególnie w esicy, gdzie nazywana jest uchyłkowatością okrężnicy.
Choroba ta dotyka głównie osoby po 50. roku życia, a jej częstość wzrasta wraz z wiekiem. W krajach rozwiniętych szacuje się, że dotyczy nawet 30% populacji powyżej 60. roku życia i 60% populacji powyżej 80. roku życia. Główne czynniki ryzyka obejmują dietę ubogą w błonnik, otyłość, siedzący tryb życia oraz predyspozycje genetyczne.
Uchyłkowatość może przebiegać bezobjawowo lub powodować dolegliwości takie jak ból brzucha, wzdęcia, zmiany rytmu wypróżnień czy krwawienie z przewodu pokarmowego. Powikłania obejmują zapalenie uchyłków (diverticulitis), perforację, ropnie, przetoki, niedrożność jelit oraz krwotoki.
Diagnostyka uchyłkowatości opiera się na badaniach obrazowych: kolonoskopii, tomografii komputerowej lub rezonansie magnetycznym. Leczenie niepowikłanej uchyłkowatości obejmuje modyfikację diety z zwiększeniem spożycia błonnika, odpowiednią podaż płynów oraz aktywność fizyczną. W przypadku powikłań stosuje się antybiotykoterapię, a w ciężkich przypadkach konieczne może być leczenie chirurgiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
żelazo – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparaty zawierające żelazo wymagają szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (zwłaszcza cholestazy), nerek oraz zaburzeniami wydzielania żółci, ze względu na ryzyko kumulacji pierwiastka i przedawkowania. Podawanie pozajelitowe jest przeciwwskazane przy aminotransferazach (ALT, AST) przekraczających 3-krotnie normę, szczególnie u pacjentów z porfirią późną skórną (PCT). Istotne jest monitorowanie reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaktycznych, zwłaszcza u osób z alergiami, chorobami immunologicznymi i zapalnymi. Podawanie dożylne wymaga nadzoru wykwalifikowanego personelu i obserwacji pacjenta przez minimum 30 minut po iniekcji. Należy unikać wypływu okołożylnego oraz zbyt szybkiej iniekcji, które mogą powodować podrażnienia skóry i epizody hipotensji. Preparaty żelaza nie powinny być stosowane u pacjentów z aktywną bakteriemią oraz ostrymi lub przewlekłymi zakażeniami.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bakteriemia, choroba Crohna, cukromocz, ferrytyna, glikemia, hiperkatabolizm, hipoglikemia, hiposyderemia, ketonuria, krwioplucie, niedokrwistość megaloblastyczna, parametry wątrobowe, porfiria późna skórna, pozajelitowe podawanie żelaza, pseudomelanoza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, receptor transferyny, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz tętnicy wieńcowej, test benzydynowy, toczeń rumieniowaty układowy, uchyłkowatość przewodu pokarmowego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wypływ okołożylny, wysycenie transferyny, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zwężenie odźwiernika, zwężenie oskrzeli - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tardyferon-Fol
Preparat Tardyferon-Fol zawiera 80 mg jonów żelaza(II) w postaci siarczanu żelaza(II) oraz 0,35 mg kwasu foliowego i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z aktywnymi stanami zapalnymi przewodu pokarmowego (np. zapalenie błony śluzowej żołądka, owrzodzenia, choroba Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego). Ocena skuteczności terapii powinna nastąpić po 3 miesiącach i obejmować parametry hematologiczne (stężenie hemoglobiny, MCV) oraz wskaźniki zapasów żelaza (ferrytyna, receptor transferyny, współczynnik wysycenia transferyny). Leczenie żelazem w stanach zapalnych powinno być skojarzone z terapią przyczynową, gdyż hiposyderemia zapalna nie reaguje na suplementację żelazem. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko aspiracji tabletek, zwłaszcza u osób starszych i z dysfagią, co może prowadzić do poważnych powikłań oddechowych, takich jak martwica błony śluzowej oskrzeli, krwioplucie, zwężenie oskrzeli i zapalenie płuc.
choroba Crohna, cukrzyca, dysfagia, ferrytyna, hiposyderemia, krwawienie z żołądka, krwioplucie, martwica błony śluzowej oskrzeli, melanoza układu pokarmowego, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, opóźnione opróżnianie żołądka, owrzodzenie gardła, owrzodzenie przełyku, owrzodzenie żołądka, owrzodzenie żołądka i dwunastnicy, przewlekła choroba nerek, ściemnienie stolca, test benzydynowy, transferyna, uchyłkowatość przewodu pokarmowego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie płuc, zwężenie odźwiernika, zwężenie oskrzeli