choroba zatorowo-zakrzepowa

Choroba zatorowo-zakrzepowa to grupa schorzeń obejmujących powstawanie zakrzepów w naczyniach żylnych i tętniczych oraz przemieszczanie się fragmentów skrzeplin (zatorów) z prądem krwi. Najczęstsze manifestacje kliniczne obejmują zakrzepicę żył głębokich (ZŻG) oraz zatorowość płucną (ZP), które stanowią kontinuum tego samego procesu patofizjologicznego.

Patogeneza choroby zatorowo-zakrzepowej opiera się na triadzie Virchowa: uszkodzeniu śródbłonka naczyniowego, zwolnieniu przepływu krwi oraz nadkrzepliwości. Głównymi czynnikami ryzyka są: unieruchomienie, zabiegi operacyjne (szczególnie ortopedyczne), nowotwory złośliwe, ciąża i połóg, stosowanie doustnej antykoncepcji hormonalnej oraz wrodzone i nabyte trombofilie.

Diagnostyka obejmuje ocenę kliniczną z wykorzystaniem skal prawdopodobieństwa (Wells, Geneva), oznaczenie D-dimerów oraz badania obrazowe – ultrasonografię dopplerowską naczyń (w ZŻG), angiografię tomografii komputerowej lub scyntygrafię wentylacyjno-perfuzyjną (w ZP). Podstawą leczenia jest antykoagulacja z zastosowaniem heparyn drobnocząsteczkowych, heparyny niefrakcjonowanej, antagonistów witaminy K lub bezpośrednich doustnych antykoagulantów (DOAC).

Profilaktyka choroby zatorowo-zakrzepowej powinna być stosowana u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka, obejmując metody farmakologiczne (heparyny drobnocząsteczkowe, DOAC) oraz mechaniczne (pończochy uciskowe, przerywana kompresja pneumatyczna). Powikłania nieleczonej choroby zatorowo-zakrzepowej mogą być śmiertelne, szczególnie w przypadku masywnej zatorowości płucnej, lub prowadzić do przewlekłej niewydolności żylnej i zespołu pozakrzepowego.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl