niedokrwienie tkanki nerwowej

Niedokrwienie tkanki nerwowej (ischemia) to stan patologiczny, w którym dochodzi do ograniczenia lub całkowitego zahamowania dopływu krwi do komórek nerwowych. Stan ten prowadzi do niedoboru tlenu i glukozy, co szybko skutkuje zaburzeniem funkcji neuronów i uruchomieniem kaskady procesów patofizjologicznych mogących prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia i śmierci komórek.

Tkanka nerwowa jest szczególnie wrażliwa na niedokrwienie ze względu na wysokie zapotrzebowanie energetyczne i niemal całkowitą zależność od tlenowego metabolizmu glukozy. Już po kilku minutach niedokrwienia dochodzi do wyczerpania rezerw energetycznych ATP, co prowadzi do zaburzenia funkcji pomp jonowych, depolaryzacji błony komórkowej, nadmiernego uwalniania glutaminianu i napływu jonów wapnia do wnętrza komórki.

Następstwem niedokrwienia jest tzw. kaskada niedokrwienna, w której dochodzi do produkcji wolnych rodników, aktywacji enzymów proteolitycznych, peroksydacji lipidów, uszkodzenia mitochondriów i indukcji procesów apoptozy lub nekrozy komórki. W obrębie tkanki nerwowej można wyróżnić strefę zawału (nieodwracalnie uszkodzone neurony) oraz strefę penumbry (obszar potencjalnie odwracalnego uszkodzenia), która stanowi cel interwencji terapeutycznych.

Klinicznie niedokrwienie tkanki nerwowej manifestuje się najczęściej w postaci udaru niedokrwiennego mózgu, przemijającego ataku niedokrwiennego (TIA), niedokrwiennego uszkodzenia rdzenia kręgowego lub neuropatii niedokrwiennej. Podstawą leczenia jest jak najszybsze przywrócenie prawidłowego przepływu krwi (np. poprzez trombolizę, trombektomię mechaniczną) oraz neuroprotekcja mająca na celu ograniczenie wtórnych uszkodzeń tkanki nerwowej.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl