koneksyna 26
Koneksyna 26 (Cx26), kodowana przez gen GJB2, jest białkiem budującym koneksony – podstawowe elementy kanałów szczelinowych (gap junctions) umożliwiających bezpośrednią komunikację międzykomórkową. Kanały te pełnią kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych, umożliwiając przepływ jonów, metabolitów i małych cząsteczek sygnałowych między sąsiadującymi komórkami.
Mutacje w genie GJB2 kodującym koneksynę 26 są najczęstszą przyczyną genetycznie uwarunkowanej głuchoty niesyndromicznej, odpowiadając za około 50% przypadków autosomalnie recesywnego niedosłuchu. Najczęstszą mutacją jest delecja 35delG, szczególnie rozpowszechniona w populacjach europejskich. Dysfunkcja koneksyny 26 prowadzi do zaburzeń homeostazy jonowej w uchu wewnętrznym i nieprawidłowego działania narządu Cortiego.
Diagnostyka molekularna mutacji w genie GJB2 stanowi podstawowy element diagnostyki genetycznej u pacjentów z niedosłuchem wrodzonym. Badania przesiewowe w kierunku mutacji koneksyny 26 są uznawane za standard postępowania w przypadkach głuchoty o nieznanej etiologii, szczególnie gdy występuje ona bez towarzyszących objawów syndromicznych. Identyfikacja mutacji ma znaczenie prognostyczne i umożliwia poradnictwo genetyczne dla rodzin pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Utrata słuchu – Patofizjologia i mechanizm
Utrata słuchu może mieć charakter przewodzeniowy, czuciowo-nerwowy (SNHL) lub mieszany, w zależności od lokalizacji uszkodzenia na drodze słuchowej. SNHL najczęściej wynika z uszkodzenia komórek włoskowatych ślimaka lub nerwu słuchowego (VIII), co prowadzi do osłabienia i zniekształcenia odbioru dźwięków. Patogeneza SNHL obejmuje mechanizmy takie jak stres oksydacyjny wywołany nadprodukcją reaktywnych form tlenu (ROS), procesy zapalne, zaburzenia naczyniowe (np. niedokrwienie ślimaka) oraz podwyższony poziom wolnego Ca²⁺ w komórkach włoskowatych. Nagła głuchota czuciowo-nerwowa (SSNHL) rozwija się w ciągu 72 godzin, często o nieznanej etiologii, z możliwymi przyczynami takimi jak zakrzepica, infekcje wirusowe (np. HSV-1) i zapalenie ślimaka. Genetyczne czynniki predysponujące do utraty słuchu odpowiadają za około 50% przypadków, z mutacjami w genach takimi jak GJB2 (koneksyna 26) i OTOF (otoferlina) odgrywającymi kluczową rolę. Terapie genowe, np. dostarczanie funkcjonalnego genu OTOF, są obecnie badane jako potencjalne metody leczenia.
autoimmunologiczna choroba ucha wewnętrznego, błona bębenkowa, choroba autoimmunologiczna, choroba Ménière’a, cytomegalowirus, czuciowo-nerwowa utrata słuchu, komórki włoskowate, koneksyna 26, leki ototoksyczne, mediator prozapalny, nagła głuchota czuciowo-nerwowa, narząd Cortiego, nerw słuchowy, neurofibromatoza typu 2, otitis externa, otitis media, otoskleroza, perlak, presbycusis, reaktywne formy tlenu, stres oksydacyjny, terapia genowa, toksoplazmoza wrodzona, ukryta utrata słuchu, uraz akustyczny, utrata słuchu odbiorcza, utrata słuchu przewodzeniowa, wirus Zika, zaburzenie naczyniowe, zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon chorób i schorzeń
Ichtyoza – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Ichtyoza to grupa chorób skóry charakteryzujących się zaburzeniami rogowacenia, których przebieg i rokowanie zależą od podtypu i nasilenia objawów. Diagnostyka molekularna jest kluczowa dla określenia rokowania oraz poradnictwa genetycznego. Wrodzone formy, takie jak ichtyoza pospolita (RXLI) cechują się dobrym rokowaniem i normalną długością życia, natomiast ciężkie postacie, np. ichtyoza harlekin (HI) związana z mutacjami w genie ABCA12, niosą wysokie ryzyko zagrażających życiu powikłań. Fenotyp noworodka kolodionowego występuje w 70-90% przypadków AR wrodzonej ichtyozy i wymaga intensywnej opieki podtrzymującej, w tym nawodnienia dożylnego i zapobiegania infekcjom. Zespół KID, spowodowany mutacjami w genie GJB2, ma ciężki przebieg i złe rokowanie, szczególnie przy mutacjach p.Gly45Glu, p.Ser17Phe i p.Ala88Val. W późniejszym życiu dominują objawy takie jak świąd, ektropion i anhidroza, a leczenie opiera się na emolientach, keratolitykach i doustnych retinoidach.
anhidroza, autosomalnie recesywna wrodzona ichtyoza, ektropion, gen ABCA12, hiperkeratoza, ichtyoza epidermolityczna, ichtyoza Harlekin, ichtyoza pospolita, infekcja rogówki, koneksyna 26, łuszczenie, mutacja genetyczna, mutacja utraty funkcji, poradnictwo genetyczne, profil immunologiczny, randomizowane badanie kontrolowane, środek keratolityczny, szlak sygnałowy JAK/STAT, terapia biologiczna, terapia molekularna, terapia retinoidami, ubytek nabłonka rogówki, zaburzenie rogowacenia, zespół KID