opóźnione dojrzewanie płciowe
Opóźnione dojrzewanie płciowe (delayed puberty) definiuje się jako brak wystąpienia cech płciowych wtórnych w wieku przekraczającym dwa odchylenia standardowe powyżej średniej populacyjnej. U dziewcząt oznacza to brak rozwoju gruczołów piersiowych do 13. roku życia, a u chłopców brak powiększenia jąder (objętość poniżej 4 ml) do 14. roku życia. Dodatkowym kryterium jest brak miesiączki u dziewcząt do 16. roku życia lub brak ukończenia dojrzewania w ciągu 4-5 lat od jego rozpoczęcia.
Etiologia opóźnionego dojrzewania płciowego obejmuje hipogonadyzm hipogonadotropowy (niskie stężenie gonadotropin), hipogonadyzm hipergonadotropowy (wysokie stężenie gonadotropin) oraz konstytucjonalne opóźnienie wzrastania i dojrzewania (KOWD), które stanowi najczęstszą przyczynę (około 65% przypadków u chłopców i 30% u dziewcząt). Choroby przewlekłe, zaburzenia odżywiania, intensywny wysiłek fizyczny i stres mogą również prowadzić do opóźnienia pokwitania.
Diagnostyka obejmuje dokładny wywiad rodzinny, badanie fizykalne z oceną stopnia dojrzałości płciowej według skali Tannera, oznaczenie stężeń gonadotropin (LH, FSH), hormonów płciowych, prolaktyny i TSH oraz badania obrazowe (USG miednicy mniejszej u dziewcząt, badanie jąder u chłopców, MRI przysadki). W wybranych przypadkach wykonuje się badania genetyczne, densytometrię i test stymulacji GnRH.
Leczenie zależy od przyczyny opóźnienia dojrzewania. W przypadku KOWD można zastosować krótkotrwałą terapię hormonami płciowymi w niskich dawkach (3-6 miesięcy), aby zainicjować rozwój cech płciowych wtórnych. W hipogonadyzmie leczenie substytucyjne prowadzi się długoterminowo. Pacjenci z opóźnionym dojrzewaniem wymagają również wsparcia psychologicznego, gdyż stan ten często powoduje problemy emocjonalne i społeczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apiolin 100 mg
Dane niekliniczne dotyczące sertraliny, uzyskane w badaniach farmakologicznych i toksykologicznych, nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka, w tym braku działania teratogennego oraz negatywnego wpływu na płodność samców. W badaniach reprodukcyjnych na zwierzętach zaobserwowano fetotoksyczność manifestującą się skróceniem przeżycia noworodków i zmniejszeniem masy ciała, prawdopodobnie związaną z toksycznym działaniem na organizm matki, jednak efekty te były przejściowe i ograniczone do pierwszych dni po urodzeniu. Opóźnienia rozwojowe u młodych zwierząt wynikały z działania leku in utero po 15. dniu ciąży i nie wskazują na istotne ryzyko dla ludzi, co jest istotne przy ocenie stosowania sertraliny u kobiet w ciąży.
badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, działanie rakotwórcze, fetotoksyczność, genotoksyczność, odstawienie leku, odwodnienie, opóźnienie rozwoju, opóźnione dojrzewanie płciowe, populacja pediatryczna, przyrost masy ciała, sertraline, substancja czynna, teratogenność, toksyczność wielokrotna, umieralność okołoporodowa, wada rozwojowa płodu, wydzielina z nosa - Leksykon chorób i schorzeń
Hipogonadyzm męski – Leczenie
Hipogonadyzm męski charakteryzuje się niedoborem testosteronu, prowadzącym do zaburzeń funkcji płciowych i objawów ogólnoustrojowych. Terapia zastępcza testosteronem (TRT) ma na celu przywrócenie fizjologicznych stężeń testosteronu (docelowo w środkowej części zakresu referencyjnego) oraz poprawę cech płciowych, funkcji seksualnych, składu ciała, gęstości kości, nastroju i jakości życia. Preparaty testosteronu dostępne są w formach przezskórnych (żele 1-2%, plastry, roztwory), iniekcyjnych (cypionian, enantan co 1-2 tygodnie; undekanian co 10-12 tygodni; autoiniektory), implantów podskórnych, donosowych, podpoliczkowych oraz doustnych kapsułek undekanianu. Wybór formy zależy od farmakokinetyki, preferencji pacjenta, kosztów i działań niepożądanych. Terapia wymaga monitorowania poziomu testosteronu, hematokrytu i PSA, a przeciwwskazania obejmują m.in. aktywny rak prostaty, hematokryt >50-54%, nieleczone obturacyjne bezdechy senne oraz planowanie ojcostwa.
cytrynian klomifenu, czerwienica, drugorzędowe cechy płciowe, farmakokinetyka, funkcje poznawcze, funkcje seksualne, gęstość mineralna kości, ginekomastia, hipogonadyzm męski, hipogonadyzm wtórny, implant podskórny, inhibitor aromatazy, komórka Leydiga, niedobór testosteronu, niski poziom testosteronu, objawy ogólnoustrojowe, obturacyjny bezdech senny, opóźnione dojrzewanie płciowe, preparat donosowy, rak prostaty, selektywny modulator receptora estrogenowego, spermatogeneza, terapia zastępcza testosteronem, trądzik, żel testosteronowy, żylaki powrózka nasiennego - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół noonana – Objawy
Zespół Noonana charakteryzuje się specyficznymi cechami dysmorficznymi twarzy, które są najbardziej wyraźne w okresie niemowlęcym i wczesnego dzieciństwa, obejmującymi m.in. hiperteloryzm, ptozę, nisko osadzone uszy, mikrognację oraz wysokie podniebienie. Występują również charakterystyczne deformacje klatki piersiowej (pectus excavatum lub carinatum) u 70-95% pacjentów oraz niskorosłość, z przeciętnym wzrostem dorosłych mężczyzn wynoszącym 162,5 cm, a kobiet 152,7 cm. Opóźnienie dojrzewania płciowego jest powszechne, a u chłopców często obserwuje się wnętrostwo. Występują także zaburzenia rozwoju psychoruchowego, hipotonia mięśniowa, a u 15-35% pacjentów łagodna niepełnosprawność intelektualna. Problemy hematologiczne, takie jak zaburzenia krzepnięcia (występujące u 20-30% pacjentów), oraz dysplazja limfatyczna z obrzękiem limfatycznym u około 20% pacjentów, są istotnymi elementami klinicznymi zespołu. Ponadto, pacjenci często doświadczają problemów okulistycznych (np. zez, amblyopia) i słuchowych (niedosłuch odbiorczy, przewlekłe zapalenie ucha środkowego).
ADHD, amblyopia, dysfagia, gastropareza, glejak, hiperkeratoza, hiperteloryzm, hipotonia mięśniowa, kardiomiopatia przerostowa, keloid, klatka piersiowa kurza, klatka piersiowa lejkowata, mięsak prążkowanokomórkowy, mikrognacja, neuroblastoma, niedosłuch czuciowo-nerwowy, niepełnosprawność intelektualna, nisko osadzone uszy, niskorosłość, obrzęk limfatyczny, oczopląs, opóźnione dojrzewanie płciowe, ptoza, skolioza, stenoza zastawki płucnej, stopa końsko-szpotawa, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wady wrodzone serca, wnętrostwo, wysiękowe zapalenie ucha środkowego, wysokie podniebienie, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia rytmu serca, zez - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół cushinga – Objawy
Zespół Cushinga to rzadkie zaburzenie endokrynologiczne charakteryzujące się przewlekłą ekspozycją na nadmiar kortyzolu, prowadzącą do typowych objawów takich jak otyłość centralna, twarz księżycowata, bawoli kark oraz rozstępy o szerokości >1 cm. Klinicznie obserwuje się osłabienie mięśni proksymalnych, osteoporozę z ryzykiem złamań, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę lub nietolerancję glukozy (występującą u 70-75% pacjentów), zaburzenia lipidowe oraz hipokaliemię. U kobiet często występuje amenorrhea (43-80%), a u mężczyzn hipogonadyzm (50-75%) i zaburzenia erekcji. Zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, lęk (66-79%) i zaburzenia snu, są powszechne. Diagnostyka jest utrudniona przez powolny rozwój objawów i możliwość cyklicznego przebiegu choroby.
amenorrhea, bezsenność, choroba Cushinga, cykliczny zespół Cushinga, farmakoterapia, glikokortykosteroidy, hipogonadyzm, hipokaliemia, hirsutyzm, infekcje oportunistyczne, kortyzol, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja glukozy, obniżone libido, opóźnione dojrzewanie płciowe, osłabienie mięśni proksymalnych, osteoporoza, otyłość centralna, rozstępy, siniaczenie, twarz księżycowata, wahania nastroju, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia lipidowe, zaburzenie endokrynologiczne, zahamowanie wzrostu, zakrzepica, zanik mięśniowy, zespół Cushinga - Leksykon chorób i schorzeń
Wczesna lub opóźniona dojrzewanie – Epidemiologia
Zaburzenia dojrzewania płciowego, obejmujące zarówno przedwczesne, jak i opóźnione dojrzewanie, dotyczą ponad 4% populacji młodzieży i mają istotne implikacje zdrowotne oraz psychospołeczne. Przedwczesne dojrzewanie definiuje się jako pojawienie się cech dojrzewania przed 8. rokiem życia u dziewcząt i 9. rokiem życia u chłopców, z częstością występowania u dziewcząt wynoszącą około 0,2% (w porównaniu do <0,05% u chłopców). Wczesne dojrzewanie wiąże się z podwyższonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych (około 50% wzrost ryzyka), cukrzycy typu 2, nowotworów (np. wzrost ryzyka raka piersi o 20% przy menarche przed 12. rokiem życia), astmy, otyłości oraz wcześniejszej menopauzy. Opóźnione dojrzewanie, definiowane jako brak cech dojrzewania u dziewcząt do 13. roku życia i chłopców do 14. roku życia, dotyka około 2% młodzieży i jest częstsze u chłopców. Przyczyny opóźnionego dojrzewania obejmują konstytucjonalne opóźnienie wzrostu i dojrzewania (53% przypadków), hipogonadyzm hipogonadotropowy (około 31%) oraz pierwotną niewydolność gonad (13%).
bloker dojrzewania, centralne przedwczesne dojrzewanie płciowe, cukrzyca ciążowa, cukrzyca typu 2, endokrynologia dziecięca, hiperglikemia, hipergonadotropowy hipogonadyzm, hipogonadyzm hipogonadotropowy, idiopatyczny hipogonadyzm hipogonadotropowy, konstytucjonalne opóźnienie wzrostu i dojrzewania, menarche, menopauza, opóźnione dojrzewanie płciowe, osteopenia, osteoporoza, owłosienie łonowe, pierwotna niewydolność gonad, przedwczesne dojrzewanie płciowe, rak endometrium, rak piersi, rak prostaty, rak szyjki macicy, thelarche, zespół Klinefeltera - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Efigalo 0,5 mg
Badania przedkliniczne fingolimodu przeprowadzone na myszach, szczurach, psach i małpach wykazały istotne efekty na układ limfatyczny (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuca (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich), serce (ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia krwi, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego) oraz naczynia krwionośne (waskulopatia u szczurów przy dawkach ≥0,15 mg/kg, odpowiadających 4-krotności ekspozycji AUC u ludzi przy dawce 0,5 mg/dobę). W badaniach rakotwórczości nie stwierdzono działania u szczurów przy dawkach do 2,5 mg/kg (50-krotność AUC u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków przy dawkach ≥0,25 mg/kg (6-krotność AUC). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego. W zakresie rozrodczości nie wpływał na płodność szczurów nawet przy dawce 10 mg/kg (150-krotność AUC), jednak wykazano działanie teratogenne u szczurów przy dawkach ≥0,1 mg/kg (ekspozycja porównywalna do ludzkiej dawki terapeutycznej), z wadami wrodzonymi takimi jak przetrwały pień tętniczy i wada przegrody komorowej. U królików obserwowano zwiększoną śmiertelność zarodków przy dawkach ≥1,5 mg/kg oraz opóźnienia wzrostu przy 5 mg/kg, przy ekspozycji porównywalnej do ludzkiej.
chłoniak złośliwy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt chronotropowy, fingolimod, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, naczynie krwionośne, odpowiedź immunologiczna, opóźnione dojrzewanie płciowe, potencjał rakotwórczy, przenikanie przez łożysko, przerost tkanki mięśniowej gładkiej, przetrwały pień tętniczy, reakcja wzdrygnięcia, śmiertelność zarodka i płodu, toksyczność zarodkowo-płodowa, układ limfatyczny, wada przegrody komorowej, waskulopatia, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Testosteron fenylopropionian – Wskazania do stosowania
Testosteron fenylopropionian jest jednym z czterech estrów testosteronu wchodzących w skład preparatu Omnadren 250, który zawiera łącznie 250 mg testosteronu w 1 ml roztworu do wstrzykiwań: 30 mg propionianu, 60 mg fenylopropionianu, 60 mg izokapronianu oraz 100 mg dekanonianu. Ta unikalna kombinacja estrów o różnym czasie działania zapewnia szybki początek efektu terapeutycznego oraz jego długotrwałe utrzymanie, umożliwiając stabilizację stężenia testosteronu w surowicy przez około 2-3 tygodnie po podaniu domięśniowym. Preparat jest wskazany przede wszystkim do testosteronowej terapii zastępczej w hipogonadyzmie męskim, potwierdzonym zarówno klinicznie, jak i biochemicznie, a także w leczeniu opóźnionego dojrzewania płciowego, zespołów pokastracyjnych, zaburzeń spermatogenezy oraz impotencji związanej z niedoborem testosteronu. U kobiet preparat może być stosowany wyłącznie w wybranych przypadkach hiperestrogenizmu, z uwagi na ryzyko działań niepożądanych, takich jak wirylizacja.
alkohol benzylowy, drugorzędowe cechy płciowe, efekt pierwszego przejścia, ester testosteronu, hiperestrogenizm, hipogonadyzm męski, impotencja, niepłodność męska, niski poziom testosteronu, olej arachidowy, opóźnione dojrzewanie płciowe, orchidektomia, oś podwzgórze-przysadka-gonady, spermatogeneza, terapia testosteronowa zastępcza, testosteron dekanoian, testosteron fenylopropionian, testosteron izokapronian, testosteron propionian, wirylizacja, zaburzenie erekcji, zaburzenie hormonalne, zaburzenie spermatogenezy, zespół pokastracyjny - Leksykon substancji czynnych
Testosteron propionian – Wskazania do stosowania
Testosteron propionian, będący jednym z estrów testosteronu, jest stosowany głównie w terapii zastępczej u mężczyzn z potwierdzonym hipogonadyzmem, opóźnionym dojrzewaniem płciowym, zespołami pokastracyjnymi, zaburzeniami erekcji o podłożu androgenowym oraz zaburzeniami spermatogenezy związanymi z niedoborem androgenów. Preparat Omnadren 250 zawiera 30 mg testosteronu propionianu na 1 ml roztworu, wraz z innymi estrami testosteronu: fenylopropionian (60 mg), izokapronian (60 mg) i dekanonian (100 mg). Podawanie odbywa się pozajelitowo w formie jasnożółtego, oleistego roztworu, który zawiera także alkohol benzylowy (50 mg/ml) i olej arachidowy, co wymaga uwagi u pacjentów z alergią na orzeszki ziemne.
alkohol benzylowy, badanie biochemiczne, dysfunkcja erekcyjna, ester testosteronu, hiperestrogenizm, hipogonadyzm męski, maskulinizacja, nadwrażliwość na orzeszki ziemne, niedobór androgenów, olej arachidowy, Omnadren 250, opóźnione dojrzewanie płciowe, roztwór do wstrzykiwań, terapia androgenowa, terapia zastępcza, testosteron dekanonian, testosteron fenylopropionian, testosteron izokapronian, testosteron propionian, zaburzenie erekcji, zaburzenie płodności, zaburzenie spermatogenezy, zespół pokastracyjny - Leksykon chorób i schorzeń
Wczesna lub opóźniona dojrzewanie – Diagnostyka i diagnoza
Zaburzenia dojrzewania płciowego, definiowane jako przedwczesne (cechy płciowe przed 8. r.ż. u dziewcząt i 9. r.ż. u chłopców) lub opóźnione (brak rozwoju piersi do 13. r.ż. lub miesiączki do 16. r.ż. u dziewcząt, brak wzrostu jąder ≥4 ml lub ≥2,5 cm do 14. r.ż. u chłopców), wymagają kompleksowej diagnostyki obejmującej szczegółowy wywiad rodzinny, badanie fizykalne z oceną stadiów Tannera, pomiar objętości jąder orchidometrem Pradera oraz ocenę wieku kostnego na podstawie RTG lewej ręki i nadgarstka. Kluczowe są badania hormonalne: stężenia FSH, LH, testosteronu, estradiolu, prolaktyny, TSH, fT4 oraz markerów biochemicznych i stanu zapalnego. Test stymulacji GnRH pozwala różnicować typy przedwczesnego dojrzewania (centralne GnRH-zależne vs. obwodowe GnRH-niezależne) oraz rozróżnić konstytucjonalne opóźnienie wzrastania i dojrzewania (CDGP) od hipogonadyzmu. Diagnostyka obrazowa (MRI podwzgórzowo-przysadkowa, USG miednicy i moszny) oraz badania genetyczne (kariotyp, mikrodelecje chromosomu Y, mutacje genów osi podwzgórze-przysadka-gonady) są niezbędne w wykrywaniu przyczyn strukturalnych i genetycznych.
endokrynologia dziecięca, funkcja tarczycy, funkcjonalny hipogonadyzm hipogonadotropowy, hipogonadyzm hipergonadotropowy, hormon anty-Müllerowski, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, hormon płciowy, inhibina B, konstytucjonalne opóźnienie wzrastania i dojrzewania, mikrodelecja chromosomu Y, MRI mózgowia, opóźnione dojrzewanie płciowe, pierwotna niewydolność jajników, przedwczesne dojrzewanie płciowe, sekwencjonowanie eksomowe, skala Tannera, test stymulacji GnRH, wiek kostny, wrodzony przerost nadnerczy, zespół Kallmana, zespół Klinefeltera, zespół Turnera - Leksykon chorób i schorzeń
Różnice w rozwoju płciowym – Diagnostyka i diagnoza
Różnice w rozwoju płciowym (DSD) to wrodzone stany charakteryzujące się niezgodnością między chromosomalną, gonadalną lub anatomiczną płcią, manifestujące się atypowym rozwojem cech płciowych. Diagnostyka DSD wymaga multidyscyplinarnego podejścia, obejmującego szczegółowy wywiad, badanie fizykalne (w tym ocenę zewnętrznych narządów płciowych z wykorzystaniem skali Pradera), badania hormonalne (np. 17-OHP, testosteron, DHT, LH, FSH, AMH, inhibina B, elektrolity), badania genetyczne (kariotyp, FISH, QF-PCR, sekwencjonowanie Sanger, NGS, aCGH, MLPA) oraz obrazowe (USG, MRI, cystouretrografia). Diagnostyka powinna być dostosowana do wieku pacjenta i obrazu klinicznego, a w przypadku noworodków z niejednoznacznymi narządami płciowymi kluczowa jest szybka ocena w kierunku stanów zagrażających życiu, takich jak wrodzony przerost nadnerczy (CAH) z zespołem utraty soli, gdzie 17-OHP i elektrolity (sód, potas) są istotnymi markerami.
17-hydroksyprogesteron, dihydrotestosteron, endokrynolog dziecięcy, fluorescencyjna hybrydyzacja in situ, ginekolog dziecięcy, hirsutyzm, hormon anty-Müllerowski, kariotyp, laparoskopia diagnostyczna, ludzka gonadotropina kosmówkowa, okres noworodkowy, okres prenatalny, opóźnione dojrzewanie płciowe, pierwotny brak miesiączki, przedwczesne dojrzewanie płciowe, rezonans magnetyczny, różnice w rozwoju płciowym, sekwencjonowanie metodą Sangera, sekwencjonowanie nowej generacji, skala Pradera, test z ACTH, ultrasonografia, urolog dziecięcy, wrodzony przerost nadnerczy, zewnętrzne narządy płciowe - Leksykon substancji czynnych
Testosteron izokapronian – Wskazania do stosowania
Testosteron izokapronian, będący jednym z estrów testosteronu w preparacie Omnadren 250 (60 mg/ml), jest stosowany głównie w terapii zastępczej hipogonadyzmu męskiego, potwierdzonego klinicznie i biochemicznie. Ponadto znajduje zastosowanie w leczeniu opóźnionego dojrzewania płciowego u chłopców, zespołów pokastracyjnych po orchidektomii, impotencji związanej z niedoborem testosteronu oraz zaburzeń spermatogenezy. U kobiet, w wyjątkowych przypadkach, może być stosowany w leczeniu hiperestrogenizmu, jednak wymaga to szczegółowej oceny ze względu na ryzyko wirylizacji. Preparat podawany jest w formie roztworu do wstrzykiwań, zawierającego olej arachidowy i alkohol benzylowy, co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjentów.
alkohol benzylowy, badanie biochemiczne, drugorzędowe cechy płciowe, ester testosteronu, gęstość mineralna kości, gruczoł krokowy, hiperestrogenizm, hipogonadyzm męski, morfologia krwi, olej arachidowy, Omnadren 250, opóźnione dojrzewanie płciowe, orchidektomia, profil lipidowy, PSA, roztwór do wstrzykiwań, swoisty antygen sterczowy, terapia zastępcza, testosteron izokapronian, wirylizacja, zaburzenie spermatogenezy, zespół pokastracyjny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bioxetin 20 mg
Dane przedkliniczne dotyczące fluoksetyny, substancji czynnej Bioxetinu, wskazują na brak działania rakotwórczego i mutagennego w badaniach in vitro oraz na modelach zwierzęcych. Szczegółowe analizy toksykologiczne na młodych szczurach wykazały, że podawanie chlorowodorku fluoksetyny w dawce 30 mg/kg/dobę od 21 do 90 dnia życia powodowało nieodwracalne zmiany w układzie rozrodczym, takie jak zwyrodnienie i martwica jąder, wakuolizacja nabłonka najądrzy, zahamowanie rozwoju żeńskich narządów rozrodczych oraz zmniejszenie płodności. Opóźnienie dojrzewania płciowego obserwowano u samców już przy dawce 10 mg/kg/dobę, natomiast u samic tylko przy dawce 30 mg/kg/dobę. Dodatkowo, najwyższa dawka (30 mg/kg) indukowała zmiany w układzie kostno-mięśniowym, w tym skrócenie kości udowej oraz zwyrodnienie i martwicę mięśni szkieletowych. Stężenia fluoksetyny i jej metabolitu norfluoksetyny w osoczu zwierząt były porównywalne lub wyższe niż u dzieci, co ma istotne znaczenie dla oceny bezpieczeństwa pediatrycznego.
badanie in vitro, badanie karcynogenności, badanie toksykologiczne, chlorowodorek fluoksetyny, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, fluoksetyna, hipospermatogeneza, maksymalna dawka tolerowana, martwica jąder, norfluoksetyna, opóźnione dojrzewanie płciowe, potencjał rakotwórczy, przyrost masy kostnej, spermatogeneza, stężenie osoczowe, teratogenność, toksyczność, transporter serotoniny, wakuolizacja nabłonka najądrzy, zmniejszona płodność, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Chorapur 5000 IU
Lek Chorapur, zawierający gonadotropinę kosmówkową ludzką (hCG), dostępny jest w dawkach 1500 IU i 5000 IU, stosowany głównie w leczeniu hipogonadyzmu hipogonadotropowego u mężczyzn, zaburzeń jajeczkowania u kobiet oraz w pediatrii (wnętrostwo, opóźnione dojrzewanie płciowe). U mężczyzn zaleca się dawkę 1500 IU dwa razy w tygodniu (3000 IU/tydzień) w skojarzeniu z hMG lub FSH przez minimum 3 miesiące, natomiast dawka 5000 IU podawana jest jednorazowo w celach diagnostycznych. U kobiet z brakiem lub rzadkim jajeczkowaniem oraz w procedurach wspomaganego rozrodu (IVF) stosuje się jedną lub dwie fiolki (5000–10 000 IU) podawane 24-48 godzin po optymalnej stymulacji wzrostu pęcherzyków. W pediatrii leczenie wnętrostwa obejmuje 250 IU dwa razy w tygodniu przez 5 tygodni, a indukcja dojrzewania płciowego u chłopców to 5000 IU raz w tygodniu przez 3 miesiące.
anorchia, anovulacja, badanie ultrasonograficzne, diagnostyka różnicowa wnętrostwa, estradiol, gonadotropina kosmówkowa ludzka, hipogonadyzm hipogonadotropowy, hormon folikulotropowy, indukcja dojrzewania płciowego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oligoowulacja, opóźnione dojrzewanie płciowe, spermatogeneza, techniki wspomaganego rozrodu, terapia testosteronem, testosteron, wnętrostwo, zapłodnienie pozaustrojowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Chorapur 1500 IU
Lek Chorapur, zawierający gonadotropinę kosmówkową ludzką (hCG), dostępny jest w dawkach 1500 IU oraz 5000 IU jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań domięśniowych. W terapii hipogonadyzmu hipogonadotropowego u mężczyzn zaleca się stosowanie 1500 IU hCG dwa razy w tygodniu (łącznie 3000 IU tygodniowo) w skojarzeniu z hMG lub FSH przez minimum 3 miesiące, bez jednoczesnej terapii testosteronem, z okresową kontrolą stężenia testosteronu. W diagnostyce czynności jąder stosuje się jednorazowo dawkę 5000 IU. U kobiet z brakiem lub rzadkim jajeczkowaniem podaje się jednorazowo 5000-10000 IU hCG 24-48 godzin po optymalnej stymulacji wzrostu pęcherzyków, z zaleceniem odbycia stosunku płciowego w dniu podania i następnego dnia. W procedurach wspomaganego rozrodu (IVF) dawka i czas podania są analogiczne, podając hCG po ostatnim podaniu FSH lub hMG.
brak jajeczkowania, czynność jąder, diagnostyka różnicowa wnętrostwa, gonadotropina kosmówkowa ludzka, hipogonadyzm hipogonadotropowy, indukcja dojrzewania płciowego, opóźnione dojrzewanie płciowe, spermatogeneza, stymulacja pęcherzyków, techniki wspomaganego rozrodu, terapia testosteronem, wnętrostwo, wrodzony brak jąder, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapłodnienie pozaustrojowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fingolimod Aurovitas 0,5 mg
Fingolimod wykazuje wielonarządową toksyczność w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, obejmującą limfopenię i zanik tkanki limfoidalnej, hipertrofię mięśni gładkich w płucach, ujemny efekt chronotropowy serca, wzrost ciśnienia tętniczego oraz zmiany naczyniowe przy dawkach ≥0,15 mg/kg mc. u szczurów (około 4-krotność ekspozycji u ludzi przy dawce 0,5 mg/dobę). Badania rakotwórczości wykazały brak działania rakotwórczego u szczurów do 2,5 mg/kg mc. (50-krotność ekspozycji ludzkiej), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg mc. (6-krotność ekspozycji ludzkiej). Fingolimod nie wykazuje potencjału mutagennego ani klastogennego, a jego wpływ na płodność szczurów jest nieistotny nawet przy dawkach do 10 mg/kg mc. (150-krotność ekspozycji ludzkiej). Jednakże wykazano działanie teratogenne u szczurów przy dawkach ≥0,1 mg/kg mc. oraz u królików przy dawkach ≥1,5 mg/kg mc., przy ekspozycji zbliżonej do terapeutycznej u ludzi (0,5 mg/dobę), manifestujące się wadami serca i zwiększoną śmiertelnością zarodków.
badania genotoksyczności, chłoniak złośliwy, działanie teratogenne, efekt chronotropowy ujemny, fingolimod, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, odpowiedź immunologiczna, opóźnione dojrzewanie płciowe, płodność, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przenikanie przez łożysko, przerost tkanki mięśniowej gładkiej, przetrwały pień tętniczy, śmiertelność zarodka, układ limfatyczny, wada przegrody komorowej, waskulopatia, zaburzenia neurobehawioralne, zanik tkanki limfoidalnej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Omnadren 250 (30 mg + 60 mg + 60 mg + 100 mg)/ml
Omnadren 250 to preparat zawierający 250 mg mieszaniny czterech estrów testosteronu: propionianu (30 mg), fenylopropionianu (60 mg), izokapronianu (60 mg) oraz dekanonianu (100 mg) w 1 ml roztworu do iniekcji domięśniowych. Kompozycja ta umożliwia szybki początek działania dzięki krótkodziałającemu propionianowi oraz długotrwały efekt terapeutyczny dzięki dekanonianowi. Preparat jest wskazany przede wszystkim w terapii zastępczej hipogonadyzmu męskiego potwierdzonego klinicznie i biochemicznie, opóźnionym dojrzewaniu płciowym, zespołach pokastracyjnych, impotencji związanej z niedoborem testosteronu oraz wybranych zaburzeniach spermatogenezy. U kobiet stosowanie jest ograniczone do wyjątkowych przypadków hiperestrogenizmu, ze względu na ryzyko androgenizacji. Preparat zawiera także alkohol benzylowy (50 mg/ml) i olej arachidowy jako substancje pomocnicze, co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwością.
androgenizacja, badanie hormonalne, ester testosteronu, hiperestrogenizm, hipogonadyzm męski, impotencja, iniekcja domięśniowa, morfologia krwi, niedobór testosteronu, opóźnione dojrzewanie płciowe, orchidektomia, profil lipidowy, rak prostaty, roztwór do wstrzykiwań, stężenie testosteronu, terapia testosteronowa zastępcza, testosteronu izokapronian, testosteronu propionian, zaburzenia spermatogenezy, zaburzenie erekcji, zespół pokastracyjny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gaxenim 0,5 mg
Przedkliniczne badania fingolimodu przeprowadzone na myszach, szczurach, psach i małpach wykazały istotne efekty na układ limfatyczny (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuca (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich), serce (ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia krwi, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego) oraz naczynia krwionośne (waskulopatia u szczurów przy dawkach ≥0,15 mg/kg mc., odpowiadających 4-krotności ekspozycji AUC u ludzi przy dawce 0,5 mg/dobę). W badaniach rakotwórczości nie stwierdzono działania u szczurów przy dawkach do 2,5 mg/kg mc. (50-krotność ekspozycji AUC u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg mc. (6-krotność ekspozycji AUC). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego. W zakresie reprodukcji, lek nie wpływał na płodność szczurów nawet przy dawce 10 mg/kg mc. (150-krotność ekspozycji AUC), jednak wykazywał działanie teratogenne już od 0,1 mg/kg mc., co odpowiada ekspozycji terapeutycznej u ludzi, powodując wady wrodzone takie jak przetrwały pień tętniczy i wada przegrody komorowej.
chłoniak złośliwy, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt chronotropowy ujemny, ekspozycja układowa, fingolimod, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, maksymalna tolerowana dawka, mineralna gęstość kości, opóźnione dojrzewanie płciowe, osłabiona odpowiedź immunologiczna, potencjał rakotwórczy, przerost tkanki mięśniowej, przetrwały pień tętniczy, śmiertelność zarodka, toksyczność matczyna, wada przegrody komorowej, waskulopatia, węzeł chłonny, zaburzenie neurobehawioralne, zanik tkanki limfoidalnej - Leksykon substancji czynnych
Testosteron dekanonian – Wskazania do stosowania
Testosteron dekanonian, stanowiący 100 mg z 250 mg całkowitej dawki estrów testosteronu w 1 ml preparatu Omnadren 250, charakteryzuje się najdłuższym okresem działania spośród estrów zawartych w tym roztworze do iniekcji domięśniowych. Jego przedłużone uwalnianie umożliwia rzadsze podawanie i stabilizację stężeń testosteronu w surowicy, co jest korzystne w terapii zastępczej hipogonadyzmu męskiego, opóźnionego dojrzewania płciowego, zespołów pokastracyjnych oraz impotencji o podłożu hormonalnym. Diagnostyka przed rozpoczęciem terapii powinna obejmować potwierdzenie niedoboru testosteronu na podstawie objawów klinicznych oraz badań biochemicznych (testosteron całkowity, wolny lub biodostępny), a także wykluczenie przeciwwskazań i określenie etiologii hipogonadyzmu (pierwotny vs wtórny).
drugorzędowe cechy płciowe, estry testosteronu, funkcje poznawcze, hiperestrogenizm, hipogonadyzm, hipogonadyzm męski, hipogonadyzm pierwotny, iniekcja domięśniowa, niedobór testosteronu, Omnadren, opóźnione dojrzewanie płciowe, orchidektomia, osteoporoza, suplementacja testosteronu, supresja gonadotropin, terapia androgenowa, terapia testosteronowa, testosteron dekanonian, zaburzenia erekcji, zaburzenia spermatogenezy, zespół pokastracyjny