laseczka tężca
Laseczka tężca (Clostridium tetani) to Gram-dodatnia, beztlenowa bakteria wytwarzająca przetrwalniki, która jest czynnikiem etiologicznym tężca. Występuje powszechnie w glebie, kurzu i odchodach zwierząt, szczególnie koni i bydła. Przetrwalniki C. tetani mogą przetrwać w środowisku przez wiele lat.
Zakażenie laseczką tężca następuje najczęściej poprzez zanieczyszczenie ran glebą zawierającą przetrwalniki bakterii. W warunkach beztlenowych przetrwalniki przekształcają się w aktywne formy bakterii, które wytwarzają silną neurotoksynę – tetanospazminy. Ta neurotoksyna blokuje uwalnianie neuroprzekaźników hamujących w rdzeniu kręgowym, co prowadzi do charakterystycznych objawów tężca, takich jak sztywność mięśni i bolesne skurcze.
Profilaktyka przeciwtężcowa obejmuje szczepienia ochronne oraz w przypadku zranień – podanie immunoglobuliny przeciwtężcowej i dawki przypominającej szczepionki. W leczeniu tężca stosuje się antytoksynę tężcową, antybiotyki (najczęściej metronidazol lub penicylinę), leki zwiotczające mięśnie oraz wspomaganie oddychania. Śmiertelność w tężcu wynosi od 10% do nawet 80% w zależności od dostępności intensywnej opieki medycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap, zawierająca śladowe ilości formaldehydu oraz 0,5 mg aluminium jako adiuwantu, może wchodzić w interakcje z innymi lekami, co wymaga uwagi podczas jej stosowania. Jednoczesne podawanie Tdap z innymi szczepionkami (żywymi i inaktywowanymi) jest możliwe i nie wpływa negatywnie na odpowiedź immunologiczną, pod warunkiem stosowania różnych miejsc wstrzyknięć oraz oddzielnych igieł i strzykawek. Immunoglobulina przeciwtężcowa może być podawana równocześnie, ale również w różne miejsca ciała, aby uniknąć neutralizacji antygenów. Leki immunosupresyjne mogą osłabiać odpowiedź na szczepienie, co wymaga indywidualnej oceny ryzyka i korzyści. Spożycie alkoholu w okresie okołoszczepiennym może potencjalnie osłabić odpowiedź immunologiczną oraz nasilać działania niepożądane, dlatego zaleca się unikanie alkoholu na 24 godziny przed i po szczepieniu.
adiuwant, błonica tężec krztusiec, działanie niepożądane, formaldehyd, immunoglobulina przeciwtężcowa, laseczka tężca, lek immunosupresyjny, lek przeciwgorączkowy i przeciwbólowy, niepożądany odczyn poszczepienny, objaw poszczepienny, odpowiedź immunologiczna, preparat szczepionkowy, reakcja poszczepienna, szczepienie przypominające, szczepionka Tdap, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego i nie mniej niz 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana jest przeznaczona do czynnego uodparniania dzieci przeciwko błonicy i tężcowi, szczególnie u pacjentów z przeciwwskazaniami do komponentu krztuścowego szczepionki DTP. Preparat ma postać mlecznej, kremowej zawiesiny, a jedna dawka (0,5 ml) zawiera minimum 30 j.m. toksoidu błoniczego oraz 40 j.m. toksoidu tężcowego, adsorbowanych na wodorotlenku glinu (zawartość glinu ≤ 0,7 mg). Szczepionka jest stosowana zarówno jako szczepienie podstawowe, jak i przypominające, zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych, zapewniając skuteczną ochronę immunologiczną u dzieci, które nie mogą otrzymać komponentu krztuścowego z powodu reakcji anafilaktycznych, encefalopatii lub ciężkich zaburzeń neurologicznych po wcześniejszym szczepieniu DTP.
błonica, błonica tężec krztusiec, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, czynne uodparnianie, encefalopatia, encefalopatia postępująca, kalendarz szczepień, komponent krztuścowy, laseczka tężca, maczugowiec błonicy, profilaktyka chorób zakaźnych, Program Szczepień Ochronnych, reakcja anafilaktyczna, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka błoniczo-tężcowa, szczepionka DTP, tężec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zaburzenie neurologiczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tetana Pro nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tetana PRO to zawiesina do wstrzykiwań zawierająca co najmniej 40 j.m. toksoidu tężcowego w dawce 0,5 ml, adsorbowana na 0,5 mg uwodnionego wodorotlenku glinu (Al³⁺). Preparat ma postać białej lub prawie białej, jednorodnej zawiesiny i jest stosowany w profilaktyce tężca poprzez indukcję swoistej odpowiedzi immunologicznej. W przeciwieństwie do konwencjonalnych leków, szczepionka nie wymaga oceny farmakokinetycznej, gdyż jej skuteczność nie opiera się na parametrach takich jak AUC, Vd, CL czy t½, lecz na zdolności do wywołania ochronnego miana przeciwciał przeciwko Clostridium tetani.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego i nie mniej niz 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka DT – błoniczo-tężcowa adsorbowana, kod ATC J07AM51, zawiera toksoid błoniczy (≥30 j.m.) oraz toksoid tężcowy (≥40 j.m.) adsorbowane na wodorotlenku glinu (≤0,7 mg Al³⁺ na dawkę 0,5 ml). Toksoidy uzyskiwane są przez inaktywację formaldehydem toksyn bakteryjnych Corynebacterium diphtheriae i Clostridium tetani, co zapewnia wysoką jakość antygenów. Preparat indukuje specyficzną odpowiedź immunologiczną, prowadząc do produkcji przeciwciał neutralizujących toksyny oraz wytworzenia pamięci immunologicznej, co jest kluczowe dla długotrwałej ochrony przed błonicą i tężcem.
adiuwant, antygen szczepionkowy, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, Farmakopea Europejska, immunogenność szczepionki, inaktywacja toksyn bakteryjnych, kod ATC, laseczka tężca, odpowiedź immunologiczna, pamięć immunologiczna, Program Szczepień Ochronnych, przeciwciało ochronne, przeciwciało odpornościowe, Światowa Organizacja Zdrowia, szczepionka błoniczo-tężcowa, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu