szczepienie przypominające
Szczepienie przypominające (tzw. booster) to dodatkowa dawka szczepionki podawana po ukończeniu podstawowego schematu szczepień, mająca na celu wzmocnienie i przedłużenie odporności organizmu. W praktyce klinicznej, dawki przypominające są niezbędnym elementem profilaktyki wielu chorób zakaźnych, w tym błonicy, tężca, krztuśca, poliomyelitis czy COVID-19.
Mechanizm działania dawki przypominającej polega na stymulacji pamięci immunologicznej, co skutkuje szybszą i silniejszą odpowiedzią immunologiczną w przypadku kontaktu z patogenem. Badania kliniczne wykazują, że szczepienia przypominające często przywracają poziom przeciwciał, który z czasem ulega naturalnemu obniżeniu, a niekiedy nawet zwiększają zakres ochrony immunologicznej w porównaniu do pierwotnego cyklu szczepień.
Częstotliwość podawania dawek przypominających różni się w zależności od rodzaju szczepionki i choroby. Przykładowo, szczepienie przeciwko tężcowi i błonicy zaleca się powtarzać co 10 lat, podczas gdy w przypadku niektórych szczepionek przeciwko COVID-19 dawki przypominające rekomendowane są w krótszych odstępach czasowych, szczególnie dla populacji wysokiego ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vivotif ≥ 2x10E9 CFU
Szczepionka Vivotif zawiera co najmniej 2×10 żywych atenuowanych komórek Salmonella enterica serowar Typhi szczepu Ty21a, charakteryzującego się brakiem polisacharydu otoczkowego Vi oraz mutacją genu galE, co ogranicza jego replikację in vivo i zmniejsza zjadliwość. Po podaniu doustnym szczepionka pozostaje miejscowo w jelicie, indukując złożoną odpowiedź immunologiczną obejmującą produkcję IgA przeciw antygenowi O, komórki produkujące przeciwciała (ASC) oraz wielofunkcyjne limfocyty T CD4+ i CD8+ o fenotypie zasiedlającym jelita. Odpowiedź immunologiczna, zwłaszcza IgA i limfocyty CD8+, może utrzymywać się w przewodzie pokarmowym nawet do 2 lat po szczepieniu.
antygen O Salmonella, biosynteza ścian komórkowych, dur brzuszny, immunoglobulina A, kapsułka dojelitowa, komórki produkujące przeciwciała, limfocyty T CD4+ i CD8+, odporność humoralna i komórkowa, odporność miejscowa, odpowiedź immunologiczna, polisacharyd otoczkowy Vi, Salmonella enterica serowar Typhi, szczep atenuowany, szczep Ty21a, szczepienie przypominające, szczepionka przeciwbakteryjna - Leksykon substancji czynnych
Wirus polio – Wskazania do stosowania
Inaktywowany wirus polio (IPV) jest stosowany w szczepionkach skojarzonych, takich jak Tetraxim i Adacel Polio, w celu czynnego uodpornienia przeciw poliomyelitis. Wirusy polio w trzech serotypach (typ 1 Mahoney, typ 2 MEF1, typ 3 Saukett) są inaktywowane i podawane w określonych dawkach antygenu D: dla Tetraxim i Adacel Polio odpowiednio 29, 7 i 26 jednostek antygenu D na 0,5 ml dawki. Tetraxim jest wskazany do szczepienia pierwotnego i uzupełniającego niemowląt i dzieci od 2. miesiąca życia, natomiast Adacel Polio stosuje się jako dawkę przypominającą u osób od 3. roku życia oraz u kobiet w ciąży, gdzie dodatkowo zapewnia bierną ochronę noworodków przed krztuścem. Szczepionki te zawierają również antygeny błonicy, tężca i krztuśca, co umożliwia kompleksową ochronę wieloszczepionkową.
antygen krztuśca, bierna ochrona, choroba Heinego-Medina, czynne uodpornienie, dawka przypominająca, immunizacja, inaktywowany wirus polio, jednostka antygenu D, kalendarz szczepień, komórki Vero, poliomyelitis, serotypy wirusa polio, szczepienie pierwotne, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy - Leksykon substancji czynnych
Pertaktyna – Wskazania do stosowania
Pertaktyna, jako kluczowy antygen zewnątrzbłonowy Bordetella pertussis, jest integralnym składnikiem szczepionek bezkomórkowych przeciw krztuścowi, w tym preparatów typu Tdap, Tdap-IPV oraz pełnoskładnikowych DTaP-IPV. Zawartość pertaktyny w dawce 0,5 ml waha się od 2,5 μg (Boostrix, Boostrix Polio) do 8 μg (Infanrix-IPV), co wpływa na profil immunogenności preparatów. Szczepionki te są stosowane zarówno w szczepieniach przypominających u dzieci, młodzieży i dorosłych, jak i w profilaktyce biernej u noworodków poprzez szczepienie kobiet w ciąży. Preparaty takie jak Adacel i Adacel Polio (3 μg pertaktyny) oraz Boostrix i Boostrix Polio (2,5 μg pertaktyny) są rekomendowane do stosowania u osób powyżej 3-4 roku życia oraz ciężarnych, natomiast Infanrix-IPV (8 μg pertaktyny) dedykowany jest dzieciom od 16 miesięcy do 13 lat, nie jest natomiast wskazany w ciąży.
bierna ochrona niemowląt, błonica, Bordetella pertussis, czynne uodpornienie, dawka przypominająca, fimbrie, hemaglutynina włókienkowa, immunizacja, krztusiec, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, poliomyelitis, Program Szczepień Ochronnych, przeciwciała ochronne, strategia kokonowa, szczepienie kobiet w ciąży, szczepienie pierwotne, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka skojarzona, Tdap, tężec, toksoid krztuścowy - Leksykon substancji czynnych
Salmonella enterica – Dawkowanie i sposób podawania
Szczepionka Vivotif zawierająca co najmniej 2×10⁹ żywych komórek Salmonella enterica serowar Typhi Ty21a podawana jest w schemacie 3 kapsułek w dniach 1, 3 i 5, co jest niezbędne do uzyskania optymalnej odpowiedzi immunologicznej. Ochrona przeciwko durowi brzusznemu pojawia się po 7-10 dniach od przyjęcia trzeciej dawki, dlatego pełny cykl szczepienia powinien być zakończony co najmniej tydzień przed planowaną podróżą do rejonów endemicznych. Szczepienie przypominające zaleca się co 3 lata, stosując ten sam schemat dawkowania. U dzieci i młodzieży powyżej 5. roku życia dawkowanie jest identyczne jak u dorosłych, natomiast brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci poniżej 5 lat. Kapsułki należy przyjmować na czczo, co najmniej godzinę przed posiłkiem, popijając wodą o temperaturze nieprzekraczającej 37°C, bez żucia kapsułek.
- Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Wskazania do stosowania
Fimbrie typu 2 i 3, obecne w szczepionce Adacel Polio, stanowią kluczowe antygeny powierzchniowe Bordetella pertussis, istotne dla indukcji skutecznej odpowiedzi immunologicznej przeciw krztuścowi. W pojedynczej dawce 0,5 ml szczepionki znajduje się 5 μg fimbrii typu 2 i 3, które współwystępują z innymi antygenami: toksoidem krztuścowym (2,5 μg), hemaglutyniną włókienkową (5 μg) oraz pertaktyną (3 μg). Antygeny te są adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg jonów Al³⁺), co zapewnia stabilność preparatu i stopniowe uwalnianie antygenów, wzmacniając i przedłużając odpowiedź immunologiczną. Szczepionka jest przeznaczona do stosowania jako dawka przypominająca u osób powyżej 3 roku życia, w tym u kobiet w ciąży, gdzie jej podanie ma na celu zapewnienie biernej ochrony noworodków przed krztuścem.
albumina surowicy bydlęcej, antygen krztuśca, antygen powierzchniowy, bierna ochrona noworodków, błonica, Bordetella pertussis, czynne uodpornienie, dawka przypominająca, fimbrie typu 2 i 3, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, odpowiedź immunologiczna, patogeneza krztuśca, pertaktyna, poliomyelitis, reakcja alergiczna, streptomycyna, sytuacja epidemiologiczna, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka skojarzona, tężec, toksoid krztuścowy, trymestr ciąży, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Interakcje leku – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap, zawierająca śladowe ilości formaldehydu oraz 0,5 mg aluminium jako adiuwantu, może wchodzić w interakcje z innymi lekami, co wymaga uwagi podczas jej stosowania. Jednoczesne podawanie Tdap z innymi szczepionkami (żywymi i inaktywowanymi) jest możliwe i nie wpływa negatywnie na odpowiedź immunologiczną, pod warunkiem stosowania różnych miejsc wstrzyknięć oraz oddzielnych igieł i strzykawek. Immunoglobulina przeciwtężcowa może być podawana równocześnie, ale również w różne miejsca ciała, aby uniknąć neutralizacji antygenów. Leki immunosupresyjne mogą osłabiać odpowiedź na szczepienie, co wymaga indywidualnej oceny ryzyka i korzyści. Spożycie alkoholu w okresie okołoszczepiennym może potencjalnie osłabić odpowiedź immunologiczną oraz nasilać działania niepożądane, dlatego zaleca się unikanie alkoholu na 24 godziny przed i po szczepieniu.
adiuwant, błonica tężec krztusiec, działanie niepożądane, formaldehyd, immunoglobulina przeciwtężcowa, laseczka tężca, lek immunosupresyjny, lek przeciwgorączkowy i przeciwbólowy, niepożądany odczyn poszczepienny, objaw poszczepienny, odpowiedź immunologiczna, preparat szczepionkowy, reakcja poszczepienna, szczepienie przypominające, szczepionka Tdap, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Polimyksyna – Dawkowanie i sposób podawania
Polimyksyna, obecna w śladowych ilościach w szczepionkach Boostrix Polio i Infanrix-IPV jako pozostałość procesu produkcyjnego, wymaga szczególnej uwagi podczas wywiadu medycznego pod kątem alergii na tę substancję. Boostrix Polio (0,5 ml/dawka) jest szczepionką adsorbowaną przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa) i poliomyelitis (inaktywowana), przeznaczoną dla osób od 3 roku życia, z możliwością stosowania u kobiet w II i III trymestrze ciąży. Zaleca się podanie dwóch dodatkowych dawek antygenów błonicy i tężca po 1 i 6 miesiącach u osób z niekompletnym cyklem szczepień. Szczepionkę podaje się głęboko domięśniowo, najlepiej w mięsień naramienny. W przypadku ran z ryzykiem tężca konieczne jest równoczesne podanie immunoglobuliny przeciwtężcowej.
błonica tężec krztusiec, cykl szczepienia podstawowego, immunoglobulina przeciwtężcowa, kobieta w ciąży, mięsień naramienny, odpowiedź immunologiczna, podanie domięśniowe, polimyksyna, poliomyelitis, przednio-boczna część uda, rana z ryzykiem tężca, szczepienie przypominające, szczepionka przeciw błonicy, szczepionka przeciwko poliomyelitis, toksoid tężcowy, trymestr ciąży, wirus atenuowany, wirus inaktywowany, wywiad medyczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap jest bezkomórkowym preparatem adsorbowanym, stosowanym w profilaktyce błonicy, tężca i krztuśca. Zalecana dawka to jednorazowe podanie 0,5 ml domięśniowo, najlepiej w mięsień naramienny, z powtarzaniem szczepienia przypominającego co 10 lat u dorosłych i młodzieży. Szczepionka zawiera minimum 2 j.m. toksoidu błoniczego, 20 j.m. toksoidu tężcowego oraz 20 µg toksoidu krztuścowego, adsorbowanych na 0,5 mg Al(OH)₃. W przypadku ryzyka krwotoku dopuszczalne jest podanie podskórne. Szczepienie jest wskazane także u osób z niepełną historią szczepień oraz u pacjentów z ranami niosącymi ryzyko tężca, pod warunkiem jednoczesnej ochrony przeciwko błonicy i krztuścowi.
ampułko-strzykawka, leczenie immunosupresyjne, mięsień naramienny, odpowiedź immunologiczna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, profilaktyka błonicy tężca i krztuśca, ryzyko krwotoku, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, wstrzyknięcie dawki, zaburzenia krzepnięcia - Leksykon substancji czynnych
Glutaraldehyd – Dawkowanie i sposób podawania
Glutaraldehyd, obecny w szczepionce TETRAXIM w śladowych ilościach, pełni funkcję środka inaktywującego i stabilizującego podczas procesu produkcji. Dawka szczepionki wynosi 0,5 ml i zawiera kompleks antygenów wraz z substancjami pomocniczymi, w tym potencjalnie glutaraldehyd. Schemat dawkowania obejmuje dwie opcje szczepienia pierwotnego: 2 dawki podawane w odstępie co najmniej 2 miesięcy lub 3 dawki w odstępie co najmniej 1 miesiąca, z dawką uzupełniającą podawaną po ukończeniu 12. miesiąca życia. Dzieci w wieku 4-13 lat otrzymują pojedynczą dawkę przypominającą. Szczepionka podawana jest wyłącznie domięśniowo, z miejscem iniekcji dostosowanym do wieku pacjenta (przednio-boczna powierzchnia uda u niemowląt, mięsień naramienny u starszych dzieci).
ampułko-strzykawka, antygen, charakterystyka produktu leczniczego, dawka uzupełniająca, fenyloalanina, glutaraldehyd, kalendarz szczepień, mięsień naramienny, nadwrażliwość, ostrzeżenie medyczne, podanie domięśniowe, przeciwwskazanie, przednio-boczna powierzchnia uda, środek inaktywujący, substancja pomocnicza, szczepienie pierwotne, szczepienie przypominające, szczepionka Tetraxim, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Formaldehyd – Wskazania do stosowania
Formaldehyd (HCHO) jest powszechnie stosowany w przemyśle farmaceutycznym jako środek inaktywujący patogeny, detoksykujący toksyny bakteryjne oraz stabilizujący białka w procesie produkcji szczepionek. W gotowych produktach leczniczych występuje w śladowych ilościach jako pozostałość procesu produkcyjnego, co wymaga uwzględnienia w Charakterystyce Produktu Leczniczego ze względu na ryzyko reakcji alergicznych u pacjentów nadwrażliwych. Szczepionki takie jak Act-HIB (dla dzieci od 2. miesiąca życia), Boostrix Polio (dla osób od 3 lat), Infanrix-IPV (dla dzieci 16 miesięcy–13 lat), oraz szczepionki przeciwgrypowe Fluarix Tetra i VaxigripTetra (dla dorosłych i dzieci od 6. miesiąca życia) zawierają formaldehyd w śladowych ilościach i są stosowane zgodnie z oficjalnymi zaleceniami, uwzględniającymi profilaktykę chorób zakaźnych oraz ochronę bierną niemowląt poprzez szczepienia kobiet w ciąży.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, bierna ochrona, błonica tężec krztusiec poliomyelitis, charakterystyka produktu leczniczego, choroba inwazyjna, czynne uodparnianie, detoksykacja toksyn bakteryjnych, diagnostyka alergologiczna, formaldehyd, Haemophilus influenzae typu B, inaktywacja wirusów, kontaktowe zapalenie skóry, posocznica, reakcja alergiczna, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, wirus grypy A, wirus grypy B, zapalenie nagłośni, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie stawów, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap jest przeznaczona do stosowania jako dawka przypominająca przeciwko błonicy, tężcowi oraz krztuścowi u pacjentów powyżej 4. roku życia. Preparat został klinicznie zweryfikowany pod kątem bezpieczeństwa i skuteczności w grupie wiekowej 4–55 lat, co umożliwia jej szerokie zastosowanie u dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Decyzja o podaniu szczepionki powinna być oparta na aktualnych, oficjalnych zaleceniach krajowych dotyczących szczepień ochronnych, uwzględniających epidemiologię oraz priorytety zdrowotne. Preparat dostępny jest w formie bezbarwnej zawiesiny do wstrzykiwań (0,5 ml) w ampułko-strzykawce, co ułatwia precyzyjne dawkowanie.
adiuwant, ampułko-strzykawka, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, detoksykacja toksyn, formaldehyd, nadwrażliwość, odpowiedź immunologiczna, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tdap, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus – Właściwości farmakodynamiczne
Poliowirus zawarty w inaktywowanej szczepionce Infanrix-IPV obejmuje trzy serotypy: typ 1 (szczep Mahoney) w dawce 40 jednostek antygenu D, typ 2 (szczep MEF-1) w dawce 8 jednostek oraz typ 3 (szczep Saukett) w dawce 32 jednostek antygenu D. Wirusy namnażane są w hodowli komórkowej VERO, co zapewnia wysoką jakość i standaryzację produkcji. Inaktywacja wirusów zachowuje ich właściwości antygenowe, eliminując jednocześnie ryzyko replikacji w organizmie. Badania kliniczne potwierdziły, że szczepionka indukuje silną odpowiedź immunologiczną u dzieci w wieku 15-26 miesięcy oraz 4-7 lat, niezależnie od wcześniejszych schematów szczepień, z osiągnięciem ochronnych mian przeciwciał neutralizujących ≥ 8 w teście neutralizacji dla wszystkich trzech serotypów poliowirusa.
dawka antygenowa, hodowla komórkowa VERO, inaktywacja wirusa, jednostka antygenu D, miano przeciwciał, odpowiedź immunologiczna, poliomyelitis, poliowirus, poliowirus typu 1, poliowirus typu 2, poliowirus typu 3, przeciwciało neutralizujące, serokonwersja, serotyp poliowirusa, szczep Mahoney, szczep MEF-1, szczep Saukett, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, szczepionka inaktywowana, test neutralizacji, właściwość antygenowa, wskaźnik serokonwersji - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Adacel to adsorbowana, bezkomórkowa szczepionka skojarzona przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, zawierająca toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.) oraz antygeny krztuśca: toksoid krztuścowy (2,5 μg), hemaglutyninę włókienkową (5 μg), pertaktynę (3 μg) i fimbrie typu 2 i 3 (5 μg), adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al³⁺). Badania immunogenności wykazały wysoką skuteczność w indukowaniu ochronnych poziomów przeciwciał (≥0,1 j.m./ml dla błonicy i tężca, ≥5 EU/ml dla krztuśca) u dzieci (4-6 lat), młodzieży (11-17 lat) i dorosłych (18-64 lat). Poziomy przeciwciał przeciw antygenom krztuśca (PT, FHA, PRN, FIM) po dawce przypominającej były porównywalne lub wyższe niż w badaniu Sweden I, potwierdzając skuteczność ochronną na poziomie około 85%. Długoterminowe obserwacje wykazały utrzymywanie się seroprotekcji przeciw błonicy (81,2-97,0%) i tężcowi (97,1-100%) oraz seropozytywności przeciw antygenom krztuśca przez 3-10 lat po szczepieniu. U dorosłych ≥40 lat, niezaszczepionych w ciągu ostatnich 20 lat, pojedyncza dawka Adacel POLIO wywołała seropozytywność ≥95,8% przeciw antygenom krztuśca oraz ≥82,4% i ≥98,5% przeciw błonicy i tężcowi odpowiednio.
antygen krztuśca, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność szczepionki, ochronny poziom przeciwciał, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, przeciwciało, przekazanie przeciwciał, seropozytywność, seroprotekcja, szczepienie kobiet w ciąży, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka DTaP, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Tdap Szczepionka to adsorbowana szczepionka skojarzona przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, zawierająca oczyszczone toksoidy błoniczy (≥2 j.m.), tężcowy (≥20 j.m.) oraz krztuścowy (20 µg) adsorbowane na 0,5 mg Al(OH)₃. Badania kliniczne obejmowały populacje w wieku 5-55 lat, wykazując wysoką odpowiedź immunologiczną z poziomem przeciwciał przeciw błonicy i tężcowi ≥0,1 j.m./ml u 98,5-100% uczestników, co koreluje z ochroną. W przypadku krztuśca, chociaż serologiczna korelacja z ochroną nie jest określona, odpowiedź po szczepieniu przypominającym anty-PT wynosiła 92-97,4%, a stężenia przeciwciał anty-PT (GMC) wahały się od 74,2 do 223 j.m./ml, co potwierdza immunogenność składnika krztuścowego identycznego z bezkomórkową szczepionką pediatryczną.
Ochrona przeciw błonicy i tężcowi utrzymuje się co najmniej 10 lat, zgodnie z obowiązującymi standardami, natomiast czas trwania ochrony przeciw krztuścowi nie jest precyzyjnie określony, choć dane obserwacyjne wskazują na brak istotnego spadku ochrony w ciągu pierwszych 5 lat po szczepieniu. Istotnym czynnikiem wpływającym na skuteczność szczepienia przeciw krztuścowi jest poziom przeciwciał przed podaniem dawki przypominającej, a ryzyko braku odpowiedzi immunologicznej jest wyższe u osób w wieku 40-55 lat. Wyniki te podkreślają znaczenie indywidualizacji strategii szczepień oraz monitorowania odpowiedzi immunologicznej w starszych grupach wiekowych.
Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, dawka przypominająca szczepionki, korelacja serologiczna, odpowiedź immunologiczna, przeciwciała anty-PT, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, szczepionka Tdap, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 1 – Dawkowanie i sposób podawania
Poliowirus typ 1 (szczep Mahoney) jest kluczowym składnikiem inaktywowanej szczepionki Boostrix Polio, stosowanej w profilaktyce poliomyelitis. W jednej dawce 0,5 ml preparatu znajduje się 40 jednostek antygenu D poliowirusa typ 1, wraz z antygenami typów 2 (8 jednostek) i 3 (32 jednostki), adsorbowanymi na wodorotlenku i fosforanie glinu. Szczepionka jest przeznaczona dla osób od 3 roku życia, w tym dzieci, młodzieży, dorosłych oraz kobiet ciężarnych (II i III trymestr). Podanie odbywa się domięśniowo w mięsień naramienny, z zachowaniem prawidłowej techniki iniekcji i kontroli jakości zawiesiny. W przypadku osób z niepełnym cyklem szczepień zaleca się schemat uzupełniający: dawka początkowa oraz dwie dawki przypominające po 1 i 6 miesiącach.
antygen D, błonica, Boostrix Polio, choroba Heinego-Medina, fosforan glinu, hodowla komórkowa VERO, immunoglobulina przeciwtężcowa, inaktywowany wirus polio, mięsień naramienny, odpowiedź immunologiczna, podanie domięśniowe, poliomyelitis, poliowirus typ 1, profilaktyka poekspozycyjna, szczep MEF-1, szczep Saukett, szczepienie przypominające, tężec, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Boostrix Polio to adsorbowana szczepionka o zmniejszonej zawartości antygenów, przeznaczona do profilaktyki błonicy, tężca, krztuśca (bezkomórkowa) oraz poliomyelitis (inaktywowana). Jedna dawka wynosi 0,5 ml i zawiera m.in. toksoid błoniczy ≥2 j.m. (2,5 Lf), toksoid tężcowy ≥20 j.m. (5 Lf), antygeny Bordetella pertussis: toksoid krztuścowy 8 µg, hemaglutyninę włókienkową 8 µg, pertaktynę 2,5 µg oraz inaktywowane poliowirusy typ 1 (40 jednostek antygenu D), typ 2 (8 jednostek antygenu D) i typ 3 (32 jednostki antygenu D). Szczepionka jest wskazana dla osób powyżej 3 roku życia, w tym kobiet ciężarnych w II i III trymestrze, i powinna być podawana domięśniowo, najlepiej w mięsień naramienny, z zachowaniem aseptyki. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 3 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
Schemat szczepienia obejmuje podanie pojedynczej dawki 0,5 ml, z zaleceniem uzupełnienia cyklu szczepień u młodzieży i dorosłych niezaszczepionych lub z nieukończonym cyklem przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, poprzez dwie dodatkowe dawki podawane odpowiednio 1 i 6 miesięcy po dawce pierwszej. Boostrix Polio może być również stosowana w profilaktyce poekspozycyjnej u osób z ryzykiem tężca, które wcześniej przeszły szczepienie podstawowe toksoidem tężcowym, z jednoczesnym podaniem immunoglobuliny przeciwtężcowej. Powtórne szczepienia należy wykonywać zgodnie z oficjalnymi wytycznymi. Szczepionka może zawierać śladowe ilości fenyloalaniny, formaldehydu, neomycyny, polimyksyny oraz kwasu para-aminobenzoesowego, co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjenta.
błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, fenyloalanina, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunoglobulina przeciwtężcowa, inaktywowany poliowirus, kobieta ciężarna, kwas para-aminobenzoesowy, mięsień naramienny, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, podanie domięśniowe, polimyksyna, poliomyelitis, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa, technika aseptyczna, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, trymestr ciąży, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka TETRAXIM jest adsorbowanym preparatem zawierającym pełną dawkę antygenów przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa) oraz poliomyelitis (inaktywowany). Każda dawka o objętości 0,5 ml zawiera m.in. toksoid błoniczy ≥20 j.m. (30 Lf), toksoid tężcowy ≥40 j.m. (10 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowany wirus polio typ 1 (29 jednostek antygenu D), typ 2 (7 jednostek) i typ 3 (26 jednostek). Adjuwantem jest wodorotlenek glinu (0,3 mg Al³⁺). Preparat może zawierać śladowe ilości glutaraldehydu, neomycyny, streptomycyny, polimyksyny B oraz 12,5 µg fenyloalaniny, co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią.
adjuwant, błonica, Bordetella pertussis, dawka uzupełniająca, droga domięśniowa, fenyloalanina, fenyloketonuria, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, mięsień naramienny, neomycyna, polimyksyna B, poliomyelitis inaktywowany, przednio-boczna powierzchnia uda, streptomycyna, szczepienie pierwotne, szczepienie przypominające, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio inaktywowany, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ty-Szczepionka durowa nie mniej niż 5×10 ^8 i nie więcej niż 1×10 ^9 bakterii Salmonella typhi/0,5 ml; szczepionka 20-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml)
Ty-Szczepionka durowa zawiera inaktywowane bakterie Salmonella typhi w dawce 0,5 ml, z liczbą bakterii mieszczącą się w zakresie 5×10⁸ do 1×10⁹ na dawkę. Szczepionka podawana jest głęboko podskórnie, preferencyjnie w okolicę ramienia. Schemat szczepienia podstawowego obejmuje trzy dawki podawane w odstępach 0, 1 oraz 12 miesięcy, co jest kluczowe dla uzyskania optymalnej odpowiedzi immunologicznej i długotrwałej ochrony. Po zakończeniu cyklu podstawowego zaleca się szczepienia przypominające w dawkach 0,5 ml co 3-5 lat, szczególnie u osób narażonych na długotrwały lub powtarzający się kontakt z patogenem.
bakterie inaktywowane, dur brzuszny, działanie niepożądane, immunizacja, obszar endemiczny, odpowiedź immunologiczna, podanie podskórne, przeciwciała ochronne, Salmonella typhi, szczepienie podstawowe, szczepienie przeciwko durowi brzusznemu, szczepienie przypominające, Ty-Szczepionka durowa, wywiad medyczny, zakażenie Salmonella typhi - Leksykon substancji czynnych
Toksoid tężcowy – Dawkowanie i sposób podawania
Toksoid tężcowy jest kluczowym składnikiem wielu szczepionek stosowanych zarówno w szczepieniach podstawowych, jak i przypominających, podawanych w dawce 0,5 ml, z różną zawartością antygenu wyrażoną w jednostkach międzynarodowych (j.m.). Monowalentne szczepionki tężcowe, takie jak Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) i Tetana, zawierają co najmniej 40 j.m. toksoidu i stosowane są głównie w profilaktyce poekspozycyjnej oraz szczepieniach przypominających. Schemat podstawowy obejmuje dwie dawki w odstępie 4-6 tygodni oraz dawkę uzupełniającą po 6-12 miesiącach, a dawki przypominające podaje się co 10 lat. Szczepionki skojarzone zawierają różne ilości toksoidu tężcowego: 40 j.m. w preparatach pediatrycznych (np. DTP, DT, Infanrix-IPV) oraz 20 j.m. w szczepionkach dla młodzieży i dorosłych (np. Adacel, Boostrix). Toksoid tężcowy pełni także rolę białka nośnikowego w szczepionkach skoniugowanych przeciw Haemophilus influenzae typu b (Act-HiB) i Neisseria meningitidis grupy C (NeisVac-C), gdzie jego dawka wynosi od 10 do 30 μg, dostosowaną do celu szczepienia.
białko nośnikowe, błonica, dawka przypominająca, dawka uzupełniająca, Haemophilus influenzae, immunogenność antygenu, immunoglobulina przeciwtężcowa, jednostka międzynarodowa, krztusiec, mięsień czworogłowy, mięsień naramienny, monowalentna szczepionka przeciwtężcowa, Neisseria meningitidis, podanie domięśniowe, podanie podskórne, profilaktyka poekspozycyjna, rekonstytucja szczepionki, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, szczepionka skojarzona, szczepionka skoniugowana, tężec, tężec noworodkowy, toksoid tężcowy, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakażenie tężcem - Leksykon substancji czynnych
Toksoid tężcowy – Wskazania do stosowania
Toksoid tężcowy, będący inaktywowaną toksyną Clostridium tetani, stanowi kluczowy składnik szczepionek profilaktycznych przeciw tężcowi oraz nośnik immunogenny w szczepionkach skoniugowanych (np. przeciw meningokokom grupy C i Haemophilus influenzae typu b). Standardowa dawka w szczepionkach monowalentnych i skojarzonych dla dzieci wynosi co najmniej 40 j.m. w 0,5 ml, natomiast w preparatach dla dorosłych 20 j.m. Toksoid jest stosowany zarówno w szczepieniach pierwotnych (od 2. miesiąca życia), jak i przypominających co 10 lat, a także w profilaktyce poekspozycyjnej u osób z ranami zanieczyszczonymi lub wysokiego ryzyka zakażenia. W przypadku ran zanieczyszczonych u pacjentów z niepełnym lub nieudokumentowanym szczepieniem, zaleca się podanie toksoidu wraz z immunoglobuliną przeciwtężcową.
białko nośnikowe, błonica tężec krztusiec, Clostridium tetani, czynne uodparnianie, Haemophilus influenzae typu B, immunoglobulina przeciwtężcowa, limfocyt T, Neisseria meningitidis, nosiciel HIV, odpowiedź immunologiczna, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka tężca, Program Szczepień Ochronnych, status szczepienia, szczepienie ochronne, szczepienie przypominające, szczepionka meningokokowa, szczepionka monowalentna, szczepionka skojarzona, szczepionka skoniugowana, tężec noworodkowy, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tetana nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka przeciw tężcowi Tetana jest podawana w dawce 0,5 ml zawierającej minimum 40 j.m. toksoidu tężcowego adsorbowanego na wodorotlenku glinu. Schemat szczepienia podstawowego obejmuje trzy dawki: dwie pierwsze w odstępie 4-6 tygodni oraz trzecią po 6-12 miesiącach, co zapewnia odporność utrzymującą się od 5 do 10 lat. Szczepienie przypominające zaleca się podać nie wcześniej niż po 10 latach od ostatniej dawki. W profilaktyce przeciwtężcowej u osób zranionych decyzje o podaniu szczepionki i immunoglobuliny (LIT 250/500 j.m.) zależą od historii szczepień pacjenta oraz oceny ryzyka zakażenia, z uwzględnieniem czasu od ostatniej dawki i stopnia ryzyka ekspozycji.
- Leksykon substancji czynnych
Polimyksyna – Właściwości farmakodynamiczne
Polimyksyna, antybiotyk peptydowy z grupy polipeptydów cyklicznych, wykazuje silne działanie bakteriobójcze wobec bakterii Gram-ujemnych poprzez interakcję z lipopolisacharydami błony zewnętrznej, co zwiększa jej przepuszczalność i prowadzi do śmierci komórki bakteryjnej. W procesie produkcji szczepionek Boostrix Polio i Infanrix-IPV polimyksyna jest stosowana jako środek przeciwbakteryjny, szczególnie w hodowlach komórkowych VERO do namnażania wirusów polio, co zapobiega zanieczyszczeniom bakteryjnym. W gotowych szczepionkach pozostają jedynie śladowe ilości polimyksyny, które mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości u osób uczulonych, dlatego nadwrażliwość na polimyksynę stanowi przeciwwskazanie do stosowania tych preparatów. Oprócz polimyksyny, szczepionki zawierają także inne substancje pomocnicze o potencjalnym znaczeniu klinicznym, takie jak formaldehyd, neomycyna, kwas para-aminobenzoesowy i fenyloalanina.
antybiotyk peptydowy, bakteria Gram-ujemna, błona zewnętrzna bakterii, błonica, fenyloalanina, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa, hodowla komórkowa VERO, immunogenność, inaktywowany poliowirus, krztusiec, kwas para-aminobenzoesowy, lipopolisacharyd, miano przeciwciał, nadwrażliwość na antybiotyk, obturacyjna choroba dróg oddechowych, ochronne miano przeciwciał, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, POChP, poliomyelitis, polipeptyd cykliczny, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, tężec, tlenowa bakteria Gram-ujemna, toksoid krztuścowy, wskaźnik seroprotekcji, zanieczyszczenie bakteryjne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clodivac nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Clodivac zawiera toksoidy tężcowy (≥40 j.m.) i błoniczy (≥5 j.m.) adsorbowane na wodorotlenku glinu (≤0,5 mg Al³⁺) i jest przeznaczona do czynnego uodparniania przeciw tężcowi i błonicy u osób powyżej 7. roku życia, młodzieży oraz dorosłych. Preparat stosuje się w szczepieniu podstawowym u osób nieszczepionych wcześniej szczepionkami DTP lub DT oraz jako dawkę przypominającą u dzieci powyżej 7. roku życia, młodzieży w 14. i 19. roku życia oraz dorosłych co 10 lat po pełnym cyklu szczepienia podstawowego. Clodivac jest również wskazany do profilaktyki poekspozycyjnej w przypadku zranienia, zgodnie z aktualnym Programem Szczepień Ochronnych, uwzględniającym historię szczepień i charakter urazu. Preparat ma postać białej lub prawie białej zawiesiny, którą przed podaniem należy dokładnie wymieszać, a szczepienia powinny być wykonywane przez wykwalifikowany personel medyczny po dokładnym wywiadzie i ocenie stanu zdrowia pacjenta.
błonica i tężec, czynne uodparnianie, krztusiec, personel medyczny, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przeciwtężcowa, Program Szczepień Ochronnych, szczepienie ochronne, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka DTP, szczepionka DTPa, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, wywiad medyczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Encepur Adults 1,5 mcg inaktywowanego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu, szczep K23/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml), dawka dla dorosłych
Encepur Adults to szczepionka zawierająca 0,5 ml zawiesiny z 1,5 µg inaktywowanego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu (szczep K23), namnażanego w fibroblastach kurzych i adsorbowanego na glinu wodorotlenku uwodnionym. Szczepionka jest przeznaczona dla młodzieży od 12 roku życia oraz dorosłych i podawana domięśniowo, preferencyjnie w mięsień naramienny. Cykl podstawowy obejmuje trzy dawki podawane według schematu klasycznego (dawki w dniu 0, 14 dni do 3 miesięcy, oraz 9-12 miesięcy po drugiej dawce) lub schematu szybkiego (dawki w dniu 0, 14 dni, oraz 9-12 miesięcy po drugiej dawce). Schemat klasyczny jest rekomendowany przy stałym ryzyku zakażenia, natomiast schemat szybki stosuje się w celu szybkiego uodpornienia. Serokonwersję obserwuje się najwcześniej 14 dni po drugiej dawce. Po zakończeniu cyklu podstawowego przeciwciała utrzymują się co najmniej 12-18 miesięcy (schemat szybki) lub co najmniej 3 lata (schemat klasyczny).
charakterystyka produktu leczniczego, cykl szczepienia podstawowego, fibroblasty kurze, inaktywowany wirus kleszczowego zapalenia mózgu, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, podanie podskórne, przyspieszony schemat klasyczny, schemat klasyczny szczepienia, schemat szybki szczepienia, serokonwersja, skaza krwotoczna, szczepienie przypominające, szczepionka przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu, wodorotlenek glinu, zaburzenia odporności - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego i nie mniej niz 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana jest przeznaczona do czynnego uodparniania dzieci przeciwko błonicy i tężcowi, szczególnie u pacjentów z przeciwwskazaniami do komponentu krztuścowego szczepionki DTP. Preparat ma postać mlecznej, kremowej zawiesiny, a jedna dawka (0,5 ml) zawiera minimum 30 j.m. toksoidu błoniczego oraz 40 j.m. toksoidu tężcowego, adsorbowanych na wodorotlenku glinu (zawartość glinu ≤ 0,7 mg). Szczepionka jest stosowana zarówno jako szczepienie podstawowe, jak i przypominające, zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych, zapewniając skuteczną ochronę immunologiczną u dzieci, które nie mogą otrzymać komponentu krztuścowego z powodu reakcji anafilaktycznych, encefalopatii lub ciężkich zaburzeń neurologicznych po wcześniejszym szczepieniu DTP.
błonica, błonica tężec krztusiec, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, czynne uodparnianie, encefalopatia, encefalopatia postępująca, kalendarz szczepień, komponent krztuścowy, laseczka tężca, maczugowiec błonicy, profilaktyka chorób zakaźnych, Program Szczepień Ochronnych, reakcja anafilaktyczna, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka błoniczo-tężcowa, szczepionka DTP, tężec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zaburzenie neurologiczne - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Poliowirusy inaktywowane, zawarte w szczepionce Infanrix-IPV, obejmują typ 1 (szczep Mahoney, 40 jednostek antygenu D), typ 2 (szczep MEF-1, 8 jednostek antygenu D) oraz typ 3 (szczep Saukett, 32 jednostki antygenu D). Szczepionka jest produkowana na hodowli komórkowej VERO i może zawierać śladowe ilości formaldehydu, neomycyny oraz polimyksyny, które nie wpływają na zdolność prowadzenia pojazdów ani obsługi maszyn. Sama obecność inaktywowanych poliowirusów nie wywołuje bezpośrednich zaburzeń psychomotorycznych, jednak reakcje poszczepienne, w szczególności senność, mogą czasowo obniżać sprawność pacjenta.
formaldehyd, funkcja psychomotoryczna, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, Infanrix-IPV, jednostka antygenu D, neomycyna, objaw poszczepienny, polimyksyna, poliowirus, poliowirus typu 1, poliowirus typu 2, poliowirus typu 3, reakcja alergiczna, reakcja poszczepienna, sprawność psychomotoryczna, szczep Mahoney, szczep MEF-1, szczep Saukett, szczepienie przypominające, szczepionka skojarzona, zdolność prowadzenia pojazdów - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – d-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
d-Szczepionka błonicza adsorbowana jest przeznaczona do czynnego uodparniania przeciw błonicy u młodzieży i dorosłych jako dawka przypominająca. Zawiera zmniejszoną ilość antygenu w porównaniu do szczepionek dla dzieci, co czyni ją odpowiednią wyłącznie do szczepień przypominających po uprzednim zakończeniu podstawowego cyklu szczepień. Jedna dawka (0,5 ml) zawiera nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego adsorbowanego na wodorotlenku glinu (do 0,5 mg Al³⁺). Szczepionka jest stosowana w ramach Programu Szczepień Ochronnych (PSO) w celu utrzymania odpowiedniego poziomu przeciwciał przeciw błonicy u osób wcześniej uodpornionych.
adiuwant, błonica, cykl szczepień podstawowych, dawka przypominająca, nadzór epidemiologiczny, odpowiedź immunologiczna, Program Szczepień Ochronnych, sytuacja epidemiologiczna, szczepienie przypominające, szczepionka przypominająca, toksoid błoniczy, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Wskazania do stosowania
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią kluczowy składnik antygenowy bezkomórkowej szczepionki Adacel, występując w dawce 5 mikrogramów na 0,5 ml. W połączeniu z innymi antygenami krztuśca, takimi jak toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutynina włókienkowa (5 µg) oraz pertaktyna (3 µg), fimbrie te wzmacniają immunogenność preparatu, co przekłada się na skuteczną profilaktykę krztuśca. Szczepionka jest adsorbowana na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al³⁺) na dawkę, co optymalizuje odpowiedź immunologiczną. Adacel jest wskazany do stosowania jako dawka przypominająca przeciw tężcowi, błonicy i krztuścowi u osób powyżej 4. roku życia, które przeszły szczepienie podstawowe, a szczególnie u kobiet w ciąży, gdzie zapewnia bierną ochronę noworodków i niemowląt poprzez transfer przeciwciał przez łożysko.
adhezja patogenu, antygen krztuścowy, bierna ochrona, błonica, Bordetella pertussis, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, odpowiedź immunologiczna, patogeneza zakażenia, pertaktyna, profilaktyka krztuśca, przeciwciała matczyne, szczepienie przypominające, szczepionka przeciw krztuścowi, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Toksoid błoniczy – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Toksoid błoniczy, będący kluczowym składnikiem wielu szczepionek przeciw błonicy, w większości preparatów (np. Adacel, Boostrix, Tdap) nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. W dawkach nie mniejszych niż 2 j.m. (Boostrix) oraz 30 j.m. (Infanrix-IPV) ryzyko jest oceniane jako minimalne, jednak w przypadku szczepionek takich jak Dultavax odnotowano zgłoszenia zawrotów głowy, a w Infanrix-IPV – senności, które mogą czasowo obniżyć zdolności psychomotoryczne. Szczepionki przeznaczone wyłącznie dla dzieci (np. DT-Szczepionka, Pentaxim) nie wymagają oceny wpływu na prowadzenie pojazdów, gdyż nie dotyczą populacji kierowców.
Adacel, Adacel Polio, błonica, Boostrix, Boostrix Polio, charakterystyka produktu leczniczego, Clodivac, Dultavax, działanie niepożądane, Infanrix-IPV, jednostka międzynarodowa, objawy poszczepienne, ośrodkowy układ nerwowy, Pentaxim, preparat złożony, profil bezpieczeństwa, reakcja poszczepienna, senność, szczepienie przypominające, szczepionka DT, szczepionka DTP, szczepionka monowalentna, szczepionka Tdap, Tetraxim, toksoid błoniczy, zawroty głowy, zdolność psychomotoryczna - Leksykon substancji czynnych
Toksoid krztuścowy – Właściwości farmakodynamiczne
Toksoid krztuścowy, będący zdetoksykowaną formą toksyny Bordetella pertussis, stanowi kluczowy składnik bezkomórkowych szczepionek przeciwko krztuścowi, stosowanych w szczepieniach podstawowych i przypominających. Po podaniu indukuje specyficzną odpowiedź immunologiczną, manifestującą się wzrostem miana przeciwciał neutralizujących, co potwierdzają badania kliniczne szczepionek takich jak Adacel, Boostrix czy Adacel Polio. Wskaźniki seropozytywności po miesiącu od szczepienia wynoszą od 84,4% do 97,8% w różnych grupach wiekowych, a długotrwałość odpowiedzi utrzymuje się nawet do 10 lat (np. 82,1-97,3% seropozytywności u młodzieży i dorosłych). Szczepienie kobiet w ciąży w II i III trymestrze znacząco podnosi stężenia przeciwciał u noworodków (GMC do 68,8 EU/ml po urodzeniu), co przekłada się na ponad 90% skuteczność ochrony niemowląt w pierwszych miesiącach życia. Zawartość toksoidu w szczepionkach różni się w zależności od grupy wiekowej – od 2,5 µg w preparatach dla młodzieży i dorosłych (Adacel) do 25 µg w szczepionkach dla dzieci (Infanrix-IPV, Tetraxim).
Adacel Polio, astma, Boostrix Polio, Bordetella pertussis, dawka przypominająca, fimbrie, hemaglutynina włókienkowa, Infanrix-IPV, interferencja immunologiczna, korelacja serologiczna, korelat ochrony, krew pępowinowa, krztusiec, obturacyjna choroba dróg oddechowych, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, seropozytywność, średnia geometryczna stężeń, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka Adacel, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Boostrix, Tetraxim, toksoid krztuścowy, toksyna bakteryjna, trymestr ciąży, zachorowalność - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 2 – Wskazania do stosowania
Poliowirus typ 2, w postaci inaktywowanej i adsorbowanej na Al(OH)3 oraz AlPO4, stanowi kluczowy składnik szczepionki Boostrix Polio, stosowanej w dawce 0,5 ml zawierającej 8 jednostek antygenu D poliowirusa typu 2 (szczep MEF-1). Preparat jest przeznaczony do szczepień przypominających u osób powyżej 3. roku życia, zapewniając ochronę przed poliomyelitis wraz z innymi chorobami zakaźnymi, takimi jak błonica, tężec i krztusiec. Szczepionka jest produkowana na hodowli komórkowej VERO i zawiera również śladowe ilości formaldehydu, neomycyny, polimyksyny, kwasu para-aminobenzoesowego oraz fenyloalaniny, co wymaga uwagi przy kwalifikacji pacjentów z alergiami lub fenyloketonurią.
bierna ochrona niemowląt, choroba Heinego-Medina, fenyloketonuria, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, immunogenność, jednostka antygenu D, pertaktyna, poliomyelitis, poliowirus typu 2, serotyp poliowirusa, szczep Mahoney, szczep MEF-1, szczep Saukett, szczepienie przypominające, szczepionka skojarzona, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu uwodniony, wstrzyknięcie domięśniowe - Leksykon substancji czynnych
Toksoid krztuścowy – Wskazania do stosowania
Toksoid krztuścowy, będący inaktywowaną toksyną Bordetella pertussis, stanowi kluczowy składnik szczepionek wieloskładnikowych przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTaP i Tdap). Preparaty te różnią się zawartością toksoidu krztuścowego, która w szczepionkach do szczepień pierwotnych i uzupełniających (np. Tetraxim, Infanrix-IPV) wynosi 25 μg, natomiast w szczepionkach przypominających (np. Adacel, Boostrix) jest niższa i waha się od 2,5 μg do 20 μg. Szczepionki te zawierają również inne antygeny Bordetella pertussis, takie jak hemaglutynina włókienkowa (2,5–25 μg), pertaktyna (2,5–8 μg) oraz fimbrie typu 2 i 3 (obecne w wybranych preparatach). Wskazania do stosowania obejmują szczepienia pierwotne, uzupełniające i przypominające u niemowląt, dzieci, młodzieży oraz dorosłych, z uwzględnieniem specyfiki preparatu i wieku pacjenta.
antygen krztuśca, bierna ochrona niemowląt, Bordetella pertussis, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, kalendarz szczepień, krztusiec, pertaktyna, poliomyelitis, Program Szczepień Ochronnych, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, szczepienie w ciąży, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka DTaP, szczepionka przypominająca, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka ADACEL (Tdap) jest wskazana do stosowania jako dawka przypominająca u pacjentów powyżej 4 roku życia, którzy ukończyli podstawowy cykl szczepień przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi. Preparat zawiera toksoidy błoniczy (≥2 j.m., 2 Lf) i tężcowy (≥20 j.m., 5 Lf) oraz antygeny bezkomórkowe krztuśca: toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutyninę włókienkową (5 µg), pertaktynę (3 µg) i fimbrie typu 2 i 3 (5 µg), adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al). Szczepionka jest dostępna w postaci mętnej, białej zawiesiny w ampułko-strzykawce o objętości 0,5 ml. W procesie produkcji mogą występować śladowe ilości formaldehydu i glutaraldehydu, co należy uwzględnić przy ocenie ryzyka nadwrażliwości u pacjentów.
ampułko-strzykawka, bierna ochrona przed krztuścem, dawka przypominająca, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, nadwrażliwość, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, program szczepień, sytuacja epidemiologiczna, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, tężec, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy, transfer przeciwciał matczynych, zawiesina do wstrzykiwań, zmniejszona zawartość antygenów - Leksykon substancji czynnych
Hemaglutynina włókienkowa – Wskazania do stosowania
Hemaglutynina włókienkowa stanowi kluczowy antygen w bezkomórkowych szczepionkach przeciw krztuścowi, będąc istotnym składnikiem preparatów złożonych stosowanych w szczepieniach pierwotnych, uzupełniających i przypominających. W szczepionkach dla niemowląt i małych dzieci (Pentaxim, Tetraxim, Infanrix-IPV) zawartość hemaglutyniny wynosi 25 µg na dawkę (0,5 ml), co odpowiada potrzebom immunologicznym tej grupy wiekowej. Preparaty te są wskazane do szczepień pierwotnych od 6. tygodnia lub 2. miesiąca życia oraz uzupełniających do 13. roku życia, zapewniając ochronę przed krztuścem, błonicą, tężcem, poliomyelitis oraz zakażeniami Haemophilus influenzae typu b. W szczepieniach przypominających u starszych dzieci, młodzieży i dorosłych stosuje się szczepionki zawierające mniejszą dawkę hemaglutyniny włókienkowej: 5 µg (Adacel, Adacel Polio) lub 8 µg (Boostrix, Boostrix Polio), co pozwala na podtrzymanie odpowiedzi immunologicznej i dalszą ochronę przed chorobą.
bierna ochrona, błonica, Bordetella pertussis, choroba zakaźna, ciężki przebieg choroby, czynnik wirulencji, Haemophilus influenzae typ b, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, łożysko, odpowiedź immunologiczna, pałeczka krztuśca, poliomyelitis, Program Szczepień Ochronnych, przeciwciało matczyne, przeciwciało ochronne, szczepienie pierwotne, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, szczepionka bezkomórkowa przeciw krztuścowi, szczepionka DTaP, tężec, układ odpornościowy - Leksykon substancji czynnych
Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B – Dawkowanie i sposób podawania
Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg) stosowany w szczepionkach występuje w dawkach 10 μg (0,5 ml) dla noworodków, niemowląt, dzieci i młodzieży do 15 lat oraz 20 μg (1 ml) dla osób od 16 roku życia. Szczepienia realizuje się według schematów dostosowanych do wieku i ryzyka zakażenia: standardowy (0, 1, 6 miesięcy) i przyspieszony (0, 1, 2 miesiące z dawką przypominającą po 12 miesiącach) dla młodszych pacjentów, a dla dorosłych schemat 0, 1, 6 miesięcy. U noworodków matek nosicielek HBV zaleca się podanie pierwszej dawki w pierwszej dobie życia wraz z immunoglobuliną HBIg, podawaną w inne miejsce, co zwiększa skuteczność ochrony. Szczepionki podaje się domięśniowo – w mięsień naramienny u dzieci i dorosłych oraz w okolicę przednio-boczną uda u niemowląt i noworodków; wyjątkiem są pacjenci z zaburzeniami krzepnięcia, u których dopuszcza się podanie podskórne.
adiuwant, antygen powierzchniowy WZW B, badanie serologiczne, HBIG, HBsAg, immunogenność szczepionki, immunoglobulina przeciw WZW B, małopłytkowość, mięsień naramienny, niewydolność nerek, nosiciel HBV, odpowiedź immunologiczna, pacjent hemodializowany, pamięć immunologiczna, przeciwciała anty-HBs, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, uodpornienie bierno-czynne, wirus HBV, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorotlenek glinu, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie odporności - Leksykon substancji czynnych
Wodorotlenek glinu – Dawkowanie i sposób podawania
Wodorotlenek glinu jest stosowany jako składnik aktywny w lekach zobojętniających kwas żołądkowy oraz jako adiuwant w szczepionkach, gdzie zwiększa odpowiedź immunologiczną na antygen. W szczepionkach jego dawka jest precyzyjnie ustalona przez producenta i nie podlega modyfikacjom przez lekarza. Przykładowo, w szczepionce przeciw błonicy zawartość Al³⁺ wynosi do 0,7 mg na dawkę 0,5 ml, a schemat szczepienia podstawowego obejmuje trzy dawki w różnych objętościach (0,5 ml i 0,3 ml) dostosowanych do wieku dziecka. W szczepionce przeciw tężcowi dawka wodorotlenku glinu wynosi do 1,25 mg Al³⁺ na 0,5 ml, a schemat szczepień podstawowych i przypominających jest dostosowany do historii szczepień i ryzyka ekspozycji, z podaniem dawki co 10 lat. Szczepionki podaje się głęboko podskórnie lub domięśniowo, najczęściej w mięsień naramienny lub przednio-boczną część uda, unikając podawania dożylnego.
adiuwant, atenuowany wirus, immunoglobulina tężcowa, inaktywowany wirus, jałowy ropień, lek zobojętniający, lek zobojętniający kwas żołądkowy, mięsień naramienny, odpowiedź immunologiczna, podanie donaczyniowe, przednioboczna część uda, składowa krztuśca, substancja aktywna, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka acelularna, szczepionka błonicza, szczepionka meningokokowa, szczepionka pełnokomórkowa, szczepionka przeciw poliomyelitis, szczepionka skojarzona, szczepionka tężcowa, uodpornienie czynno-bierne, wodorotlenek glinu, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie podskórne, zawiesina doustna - Leksykon substancji czynnych
Bakterie Salmonella typhi – Dawkowanie i sposób podawania
Bakterie Salmonella typhi stanowią aktywny składnik szczepionek przeciw durowi brzusznemu, takich jak Ty-Szczepionka durowa oraz TyT-Szczepionka durowo-tężcowa. Zawartość inaktywowanych bakterii w pojedynczej dawce 0,5 ml wynosi od 5×10⁸ do 1×10⁹. Szczepionki te podaje się głęboko podskórnie w okolicę ramienia. Schemat szczepienia podstawowego obejmuje trzy dawki podawane w miesiącach 0, 1 oraz 12, natomiast dawki przypominające zaleca się co 3-5 lat, aby utrzymać odpowiedni poziom ochrony immunologicznej. Preparaty występują w postaci jednorodnej zawiesiny o barwie białej, prawie białej lub białoszarej.
bakterie inaktywowane, dawka przypominająca, dur brzuszny, harmonogram dawkowania, podanie podskórne, profilaktyka tężca, Salmonella typhi, schemat dawkowania, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka durowa, szczepionka durowo-tężcowa, wywiad medyczny, zawiesina do wstrzykiwań, zawiesina jednorodna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego i nie mniej niz 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
DT – szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana jest przeznaczona dla dzieci z przeciwwskazaniami do szczepienia przeciw krztuścowi. Każda dawka 0,5 ml zawiera minimum 30 j.m. toksoidu błoniczego oraz 40 j.m. toksoidu tężcowego, adsorbowanych na wodorotlenku glinu. Schemat szczepienia podstawowego obejmuje trzy dawki: pierwszą podawaną na przełomie 3 i 4 miesiąca życia, drugą w 5 miesiącu (6 tygodni po pierwszej) oraz trzecią w 16-18 miesiącu życia (11-13 miesięcy po drugiej dawce). Po zakończeniu cyklu podstawowego zaleca się podanie dawki przypominającej w 6 roku życia, a w przypadku jej braku – w 7 roku życia. U dzieci powyżej 7 roku życia stosuje się szczepionkę Td, zawierającą zmniejszoną ilość antygenu błoniczego.
adiuwant, działanie niepożądane, mięsień naramienny, odczyn miejscowy, podanie domięśniowe, podanie podskórne, przednioboczna część uda, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana, szczepionka Td, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań, zawiesina jednorodna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Encepur K 0,75 mcg inaktywowanego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu, szczep K23/0,25 ml; 1 dawka (0,25 ml), dawka dla dzieci
Encepur K to inaktywowana szczepionka przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu, przeznaczona dla dzieci w wieku od 1 do 11 lat, zawierająca 0,75 µg inaktywowanego wirusa (szczep K23) w dawce 0,25 ml. Podstawowy cykl szczepienia obejmuje trzy dawki, które można podać według schematu klasycznego (dawka 1 w dniu 0, dawka 2 po 14 dni do 3 miesięcy, dawka 3 po 9-12 miesiącach) lub szybkiego (dawka 1 w dniu 0, dawka 2 po 7 dniach, dawka 3 po 21 dniach). Schemat klasyczny jest zalecany przy stałym ryzyku zakażenia, natomiast szybki przy konieczności szybkiego uodpornienia. Po szczepieniu przeciwciała utrzymują się co najmniej 3 lata po schemacie klasycznym i 12-18 miesięcy po schemacie szybkim.
kleszczowe zapalenie mózgu, mięsień naramienny, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, podanie podskórne, przednio-boczna część uda, przyspieszony schemat klasyczny, schemat klasyczny szczepienia, schemat szybki szczepienia, serokonwersja, skaza krwotoczna, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka Encepur, wirus kleszczowego zapalenia mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon substancji czynnych
Wirus różyczki – Właściwości farmakodynamiczne
Wirus różyczki (szczep Wistar RA 27/3) stosowany w szczepionkach Priorix i Priorix-Tetra to żywy atenuowany szczep produkowany w ludzkich komórkach diploidalnych (MRC-5), z minimalnym stężeniem ≥ 10 CCID50 na dawkę. Szczep ten wykazuje wysoką immunogenność, potwierdzoną badaniami klinicznymi, w których pojedyncza dawka indukowała serokonwersję u 100% uprzednio seronegatywnych dzieci, w tym u niemowląt w wieku 9-10 miesięcy. Po 2 latach od szczepienia wskaźniki serokonwersji utrzymywały się na poziomie 100%, a długoterminowe obserwacje wykazały utrzymanie seropozytywności (przeciwciała ≥ 10 IU/ml) u 98,4% po 6 latach i 97,2% po 10 latach. Druga dawka szczepionki pełni funkcję przypominającą, wzmacniając odpowiedź immunologiczną, co jest szczególnie istotne u niemowląt, u których pierwsza dawka może być osłabiona przez interferencję przeciwciał matczynych.
immunogenność, komórki diploidalne ludzkie, odpowiedź immunologiczna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, serokonwersja, seropozytywność, szczep wirusowy, szczep Wistar RA 27/3, szczepienie przypominające, szczepionka MMR, szczepionka przeciw ospie wietrznej, wirus różyczki, wskaźnik serokonwersji, wskaźnik seropozytywności, żywy atenuowany szczep - Leksykon substancji czynnych
Wirus polio – Dawkowanie i sposób podawania
Szczepionki zawierające inaktywowany wirus polio, takie jak Adacel Polio i Tetraxim, wymagają precyzyjnego dostosowania dawkowania i schematu podawania do wieku pacjenta oraz wcześniejszych szczepień. Adacel Polio, zawierająca 29 j. antygenu D typu 1, 7 j. typu 2 i 26 j. typu 3, stosowana jest u młodzieży i dorosłych jako dawka przypominająca w objętości 0,5 ml, powtarzana co 5-10 lat. Tetraxim, o identycznym składzie antygenowym, podawana jest niemowlętom i dzieciom w dawce 0,5 ml w schemacie 2 dawek w odstępie ≥2 miesięcy lub 3 dawek w odstępie ≥1 miesiąca, z dawką uzupełniającą po 12. miesiącu życia. Szczepionka Tetraxim jest również stosowana jako dawka przypominająca u dzieci w wieku 4-13 lat. Obie szczepionki podaje się domięśniowo, z preferowanym miejscem wstrzyknięcia zależnym od wieku (mięsień naramienny u starszych dzieci i dorosłych, przednio-boczna powierzchnia uda u niemowląt).
bierna ochrona, charakterystyka produktu leczniczego, dawka uzupełniająca, immunoglobulina przeciwtężcowa, inaktywowany wirus polio, jednostka antygenu D, krztusiec, mięsień naramienny, podanie domięśniowe, poliomyelitis, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwciało ochronne, schemat szczepień, szczepienie pierwotne, szczepienie przypominające, szczepionka ADACEL POLIO, szczepionka Tetraxim, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus polio inaktywowany, wstrzyknięcie podskórne, wstrzyknięcie śródskórne, wywiad medyczny - Leksykon substancji czynnych
Hemaglutynina włókienkowa – Właściwości farmakodynamiczne
Hemaglutynina włókienkowa (FHA) jest kluczowym antygenem w bezkomórkowych szczepionkach przeciw krztuścowi, obecnym w preparatach takich jak Adacel (5 µg), Boostrix (8 µg) oraz Infanrix-IPV, Pentaxim i Tetraxim (25 µg). FHA, pozyskiwana z Bordetella pertussis, indukuje odpowiedź immunologiczną zależną od limfocytów T pomocniczych, prowadząc do wytworzenia pamięci immunologicznej i produkcji przeciwciał specyficznych dla tego antygenu. Po szczepieniu pierwotnym obserwuje się wysokie wskaźniki seropozytywności, np. w przypadku Tetraxim ponad 87% niemowląt osiąga czterokrotny wzrost miana przeciwciał anty-FHA w ciągu 1-2 miesięcy po szczepieniu. Po dawce uzupełniającej serokonwersja wynosiła 99% dla Pentaxim i 89,7% dla Tetraxim. Długoterminowe badania wykazały utrzymanie seropozytywności na poziomie 97,3-100% u dzieci, młodzieży i dorosłych nawet do 10 lat po szczepieniu preparatami Adacel i Adacel Polio. Skuteczność szczepionek zawierających FHA potwierdzono w badaniach epidemiologicznych, m.in. w Senegalu i Szwecji, wykazując ochronę przed ciężką postacią krztuśca oraz zmniejszenie zachorowalności.
antygen grasiczozależny, antygen krztuścowy, badanie kliniczno-kontrolne, badanie kohortowe, badanie przesiewowe, Bordetella pertussis, dawka uzupełniająca, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, interferencja immunologiczna, korelacja serologiczna, krztusiec, limfocyt T pomocniczy, odporność bierna, odpowiedź immunologiczna, pamięć immunologiczna, przeciwciała anty-FHA, serokonwersja, seropozytywność, średnia geometryczna stężeń, szczepienie pierwotne, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka skojarzona, toksoid krztuścowy, toksyna krztuścowa - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Dawkowanie i sposób podawania
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią istotny składnik antygenowy szczepionki ADACEL, dostarczając 5 μg tych antygenów w standardowej dawce 0,5 ml, co w połączeniu z innymi antygenami krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 μg, hemaglutynina włókienkowa 5 μg, pertaktyna 3 μg) zapewnia skuteczną odpowiedź immunologiczną. Szczepionka jest podawana domięśniowo, preferencyjnie w mięsień naramienny, z wykluczeniem podawania w okolicę pośladkową ze względu na obniżoną immunogenność. Schemat dawkowania obejmuje jednorazowe podanie dawki przypominającej co 5-10 lat, a w przypadku niepełnego szczepienia podstawowego zaleca się uzupełnienie dawkami szczepionki dT bez fimbrii. ADACEL może być także stosowany w profilaktyce poekspozycyjnej przy zranieniach oraz u kobiet ciężarnych w II i III trymestrze w celu biernej ochrony noworodków.
antygen krztuśca, błonica i tężec, dawka przypominająca, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, immunoglobulina przeciwtężcowa, krztusiec, mięsień naramienny, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, podanie śródskórne, profilaktyka poekspozycyjna, szczepienie przypominające, toksoid krztuścowy, zaburzenia krzepnięcia krwi - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 3 – Wskazania do stosowania
Poliowirus typu 3 (szczep Saukett) w szczepionce Boostrix Polio występuje w formie inaktywowanej w dawce 32 jednostek antygenu D na 0,5 ml. Wirus jest namnażany w hodowli komórkowej VERO i inaktywowany, co zapewnia bezpieczeństwo preparatu. Boostrix Polio jest szczepionką skojarzoną, zawierającą również inaktywowane poliowirusy typu 1 (40 j. antygenu D) i 2 (8 j. antygenu D), toksoid błoniczy (≥2 j.m., 2,5 Lf), toksoid tężcowy (≥20 j.m., 5 Lf) oraz antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 8 μg, hemaglutynina włókienkowa 8 μg, pertaktyna 2,5 μg). Preparat zawiera adiuwanty wodorotlenek glinu (0,3 mg Al3+) i fosforan glinu (0,2 mg Al3+), które zwiększają immunogenność. Szczepionka jest wskazana do stosowania jako dawka przypominająca u osób powyżej 3 roku życia, w celu wzmocnienia odporności nabytej podczas szczepień podstawowych przeciw poliomyelitis, zgodnie z krajowymi wytycznymi.
adiuwant, antygen krztuśca, bierna ochrona noworodka, Bordetella pertussis, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, immunogenność szczepionki, inaktywacja wirusa, neomycyna, ochrona immunologiczna, odporność nabyta, pertaktyna, polimyksyna, poliowirus typ 3, sytuacja epidemiologiczna, szczepienie przypominające, szczepionka przeciwko poliomyelitis, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, wirus polio, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 1 – Wskazania do stosowania
Poliowirus typu 1 (szczep Mahoney) jest składnikiem inaktywowanym szczepionki Boostrix Polio, stosowanej jako dawka przypominająca przeciwko poliomyelitis u osób powyżej 3. roku życia. W preparacie zawiera 40 jednostek antygenu D, co stanowi najwyższą zawartość spośród trzech serotypów poliowirusa (typ 2 – 8 jednostek, typ 3 – 32 jednostki). Szczepionka ta jest szczepionką skojarzoną, zapewniającą ochronę przed błonicą, tężcem, krztuścem oraz poliomyelitis. Wskazaniem do jej stosowania jest również profilaktyka u kobiet w ciąży, co umożliwia bierną ochronę noworodków i niemowląt przed wymienionymi chorobami. Poliowirus jest namnażany w hodowli komórkowej VERO i inaktywowany, co eliminuje ryzyko wywołania choroby, a antygeny adsorbowane są na adjuwantach glinowych (Al(OH)3 i AlPO4), zwiększających immunogenność preparatu.
adjuwant, antygen Bordetella pertussis, antygen D poliowirusa, bierna ochrona noworodków, błonica tężec krztusiec, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, kobieta w ciąży, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus typu 1, serotyp wirusa polio, szczep Mahoney, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka Boostrix Polio, szczepionka skojarzona, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu uwodniony - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Właściwości farmakodynamiczne
Fimbrie typu 2 i 3 (FIM) stanowią istotne antygeny w bezkomórkowych szczepionkach przeciw krztuścowi, takich jak Adacel, gdzie występują w dawce 5 µg na 0,5 ml. W skład szczepionki wchodzą również toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutynina włókienkowa (5 µg) oraz pertaktyna (3 µg), wszystkie adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al³⁺) w celu zwiększenia immunogenności. Badania kliniczne wykazały wysoką odpowiedź immunologiczną na fimbrie typu 2 i 3 u dzieci (4-6 lat: 94,3%), młodzieży (11-17 lat: 94,9%) oraz dorosłych (18-64 lat: 85,9%) po miesiącu od szczepienia. Średnie geometryczne stężenia (GMC) przeciwciał wynosiły odpowiednio 5,3 (95% CI: 3,9-7,1) u młodzieży i 2,5 (95% CI: 1,8-3,5) u dorosłych, przewyższając poziomy obserwowane w badaniach skuteczności (Sweden I) potwierdzających 85% ochronę przed krztuścem. Utrzymująca się seropozytywność przeciw fimbriom (≥17 EU/ml po 3 latach, ≥4 EU/ml po 5 i 10 latach) oraz wysoka odpowiedź na dawkę przypominającą po 10 latach podkreślają trwałość odpowiedzi immunologicznej.
Adacel, Adacel Polio, badanie obserwacyjne, badanie randomizowane kontrolowane, badanie retrospektywne, farmakodynamika, fimbrie, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, krztusiec, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, przekazanie przeciwciał, seropozytywność, skuteczność ochronna, średnia geometryczna stężeń, szczepienie kobiet w ciąży, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa przeciw krztuścowi, szczepionka DTaP, toksoid krztuścowy, trymestr ciąży - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Boostrix 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix, zawierająca toksoidy błoniczy (≥2 j.m., 2,5 Lf), tężcowy (≥20 j.m., 5 Lf) oraz adsorbowane antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 8 µg, hemaglutynina włókienkowa 8 µg, pertaktyna 2,5 µg), jest przeznaczona do stosowania jako dawka przypominająca u osób powyżej 4 roku życia, które ukończyły podstawowy cykl szczepień przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi. Preparat, adsorbowany na wodorotlenku glinu (0,3 mg Al3+) i fosforanie glinu (0,2 mg Al3+), zwiększa immunogenność poprzez przedłużoną ekspozycję antygenów. Szczepionka jest podawana domięśniowo w dawce 0,5 ml i nie jest wskazana dla dzieci poniżej 4 lat, które wymagają szczepionek o pełnej zawartości antygenów. Zastosowanie Boostrix jest szczególnie istotne w profilaktyce wtórnej, w tym u pacjentów wymagających przypomnienia zgodnie z krajowymi kalendarzami szczepień oraz w sytuacjach zwiększonego ryzyka zakażenia, np. po zranieniu z ryzykiem tężca.
antygen Bordetella pertussis, antygen krztuśca, aseptyka, błonica, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność szczepionki, kalendarz szczepień ochronnych, łożysko, ochrona bierna, pertaktyna, profilaktyka przeciwtężcowa, przeciwciało, strategia kokonowa, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, tężec i krztusiec, toksoid błoniczy, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ immunologiczny, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – TyT – Szczepionka durowo-tężcowa szczepionka 20-dawkowa, 1 dawka = 0,5 ml
Szczepionka TyT przeciw durowi brzusznemu i tężcowi jest podawana w dawce 0,5 ml jako jednorodna zawiesina, zawierająca inaktywowane bakterie Salmonella typhi w ilości 5×10⁸ do 1×10⁹ oraz toksoid tężcowy w dawce minimum 20 j.m. Preparat należy podawać wyłącznie głęboko podskórnie w okolicę ramienia. Schemat szczepienia podstawowego obejmuje trzy dawki podawane w odstępach 0, 1 oraz 12 miesięcy, co zapewnia prawidłową immunizację pacjenta przeciwko obu patogenom.