utrata słuchu przewodzeniowa
Utrata słuchu przewodzeniowa to rodzaj niedosłuchu, który występuje, gdy dźwięk nie może być efektywnie przewodzony przez ucho zewnętrzne i środkowe do ucha wewnętrznego. Przyczyną jest przeszkoda mechaniczna w transmisji fal dźwiękowych, najczęściej zlokalizowana w przewodzie słuchowym zewnętrznym, błonie bębenkowej lub w obrębie kosteczek słuchowych.
Najczęstsze przyczyny utraty słuchu przewodzeniowej obejmują nagromadzenie woskowiny usznej, zapalenie ucha środkowego, perforację błony bębenkowej, otosklerozę, uraz mechaniczny oraz wady wrodzone. W przeciwieństwie do niedosłuchu odbiorczego, ubytek przewodzeniowy rzadko prowadzi do całkowitej głuchoty, a maksymalny spadek słuchu zazwyczaj nie przekracza 60-70 dB.
Diagnostyka utraty słuchu przewodzeniowej opiera się na badaniu audiometrycznym, tympanometrii oraz otoskopii. Charakterystyczną cechą w audiogramie jest większy ubytek przewodnictwa powietrznego niż kostnego. Leczenie jest zazwyczaj skuteczne i zależne od przyczyny – może obejmować usunięcie woskowiny, farmakoterapię (w przypadku infekcji), leczenie chirurgiczne (np. tympanoplastyka, stapedotomia) lub zastosowanie aparatów słuchowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Utrata słuchu – Etiologia i przyczyny
Utrata słuchu, dotykająca obecnie około 430 milionów osób na świecie, może mieć charakter przewodzeniowy, odbiorczy (czuciowo-nerwowy) lub mieszany, zależnie od lokalizacji uszkodzenia w układzie słuchowym. Najczęstszą przyczyną u dorosłych jest presbycusis, związana z degeneracją komórek rzęsatych ślimaka, włókien nerwowych oraz zmianami naczyniowymi ucha wewnętrznego, szczególnie u osób powyżej 75 roku życia. Drugą istotną przyczyną jest ekspozycja na hałas powyżej 85 dB, prowadząca do trwałego uszkodzenia komórek rzęsatych. Inne etiologie obejmują infekcje ucha, otosklerozę, chorobę Ménière’a, nerwiaka przedsionkowego, autoimmunologiczne zapalenie ucha wewnętrznego, a także czynniki metaboliczne i naczyniowe, takie jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze i niedokrwistość. Ponadto, ponad 200 leków, w tym aminoglikozydy, chemioterapeutyki i diuretyki pętlowe, wykazuje działanie ototoksyczne, co wymaga monitorowania słuchu podczas terapii. Urazy mechaniczne, ciała obce, perlak oraz czynniki genetyczne również stanowią istotne przyczyny utraty słuchu, z dziedziczeniem autosomalnym recesywnym dominującym lub sprzężonym z chromosomem X w około 50% przypadków prelingwalnej głuchoty.
autoimmunologiczna choroba ucha wewnętrznego, choroba Ménière’a, cukrzyca, cytomegalowirus, diuretyki pętlowe, ekspozycja na hałas, hiperbilirubinemia, kiła, komórki rzęsate, nadciśnienie tętnicze, nagła czuciowo-nerwowa utrata słuchu, nerw przedsionkowo-ślimakowy, nerwiak przedsionkowy, niedokrwienie ucha wewnętrznego, odra, otoskleroza, ototoksyczność, perforacja błony bębenkowej, perlak, presbycusis, różyczka, świnka, szum uszny, uraz akustyczny, utrata słuchu mieszana, utrata słuchu odbiorcza, utrata słuchu przewodzeniowa, woskowina uszna, wysiękowe zapalenie ucha środkowego, zapalenie opon mózgowych, zapalenie ucha środkowego, zapalenie ucha zewnętrznego, zawroty głowy, zespół Cogana, zespół Treachera-Collinsa, zespół Waardenburga, złamanie kości skroniowej - Leksykon chorób i schorzeń
Utrata słuchu – Patofizjologia i mechanizm
Utrata słuchu może mieć charakter przewodzeniowy, czuciowo-nerwowy (SNHL) lub mieszany, w zależności od lokalizacji uszkodzenia na drodze słuchowej. SNHL najczęściej wynika z uszkodzenia komórek włoskowatych ślimaka lub nerwu słuchowego (VIII), co prowadzi do osłabienia i zniekształcenia odbioru dźwięków. Patogeneza SNHL obejmuje mechanizmy takie jak stres oksydacyjny wywołany nadprodukcją reaktywnych form tlenu (ROS), procesy zapalne, zaburzenia naczyniowe (np. niedokrwienie ślimaka) oraz podwyższony poziom wolnego Ca²⁺ w komórkach włoskowatych. Nagła głuchota czuciowo-nerwowa (SSNHL) rozwija się w ciągu 72 godzin, często o nieznanej etiologii, z możliwymi przyczynami takimi jak zakrzepica, infekcje wirusowe (np. HSV-1) i zapalenie ślimaka. Genetyczne czynniki predysponujące do utraty słuchu odpowiadają za około 50% przypadków, z mutacjami w genach takimi jak GJB2 (koneksyna 26) i OTOF (otoferlina) odgrywającymi kluczową rolę. Terapie genowe, np. dostarczanie funkcjonalnego genu OTOF, są obecnie badane jako potencjalne metody leczenia.
autoimmunologiczna choroba ucha wewnętrznego, błona bębenkowa, choroba autoimmunologiczna, choroba Ménière’a, cytomegalowirus, czuciowo-nerwowa utrata słuchu, komórki włoskowate, koneksyna 26, leki ototoksyczne, mediator prozapalny, nagła głuchota czuciowo-nerwowa, narząd Cortiego, nerw słuchowy, neurofibromatoza typu 2, otitis externa, otitis media, otoskleroza, perlak, presbycusis, reaktywne formy tlenu, stres oksydacyjny, terapia genowa, toksoplazmoza wrodzona, ukryta utrata słuchu, uraz akustyczny, utrata słuchu odbiorcza, utrata słuchu przewodzeniowa, wirus Zika, zaburzenie naczyniowe, zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon chorób i schorzeń
Ból ucha – Patofizjologia i mechanizm
Otalgia dzieli się na pierwotną, wynikającą bezpośrednio z patologii ucha, oraz wtórną, będącą bólem odniesionym z innych obszarów unerwionych wspólnymi nerwami czaszkowymi (V, VII, IX, X) i rdzeniowymi (C2, C3). W otalgii pierwotnej najczęstszą przyczyną jest infekcja lub stan zapalny ucha środkowego i zewnętrznego. Dysfunkcja trąbki Eustachiusza prowadzi do zaburzeń wyrównania ciśnienia i gromadzenia płynu w uchu środkowym, co sprzyja rozwojowi ostrego zapalenia ucha środkowego (AOM) z charakterystycznym wzrostem ciśnienia i wybrzuszeniem błony bębenkowej. Zapalenie ucha zewnętrznego (otitis externa) jest najczęściej bakteryjne, z dominacją Pseudomonas aeruginosa (~40%), S. epidermidis, S. aureus i beztlenowców, a czynniki ryzyka obejmują wilgoć, uszkodzenia skóry przewodu słuchowego i ekspozycję na zanieczyszczoną wodę. U pacjentów z obniżoną odpornością, zwłaszcza u diabetyków, może rozwinąć się złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego z zajęciem kości czaszki.
biofilm bakteryjny, błona bębenkowa, dysfunkcja trąbki Eustachiusza, infekcja grzybicza, nerw czaszkowy, nerw trójdzielny, nosogardło, odbiorcza utrata słuchu, ośrodkowy układ nerwowy, ostre zapalenie ucha środkowego, otalgia, otalgia pierwotna, otalgia wtórna, przewód słuchowy zewnętrzny, Pseudomonas aeruginosa, ropień mózgu, trąbka Eustachiusza, ucho środkowe, utrata słuchu przewodzeniowa, wysiękowe zapalenie ucha środkowego, zapalenie opon mózgowych, zapalenie ucha środkowego, zapalenie ucha zewnętrznego, zapalenie wyrostka sutkowatego, złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon chorób i schorzeń
Otoskleroza – Objawy
Otoskleroza to postępujące schorzenie ucha środkowego i wewnętrznego, charakteryzujące się nieprawidłowym wzrostem tkanki kostnej, prowadzącym do przewodzeniowej i w zaawansowanych stadiach również odbiorczej utraty słuchu. Objawy pojawiają się najczęściej między 20. a 40. rokiem życia i obejmują stopniową utratę słuchu, początkowo dla dźwięków niskoczęstotliwościowych, paradoksalną poprawę słyszenia w hałaśliwym otoczeniu (paracusis Willisii), szumy uszne (tinnitus, u 50-85% pacjentów) oraz zawroty głowy i zaburzenia równowagi u około 30% chorych. Utrata słuchu jest najczęściej obustronna (70-80%), a progresja choroby jest zmienna i zależy od wieku wystąpienia, płci, czynników hormonalnych oraz predyspozycji genetycznych. Diagnostyka opiera się na badaniu otoskopowym, audiometrii (w tym wykryciu karbu Carharta) oraz w wybranych przypadkach tomografii komputerowej.
aparat słuchowy, badanie otoskopowe, choroba Ménière’a, fluorek sodu, kanały półkoliste, narządy otolitowe, narządy równowagi, obustronna utrata słuchu, otoskleroza, otoskleroza ślimakowa, otoskopia, postępująca utrata słuchu, stapedektomia, strzemiączko, szumy uszne, tinnitus, tomografia komputerowa, utrata słuchu przewodzeniowa, vertigo, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Utrata słuchu – Diagnostyka i diagnoza
Utrata słuchu jest powszechnym zaburzeniem sensorycznym, dotykającym ponad 30 milionów dorosłych w USA, z częstością wzrastającą do 55% u osób ≥75 lat. Klasyfikacja obejmuje utratę przewodzeniową, odbiorczą (sensoryczno-neuralną) oraz mieszaną, ocenianą na podstawie progu słyszenia w dB HL: normalny do 20 dB, lekki 21-40 dB, umiarkowany 41-70 dB, znaczny 71-95 dB i głęboki >95 dB. Diagnostyka wymaga interdyscyplinarnego podejścia, obejmującego wywiad, otoskopię, testy przesiewowe (test szeptu, próby Webera, Rinnego), audiometrię tonalną (z audiogramem), testy rozumienia mowy, tympanometrię, emisje otoakustyczne (OAE) oraz słuchowe potencjały wywołane pnia mózgu (ABR). Wskazane są także badania obrazowe (CT, MRI) w celu oceny przyczyn anatomicznych i neurologicznych, zwłaszcza w nagłej odbiorczej utracie słuchu (SNHL), definiowanej jako spadek ≥30 dB w 3 kolejnych częstotliwościach w ciągu 72 godzin.
audiogram, audiolog, audiometria tonalna, czytanie z ruchu warg, decybel, emisja otoakustyczna, głęboki niedosłuch, implant na przewodnictwo kostne, implant ślimakowy, implant ucha środkowego, infekcja ucha, kosteczki słuchowe, lek przeciwgrzybiczny, logopeda, niedosłuch odbiorczy, otolaryngolog, otoskleroza, otoskopia, presbycusis, problem ze słuchem, próg rozumienia mowy, przewodnictwo kostne, przewodnictwo powietrzne, rehabilitacja słuchowa, rezerwa ślimakowa, słuchowy potencjał wywołany pnia mózgu, trąbka Eustachiusza, tympanometria, ukryta utrata słuchu, uszkodzenie błony bębenkowej, utrata słuchu, utrata słuchu mieszana, utrata słuchu odbiorcza, utrata słuchu przewodzeniowa, woskowina uszna, zaburzenie sensoryczne - Leksykon chorób i schorzeń
Pęknięta błona bębenkowa (perforacja błony bębenkowej) – Objawy
Pęknięcie błony bębenkowej to perforacja cienkiej tkanki oddzielającej kanał słuchowy od ucha środkowego, manifestująca się nagłym, często intensywnym bólem, wyciekiem z ucha (przezroczystym, krwistym lub ropnym utrzymującym się 2-3 dni), nagłą utratą słuchu o charakterze przewodzeniowym oraz objawami takimi jak tinnitus i zawroty głowy. Wielkość i lokalizacja perforacji, a także etiologia (infekcja, uraz, zmiany ciśnienia) determinują nasilenie symptomów i rokowanie. Małe perforacje zwykle goją się samoistnie w ciągu 2-8 tygodni, większe mogą wymagać 2-3 miesięcy, a w niektórych przypadkach nawet do 6 miesięcy. Utrata słuchu jest zazwyczaj przejściowa, jednak przewlekłe perforacje i nawracające infekcje mogą prowadzić do trwałych uszkodzeń, w tym uszkodzenia kosteczek słuchowych. Wskazane jest monitorowanie funkcji trąbki słuchowej oraz unikanie ekspozycji na wodę i czynników opóźniających gojenie.
błona bębenkowa, cholesteatoma, infekcja ucha środkowego, kanał słuchowy, kosteczki słuchowe, nawracające infekcje, ostre zapalenie ucha środkowego, perforacja błony bębenkowej, przewlekłe zapalenie ucha środkowego, przewlekły wyciek z ucha, tinnitus, trąbka słuchowa, ucho środkowe, ucho wewnętrzne, utrata słuchu, utrata słuchu przewodzeniowa, vertigo, wyciek krwisty, wyciek ropny, wyciek z ucha, zaburzenia równowagi, zapalenie wyrostka sutkowatego, zawroty głowy, złamanie kości czaszki - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie ucha środkowego – Epidemiologia
Zapalenie ucha środkowego (otitis media) stanowi istotny problem zdrowotny, szczególnie w populacji pediatrycznej, z globalną zapadalnością wynoszącą 4958,9 na 100 000 osób w 2021 roku i 391 milionami nowych przypadków. Największa częstość występowania przypada na dzieci między 6 a 24 miesiącem życia, z 80-90% dzieci doświadczających epizodów zapalenia ucha środkowego z wysiękiem przed rozpoczęciem nauki szkolnej. Czynniki ryzyka obejmują anatomiczne cechy trąbki słuchowej, niedojrzałość układu odpornościowego, płeć męską, przynależność etniczną (np. rdzenni Amerykanie, Inuici, Aborygeni), historię rodzinną, ekspozycję na dym tytoniowy, karmienie butelką oraz infekcje górnych dróg oddechowych. Ostre zapalenie ucha środkowego (AOM) jest najczęstszą diagnozą w pediatrycznych oddziałach ratunkowych, z 13,6 milionami wizyt rocznie w USA, a najczęstszymi patogenami są Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae (nontypeable) i Moraxella catarrhalis. Zapalenie ucha środkowego z wysiękiem (OME) dotyka około 90% dzieci w wieku 6 miesięcy do 4 lat, a przewlekłe zapalenie ucha środkowego (COM) występuje u około 5% pacjentów, prowadząc do ryzyka trwałej utraty słuchu i powikłań.
badanie słuchu, błona bębenkowa, drenaż wentylacyjny, dysfunkcja trąbki słuchowej, Haemophilus influenzae, infekcja górnych dróg oddechowych, Moraxella catarrhalis, ostre zapalenie ucha środkowego, otoskop, perforacja błony bębenkowej, przewlekłe zapalenie ucha środkowego, rozszczep podniebienia, Streptococcus pneumoniae, trąbka Eustachiusza, trąbka słuchowa, ucho środkowe, utrata słuchu przewodzeniowa, wysięk w uchu środkowym, zapalenie ucha środkowego, zapalenie ucha środkowego z wysiękiem, zespół Downa