błona śluzowa zatok przynosowych
Błona śluzowa zatok przynosowych to wyspecjalizowana tkanka wyściełająca wnętrze jam powietrznych zlokalizowanych w kościach czaszki, sąsiadujących z jamą nosową. Stanowi ona kontynuację błony śluzowej jamy nosowej i charakteryzuje się obecnością nabłonka migawkowego (rzęskowego), który odpowiada za transport wydzieliny w kierunku naturalnych ujść zatok.
Pod względem histologicznym błona śluzowa zatok przynosowych składa się z nabłonka wielorzędowego walcowatego urzęsionego z komórkami kubkowymi, warstwy właściwej błony śluzowej oraz gruczołów śluzowych i surowiczych. Jest ona znacznie cieńsza niż błona śluzowa jamy nosowej i zawiera mniej elementów gruczołowych oraz naczyń krwionośnych.
Główną funkcją błony śluzowej zatok przynosowych jest produkcja śluzu, który nawilża zatoki oraz pełni funkcję ochronną dzięki zawartości enzymów i immunoglobulin. Prawidłowe funkcjonowanie nabłonka migawkowego zapewnia oczyszczanie zatok poprzez transport wydzieliny do ujść, gdzie następnie jest ona usuwana do jamy nosowej w procesie zwanym klirensem śluzowo-rzęskowym.
Patologie błony śluzowej zatok przynosowych obejmują przede wszystkim zapalenie błony śluzowej (zapalenie zatok przynosowych), które może mieć charakter ostry lub przewlekły. W przebiegu zapalenia dochodzi do obrzęku błony śluzowej, zwiększonej produkcji wydzieliny oraz upośledzenia transportu śluzowo-rzęskowego, co prowadzi do zaburzenia wentylacji i drenażu zatok.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie zatok – Etiologia i przyczyny
Ostre zapalenie zatok (sinusitis acuta) to stan zapalny błony śluzowej zatok przynosowych trwający krócej niż 4 tygodnie, charakteryzujący się obrzękiem, przekrwieniem i gromadzeniem wydzieliny, co upośledza drenaż zatok. Etiologia jest głównie wirusowa (90-98% przypadków), z dominującymi rinowirusami (25-80%), koronawirusami (10-20%) oraz wirusami grypy, paragrypy, adenowirusami i innymi. Wirusowe zapalenie zatok zwykle ustępuje samoistnie w ciągu 7-10 dni i nie wymaga antybiotykoterapii. Bakteryjne zapalenie zatok, stanowiące 0,5-2% przypadków, rozwija się najczęściej jako powikłanie infekcji wirusowej i manifestuje się objawami utrzymującymi się ponad 10 dni, nasileniem po początkowej poprawie („double sickening”), gęstą, żółto-zieloną wydzieliną, gorączką >39°C oraz jednostronnym silnym bólem twarzy. Dominujące patogeny bakteryjne to Streptococcus pneumoniae (38%), Haemophilus influenzae (36%) oraz Moraxella catarrhalis (16%).
adenowirusy, alergiczny nieżyt nosa, Alternaria, Aspergillus, astma oskrzelowa, bakterie beztlenowe, bakteryjne zapalenie zatok, błona śluzowa zatok przynosowych, Candida, enterowirusy, grzybicze zapalenie zatok, Haemophilus influenzae, Klebsiella pneumoniae, komórki Hallera, kompleks ujściowo-przewodowy, Moraxella catarrhalis, mukowiscydoza, niealergiczny nieżyt nosa, ostre zapalenie zatok, polipy nosa, Proteus mirabilis, przerost małżowin nosowych, Pseudomonas aeruginosa, refluks żołądkowo-przełykowy, rinowirusy, sinusitis acuta, skrzywienie przegrody nosowej, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, transport śluzowo-rzęskowy, triada Samtera, wirusowe zapalenie zatok, zespół Kartagenera, zespół nieruchomych rzęsek, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie zatok – Objawy
Zapalenie zatok (sinusitis) to zapalenie błony śluzowej zatok przynosowych, prowadzące do obrzęku i utrudnionego odpływu wydzieliny, co skutkuje gromadzeniem się śluzu i typowymi objawami takimi jak niedrożność nosa, wyciek gęstej, żółto-zielonkawej wydzieliny, ból twarzy (szczególnie w okolicach oczu, policzków, nosa i czoła), ból głowy, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła oraz gorączka (częściej w ostrym zapaleniu). W zależności od zajętych zatok (szczękowe, czołowe, sitowe, klinowe) oraz charakteru zapalenia (ostre <4 tygodni, podostre 4-12 tygodni, przewlekłe >12 tygodni) obraz kliniczny może się różnić. Ostre zapalenie zatok często rozwija się po infekcji górnych dróg oddechowych i charakteryzuje się objawami trwającymi do 10 dni, z możliwością tzw. „podwójnego pogorszenia”. Przewlekłe zapalenie zatok cechuje się utrzymującymi się objawami, takimi jak przewlekły katar, uczucie zatkania nosa, zmniejszenie lub utrata węchu, przewlekły kaszel i zmęczenie, a gorączka występuje rzadziej.
alergiczny nieżyt nosa, anosmia, błona śluzowa zatok przynosowych, ból twarzy, górne drogi oddechowe, halitoza, nawracające zapalenie zatok, obrzęk błony śluzowej, ostre zapalenie zatok, podostre zapalenie zatok, powikłania oczodołowe, powikłania wewnątrzczaszkowe, przekrwienie błony śluzowej, przewlekłe zapalenie zatok, ropień mózgu, spływanie wydzieliny po gardle, sztywność karku, utrata węchu, zapalenie kości, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie zatok, zapalenie zatok szczękowych, zatoki przynosowe