fimbrie typu 2 i 3
Fimbrie typu 2 i 3 to struktury adhezyjne występujące na powierzchni niektórych bakterii, szczególnie uropatogennych szczepów Escherichia coli (UPEC). Odgrywają kluczową rolę w procesie kolonizacji i rozwoju zakażeń układu moczowego.
Fimbrie typu 2 (typu S) zawierają adhezyny rozpoznające reszty kwasu sialowego obecne na komórkach gospodarza, co umożliwia przyleganie bakterii do nabłonka dróg moczowych oraz nerek. Są istotnym czynnikiem wirulencji w pyelonephritis i cystitis. Ich ekspresja jest regulowana poprzez mechanizm zmiany fazy, co pozwala bakteriom na unikanie odpowiedzi immunologicznej gospodarza.
Fimbrie typu 3 (typu P) wiążą się specyficznie z receptorami glikolipidowymi zawierającymi reszty D-galaktozy na komórkach nabłonkowych nerek. Ich obecność koreluje ze zdolnością szczepów E. coli do wywoływania odmiedniczkowego zapalenia nerek. Kodowane są przez operon pap i również podlegają regulacji epigenetycznej, co umożliwia adaptację bakterii do zmiennych warunków środowiska.
Zrozumienie mechanizmów działania fimbrii typu 2 i 3 ma istotne znaczenie w opracowywaniu nowych strategii terapeutycznych ukierunkowanych na blokowanie adhezji bakterii do komórek gospodarza, co mogłoby stanowić alternatywę dla konwencjonalnej antybiotykoterapii w erze narastającej oporności na antybiotyki.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Właściwości farmakokinetyczne
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią istotne antygeny w bezkomórkowej szczepionce przeciwkrztuścowej Adacel, występując w dawce 5 µg na 0,5 ml szczepionki. Antygeny te są adsorbowane na fosforanie glinu (1,5 mg na dawkę, odpowiadające 0,33 mg Al3+), co wpływa na ich uwalnianie i prezentację układowi immunologicznemu. W skład szczepionki wchodzą również inne antygeny krztuśca: toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutynina włókienkowa (5 µg) oraz pertaktyna (3 µg), a także toksoidy błoniczy (≥2 j.m.) i tężcowy (≥20 j.m.). Postać farmaceutyczna szczepionki to mętna, biała zawiesina, zapewniająca odpowiednie dostarczenie antygenów. W procesie produkcji mogą występować śladowe ilości formaldehydu i glutaraldehydu, które nie wpływają istotnie na właściwości farmakokinetyczne antygenów.
antygen krztuśca, antygen szczepionkowy, działanie farmakologiczne, fimbrie typu 2 i 3, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność szczepionki, odpowiedź immunologiczna, parametr farmakokinetyczny, pertaktyna, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka przeciwkrztuścowa, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Wskazania do stosowania
Fimbrie typu 2 i 3, obecne w szczepionce Adacel Polio, stanowią kluczowe antygeny powierzchniowe Bordetella pertussis, istotne dla indukcji skutecznej odpowiedzi immunologicznej przeciw krztuścowi. W pojedynczej dawce 0,5 ml szczepionki znajduje się 5 μg fimbrii typu 2 i 3, które współwystępują z innymi antygenami: toksoidem krztuścowym (2,5 μg), hemaglutyniną włókienkową (5 μg) oraz pertaktyną (3 μg). Antygeny te są adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg jonów Al³⁺), co zapewnia stabilność preparatu i stopniowe uwalnianie antygenów, wzmacniając i przedłużając odpowiedź immunologiczną. Szczepionka jest przeznaczona do stosowania jako dawka przypominająca u osób powyżej 3 roku życia, w tym u kobiet w ciąży, gdzie jej podanie ma na celu zapewnienie biernej ochrony noworodków przed krztuścem.
albumina surowicy bydlęcej, antygen krztuśca, antygen powierzchniowy, bierna ochrona noworodków, błonica, Bordetella pertussis, czynne uodpornienie, dawka przypominająca, fimbrie typu 2 i 3, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, odpowiedź immunologiczna, patogeneza krztuśca, pertaktyna, poliomyelitis, reakcja alergiczna, streptomycyna, sytuacja epidemiologiczna, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka skojarzona, tężec, toksoid krztuścowy, trymestr ciąży, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Pertaktyna – Właściwości farmakokinetyczne
Pertaktyna, jako kluczowy antygen bakterii Bordetella pertussis, jest integralnym składnikiem bezkomórkowych szczepionek przeciw krztuścowi, zróżnicowanym pod względem zawartości w zależności od grupy wiekowej pacjentów i preparatu. W szczepionkach dla dorosłych i młodzieży (Adacel, Adacel Polio) zawartość pertaktyny wynosi 3 µg na dawkę 0,5 ml, natomiast w Boostrix i Boostrix Polio jest to 2,5 µg. Dla dzieci preparat Infanrix-IPV zawiera 8 µg pertaktyny na dawkę 0,5 ml, co odpowiada potrzebie silniejszej stymulacji immunologicznej. Pertaktyna jest adsorbowana na związkach glinu, które różnią się w zależności od preparatu: fosforan glinu (0,33 mg Al³⁺) w Adacel i Adacel Polio, kombinacja wodorotlenku glinu (0,3 mg Al³⁺) i fosforanu glinu (0,2 mg Al³⁺) w Boostrix i Boostrix Polio oraz wodorotlenek glinu (0,5 mg Al³⁺) w Infanrix-IPV. Wszystkie szczepionki mają postać mętnej, białej zawiesiny do wstrzykiwań, co jest charakterystyczne dla preparatów adsorbowanych na glinie.
antygen krztuścowy, Bordetella pertussis, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, inaktywowany wirus polio, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, preparat szczepionkowy, stymulacja odpowiedzi immunologicznej, szczepionka adsorbowana, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przypominająca, toksoid krztuścowy, właściwości farmakokinetyczne, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Właściwości farmakodynamiczne
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią kluczowy składnik antygenowy szczepionki przeciwkrztuścowej Adacel Polio, występując w dawce 5 µg na 0,5 ml zawiesiny do wstrzykiwań. W badaniach klinicznych wykazano wysoką immunogenność tych antygenów, z seropozytywnością osiągającą 100% u dzieci w wieku 3-5 lat, 99,5% u dzieci 5-6 lat oraz 99,8% u młodzieży i dorosłych w ciągu 4 tygodni od szczepienia. Długoterminowe obserwacje potwierdzają utrzymywanie się przeciwciał przeciw fimbriom na wysokim poziomie nawet do 10 lat po podaniu dawki przypominającej, z seropozytywnością wynoszącą odpowiednio do 100% u młodzieży i powyżej 93% u dorosłych. Poziomy przeciwciał wzrastają znacząco po szczepieniu, z GMC zwiększonym z 6,1 EU/ml do 149,6 EU/ml, co świadczy o silnej i trwałej odpowiedzi immunologicznej indukowanej przez fimbrie.
antygen krztuścowy, Bordetella pertussis, dawka przypominająca, fimbrie typu 2 i 3, hemaglutynina włókienkowa, indukowanie odpowiedzi immunologicznej, ochrona bierna, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, seropozytywność, średnia geometryczna stężeń, szczepionka ADACEL POLIO, szczepionka przeciwkrztuścowa, toksoid krztuścowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Adacel to adsorbowana, bezkomórkowa szczepionka skojarzona przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, zawierająca toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.) oraz antygeny krztuśca: toksoid krztuścowy (2,5 μg), hemaglutyninę włókienkową (5 μg), pertaktynę (3 μg) i fimbrie typu 2 i 3 (5 μg), adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al³⁺). Badania immunogenności wykazały wysoką skuteczność w indukowaniu ochronnych poziomów przeciwciał (≥0,1 j.m./ml dla błonicy i tężca, ≥5 EU/ml dla krztuśca) u dzieci (4-6 lat), młodzieży (11-17 lat) i dorosłych (18-64 lat). Poziomy przeciwciał przeciw antygenom krztuśca (PT, FHA, PRN, FIM) po dawce przypominającej były porównywalne lub wyższe niż w badaniu Sweden I, potwierdzając skuteczność ochronną na poziomie około 85%. Długoterminowe obserwacje wykazały utrzymywanie się seroprotekcji przeciw błonicy (81,2-97,0%) i tężcowi (97,1-100%) oraz seropozytywności przeciw antygenom krztuśca przez 3-10 lat po szczepieniu. U dorosłych ≥40 lat, niezaszczepionych w ciągu ostatnich 20 lat, pojedyncza dawka Adacel POLIO wywołała seropozytywność ≥95,8% przeciw antygenom krztuśca oraz ≥82,4% i ≥98,5% przeciw błonicy i tężcowi odpowiednio.
antygen krztuśca, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność szczepionki, ochronny poziom przeciwciał, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, przeciwciało, przekazanie przeciwciał, seropozytywność, seroprotekcja, szczepienie kobiet w ciąży, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka DTaP, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Fimbrie typu 2 i 3, stanowiące kluczowe antygeny bakterii Bordetella pertussis, są składnikiem szczepionki ADACEL w dawce 5 mikrogramów na podanie. W skład szczepionki wchodzą również toksoidy błoniczy, tężcowy i krztuścowy oraz inne antygeny, adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al3+), co zapewnia powolne uwalnianie i minimalizuje ryzyko działań ogólnoustrojowych. Dane kliniczne nie wykazują istotnego wpływu szczepionki, w tym fimbrii typu 2 i 3, na funkcje neuromotoryczne, zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn. Brak jest udokumentowanych działań niepożądanych wpływających na funkcje poznawcze lub motoryczne, a całościowa ocena bezpieczeństwa nie wskazuje na klinicznie istotne zaburzenia tych zdolności.
Adacel, antygen krztuścowy, Bordetella pertussis, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, funkcje neuromotoryczne, funkcje psychomotoryczne, hemaglutynina włókienkowa, objawy poszczepienne, pertaktyna, reakcja poszczepienna, szczepionka przeciwkrztuścowa, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Przedawkowanie
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią kluczowe składniki antygenowe szczepionki ADACEL POLIO, stosowanej w profilaktyce błonicy, tężca, krztuśca (bezkomórkowa, złożona) oraz poliomyelitis (inaktywowana). W standardowej dawce 0,5 ml szczepionki zawarte jest 5 mikrogramów fimbrii typu 2 i 3, które są integralną częścią antygenów krztuśca. Produkt zawiera również inne antygeny, takie jak toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.), toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutyninę włókienkową (5 µg) oraz pertaktynę (3 µg), a także inaktywowane wirusy polio trzech typów. Szczepionka jest podawana w formie gotowej zawiesiny do wstrzykiwań, co zapewnia precyzyjne dawkowanie i minimalizuje ryzyko błędów aplikacyjnych.
ampułko-strzykawka, antygen krztuśca, antygen krztuścowy, błonica, charakterystyka produktu leczniczego, fimbrie typu 2 i 3, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, krztusiec, pertaktyna, poliomyelitis, przedawkowanie substancji czynnej, szczepionka ADACEL POLIO, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka inaktywowana, szczepionka złożona, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Interakcje
Fimbrie typu 2 i 3, obecne w szczepionce ADACEL w dawce 5 μg na podanie, stanowią kluczowy antygen Bordetella pertussis odpowiedzialny za adhezję do nabłonka dróg oddechowych. W skład szczepionki wchodzą również toksoid krztuścowy (2,5 μg), hemaglutynina włókienkowa (5 μg) oraz pertaktyna (3 μg). Badania kliniczne potwierdzają brak istotnych interakcji przy jednoczesnym podaniu ADACEL z inaktywowaną szczepionką przeciw grypie, szczepionką przeciw WZW B, szczepionką przeciw poliomyelitis (inaktywowaną lub doustną) oraz rekombinowaną szczepionką przeciw HPV. Zaleca się podawanie szczepionek w różne kończyny, co minimalizuje ryzyko lokalnych reakcji poszczepiennych i ułatwia monitorowanie działań niepożądanych. Szczepionka jest inaktywowana i może być stosowana równocześnie z immunoglobulinami, pod warunkiem przestrzegania zasad podawania w różne miejsca ciała.
adhezja patogenu, antygen szczepionkowy, Bordetella pertussis, choroba wątroby, działanie niepożądane, fimbrie typu 2 i 3, formaldehyd i glutaraldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowana szczepionka przeciw grypie, kortykosteroid systemowy, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwnowotworowy, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, poliomyelitis, przeciwciało monoklonalne, przeszczep narządu, reakcja poszczepienna, szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, toksoid krztuścowy, wirus brodawczaka ludzkiego - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Wskazania do stosowania
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią kluczowy składnik antygenowy bezkomórkowej szczepionki Adacel, występując w dawce 5 mikrogramów na 0,5 ml. W połączeniu z innymi antygenami krztuśca, takimi jak toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutynina włókienkowa (5 µg) oraz pertaktyna (3 µg), fimbrie te wzmacniają immunogenność preparatu, co przekłada się na skuteczną profilaktykę krztuśca. Szczepionka jest adsorbowana na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al³⁺) na dawkę, co optymalizuje odpowiedź immunologiczną. Adacel jest wskazany do stosowania jako dawka przypominająca przeciw tężcowi, błonicy i krztuścowi u osób powyżej 4. roku życia, które przeszły szczepienie podstawowe, a szczególnie u kobiet w ciąży, gdzie zapewnia bierną ochronę noworodków i niemowląt poprzez transfer przeciwciał przez łożysko.
adhezja patogenu, antygen krztuścowy, bierna ochrona, błonica, Bordetella pertussis, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, odpowiedź immunologiczna, patogeneza zakażenia, pertaktyna, profilaktyka krztuśca, przeciwciała matczyne, szczepienie przypominające, szczepionka przeciw krztuścowi, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Właściwości farmakokinetyczne
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią istotny antygen krztuśca w szczepionce Adacel Polio, obecne w dawce 5 mikrogramów na 0,5 ml. W szczepionkach zawierających fimbrie nie przeprowadza się klasycznych badań farmakokinetycznych (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie), gdyż ich działanie opiera się na indukcji odpowiedzi immunologicznej, a nie na bezpośrednim efekcie farmakologicznym. Fimbrie są adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu, co umożliwia ich powolne uwalnianie i długotrwałą stymulację układu odpornościowego. W skład szczepionki wchodzą także inne antygeny krztuścowe: toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutynina włókienkowa (5 µg) oraz pertaktyna (3 µg), a także toksoidy błoniczy (≥2 j.m.) i tężcowy (≥20 j.m.) oraz inaktywowane wirusy polio typów 1, 2 i 3, co umożliwia szeroką ochronę skojarzoną.
adjuwant, antygen krztuśca, badanie farmakokinetyczne, badanie immunogenności, działanie farmakologiczne, farmakokinetyka, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, interakcja z receptorem, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, oczyszczony antygen, odpowiedź humoralna, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź komórkowa, parametr farmakokinetyczny, pertaktyna, produkt immunologiczny, stymulacja układu odpornościowego, szczepionka ADACEL POLIO, szczepionka bezkomórkowa, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ enzymatyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka ADACEL (Tdap) jest wskazana do stosowania jako dawka przypominająca u pacjentów powyżej 4 roku życia, którzy ukończyli podstawowy cykl szczepień przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi. Preparat zawiera toksoidy błoniczy (≥2 j.m., 2 Lf) i tężcowy (≥20 j.m., 5 Lf) oraz antygeny bezkomórkowe krztuśca: toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutyninę włókienkową (5 µg), pertaktynę (3 µg) i fimbrie typu 2 i 3 (5 µg), adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al). Szczepionka jest dostępna w postaci mętnej, białej zawiesiny w ampułko-strzykawce o objętości 0,5 ml. W procesie produkcji mogą występować śladowe ilości formaldehydu i glutaraldehydu, co należy uwzględnić przy ocenie ryzyka nadwrażliwości u pacjentów.
ampułko-strzykawka, bierna ochrona przed krztuścem, dawka przypominająca, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, nadwrażliwość, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, program szczepień, sytuacja epidemiologiczna, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, tężec, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy, transfer przeciwciał matczynych, zawiesina do wstrzykiwań, zmniejszona zawartość antygenów - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Szczepionka Adacel, zawierająca fimbrie typu 2 i 3 (5 µg na dawkę 0,5 ml), wraz z innymi antygenami takimi jak toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutynina włókienkowa (5 µg) i pertaktyna (3 µg), jest rekomendowana do stosowania u kobiet w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Bezpieczeństwo jej stosowania potwierdzają liczne badania kliniczne i obserwacyjne, obejmujące łącznie ponad 125 000 kobiet w ciąży, które nie wykazały niepożądanych efektów na przebieg ciąży, zdrowie płodu ani noworodka. Badania na modelach zwierzęcych również nie wykazały negatywnego wpływu na rozwój zarodka, przebieg porodu czy wczesny rozwój potomstwa. Podanie szczepionki w dowolnym trymestrze ciąży nie jest związane z ryzykiem dla płodu, co jest istotne dla pacjentek zaszczepionych przed rozpoznaniem ciąży.
antygen krztuśca, badanie przedkliniczne, bierny nadzór, fimbrie typu 2 i 3, hemaglutynina włókienkowa, karmienie piersią, laktacja, mleko kobiece, model zwierzęcy, objaw niepożądany, pertaktyna, płodność, prospektywne badanie obserwacyjne, przeciwciało matczyne, randomizowane kontrolowane badanie kliniczne, retrospektywne badanie obserwacyjne, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, toksoid krztuścowy, trymestr ciąży - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Działania niepożądane
Fimbrie typu 2 i 3, będące składnikami antygenowymi szczepionki ADACEL przeciw krztuścowi, indukują odpowiedź immunologiczną, co może prowadzić do działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane reakcje to miejscowe objawy w miejscu iniekcji, takie jak ból, zaczerwienienie i obrzęk, występujące u 21–78% pacjentów, oraz objawy ogólnoustrojowe, w tym ból głowy i zmęczenie, zgłaszane u 16–44% osób. Reakcje te mają zwykle łagodny przebieg, pojawiają się w ciągu 48 godzin po szczepieniu i ustępują samoistnie. W badaniach klinicznych wykazano, że jednoczesne podanie szczepionki ADACEL z innymi preparatami, np. czterowalentną szczepionką przeciw HPV, może zwiększać częstość występowania siniaków i obrzęków w miejscu iniekcji, jednak różnice te są niewielkie (poniżej 7%) i mają charakter łagodny do umiarkowanego.
antygen bakteryjny, cytokina, fimbrie typu 2 i 3, formaldehyd i glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, komórka immunologiczna, komórka prezentująca antygen, nadwrażliwość, odczyn poszczepienny, pałeczka krztuśca, pertaktyna, przeciwciało, reakcja miejscowa, reakcja poszczepienna, rumień skóry, szczepionka przeciw HPV, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw meningokokom, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ immunologiczny - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Dawkowanie i sposób podawania
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią istotny składnik antygenowy szczepionki ADACEL, dostarczając 5 μg tych antygenów w standardowej dawce 0,5 ml, co w połączeniu z innymi antygenami krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 μg, hemaglutynina włókienkowa 5 μg, pertaktyna 3 μg) zapewnia skuteczną odpowiedź immunologiczną. Szczepionka jest podawana domięśniowo, preferencyjnie w mięsień naramienny, z wykluczeniem podawania w okolicę pośladkową ze względu na obniżoną immunogenność. Schemat dawkowania obejmuje jednorazowe podanie dawki przypominającej co 5-10 lat, a w przypadku niepełnego szczepienia podstawowego zaleca się uzupełnienie dawkami szczepionki dT bez fimbrii. ADACEL może być także stosowany w profilaktyce poekspozycyjnej przy zranieniach oraz u kobiet ciężarnych w II i III trymestrze w celu biernej ochrony noworodków.
antygen krztuśca, błonica i tężec, dawka przypominająca, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, immunoglobulina przeciwtężcowa, krztusiec, mięsień naramienny, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, podanie śródskórne, profilaktyka poekspozycyjna, szczepienie przypominające, toksoid krztuścowy, zaburzenia krzepnięcia krwi