transfer przeciwciał matczynych
Transfer przeciwciał matczynych (maternal antibody transfer) to naturalny proces immunologiczny, podczas którego przeciwciała matki są przekazywane do płodu lub noworodka. Proces ten zapewnia noworodkowi pasywną odporność na wiele patogenów w pierwszych miesiącach życia, zanim jego własny układ odpornościowy dojrzeje.
W czasie ciąży przeciwciała klasy IgG przechodzą przez łożysko za pośrednictwem receptora FcRn (neonatalny receptor Fc), zapewniając ochronę immunologiczną już w okresie płodowym. Transport ten jest szczególnie intensywny w trzecim trymestrze ciąży, co tłumaczy zwiększoną podatność wcześniaków na infekcje. Po urodzeniu, przeciwciała IgA są przekazywane noworodkowi wraz z mlekiem matki, zapewniając dodatkową ochronę błon śluzowych przewodu pokarmowego.
Przeciwciała matczyne mogą utrzymywać się w organizmie dziecka przez okres od 3 do 12 miesięcy po urodzeniu, przy czym ich stężenie stopniowo maleje. Zjawisko to ma istotne znaczenie kliniczne, wpływając na kalendarz szczepień (może wpływać na skuteczność szczepionek podawanych w pierwszych miesiącach życia) oraz na diagnostykę serologiczną u niemowląt (obecność przeciwciał matczynych może utrudniać interpretację wyników badań).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tetana nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tetana, zawierająca co najmniej 40 j.m. toksoidu tężcowego w dawce 0,5 ml adsorbowanego na wodorotlenku glinu (do 0,7 mg Al³⁺), jest przeznaczona do czynnego uodparniania przeciw tężcowi u dzieci, młodzieży i dorosłych. Preparat stosowany jest zarówno w szczepieniach podstawowych, jak i przypominających, szczególnie u pacjentów z przeciwwskazaniami do szczepionek skojarzonych (DT, Td, DTP). Wskazaniem do podania jest także profilaktyka czynno-bierna tężca w przypadku ran zanieczyszczonych wysokiego ryzyka oraz u kobiet w ciąży niezaszczepionych wcześniej, aby zapewnić bierną ochronę noworodka przez transfer przeciwciał matczynych. Osoby zakażone HIV/AIDS powinny otrzymywać szczepionkę według standardowego schematu, jednak w przypadku zranienia konieczne jest dodatkowe podanie ludzkiej immunoglobuliny przeciwtężcowej ze względu na możliwie obniżoną odpowiedź immunologiczną.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka ADACEL (Tdap) jest wskazana do stosowania jako dawka przypominająca u pacjentów powyżej 4 roku życia, którzy ukończyli podstawowy cykl szczepień przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi. Preparat zawiera toksoidy błoniczy (≥2 j.m., 2 Lf) i tężcowy (≥20 j.m., 5 Lf) oraz antygeny bezkomórkowe krztuśca: toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutyninę włókienkową (5 µg), pertaktynę (3 µg) i fimbrie typu 2 i 3 (5 µg), adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al). Szczepionka jest dostępna w postaci mętnej, białej zawiesiny w ampułko-strzykawce o objętości 0,5 ml. W procesie produkcji mogą występować śladowe ilości formaldehydu i glutaraldehydu, co należy uwzględnić przy ocenie ryzyka nadwrażliwości u pacjentów.
ampułko-strzykawka, bierna ochrona przed krztuścem, dawka przypominająca, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, nadwrażliwość, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, program szczepień, sytuacja epidemiologiczna, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, tężec, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy, transfer przeciwciał matczynych, zawiesina do wstrzykiwań, zmniejszona zawartość antygenów