ekstrakt tymianku
Ekstrakt tymianku to substancja pozyskiwana z ziela tymianku (Thymus vulgaris), rośliny należącej do rodziny jasnotowatych, bogata w olejki eteryczne, z tymolom i karwakrolem jako głównymi składnikami aktywnymi. Związki te wykazują działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze oraz przeciwzapalne, co znajduje zastosowanie w medycynie i farmacji.
W praktyce klinicznej ekstrakty tymianku stosowane są przede wszystkim w schorzeniach dróg oddechowych jako środki wykrztuśne i przeciwkaszlowe. Preparaty zawierające tę substancję pomagają rozrzedzać wydzielinę oskrzelową i ułatwiają jej odkrztuszanie, co jest szczególnie korzystne w leczeniu ostrego zapalenia oskrzeli, kaszlu oraz infekcji górnych dróg oddechowych.
Badania naukowe potwierdzają również potencjał ekstraktów tymianku w zwalczaniu patogenów opornych na antybiotyki, co może mieć znaczenie w kontekście narastającej antybiotykooporności. W dermatologii stosowany jest miejscowo ze względu na właściwości przeciwdrobnoustrojowe i przeciwzapalne, pomagające w leczeniu drobnych infekcji skórnych i stanów zapalnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt gęsty z ziela tymianku – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ekstrakt gęsty z ziela tymianku (Thymi herba) jest składnikiem preparatów do stosowania miejscowego w jamie ustnej, takich jak Mucosit, stosowanych głównie w formie żelu na dziąsła. Terapia wymaga rygorystycznego przestrzegania higieny jamy ustnej oraz kontynuacji rutynowych wizyt stomatologicznych. Preparat nie jest zalecany u dzieci ze względu na brak danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo w tej grupie wiekowej. W składzie preparatów mogą występować substancje pomocnicze, takie jak etylu parahydroksybenzoesan, bronopol oraz sodu benzoesan, które mogą wywoływać reakcje alergiczne (zwłaszcza typu późnego) oraz miejscowe podrażnienia skóry i błon śluzowych, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością lub alergią na parabeny.
bronopol, ekstrakt tymianku, etylu parahydroksybenzoesan, higiena jamy ustnej, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość na parabeny, objawy nadwrażliwości, pieczenie miejsca aplikacji, podrażnienie błon śluzowych, podrażnienie skóry, preparat do stosowania w jamie ustnej, preparat złożony, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, reakcja typu późnego, sodu benzoesan, substancja pomocnicza, świąd i obrzęk, Thymi herba, wywiad alergiczny, żel na dziąsła - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg tymiankowy – Działania niepożądane
Wyciąg tymiankowy (DER 1:3-5, 622 mg/5 ml) stosowany w preparacie Tussipect, w połączeniu z efedryną chlorowodorkiem (4,35 mg/5 ml) oraz saponiną (1,43 mg/5 ml), wykazuje potencjał do wywoływania działań niepożądanych, głównie ze strony układu nerwowego, krążenia oraz przewodu pokarmowego. Do najczęściej obserwowanych objawów neurologicznych należą pobudzenie psychoruchowe, zawroty głowy, rozdrażnienie, niepokój, drżenie rąk oraz zaburzenia snu, co jest związane z obecnością efedryny. Ze strony układu krążenia mogą wystąpić kołatanie serca oraz wzrost ciśnienia tętniczego, co stanowi istotne ryzyko u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. Saponiny mogą powodować podrażnienie błony śluzowej żołądka, manifestujące się mdłościami, wymiotami i bólami brzucha, szczególnie u osób z istniejącymi schorzeniami przewodu pokarmowego.
ból brzucha, chlorowodorek efedryny, choroba wrzodowa, drżenie rąk, działanie niepożądane, ekstrakt tymianku, farmakovigilance, kołatanie serca, mdłości, nadciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie psychoruchowe, podrażnienie przewodu pokarmowego, preparat leczniczy, saponina, układ krążenia, układ nerwowy, układ pokarmowy, wyciąg tymiankowy, wymioty, zaburzenia snu, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Tymianek – Wskazania do stosowania
Tymianek (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L.) jest substancją czynną o szerokim zastosowaniu w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych oraz stanów zapalnych jamy ustnej i gardła. Jego działanie wykrztuśne ułatwia usuwanie wydzieliny oskrzelowej, co jest szczególnie istotne w terapii kaszlu mokrego i ostrych zapaleń oskrzeli. Preparaty takie jak Bronchicum T (100 mg ekstraktu z ziela tymianku na tabletkę), Bronchosol Solid (75 mg wyciągu z tymianku + 37,5 mg pierwiosnka), Bronchipret TE (16,8 g wyciągu z tymianku i 1,68 g z liścia bluszczu w 100 ml syropu) oraz Neoazarina (316 mg sproszkowanego ziela tymianku + 10 mg fosforanu kodeiny półwodnego) wykazują skuteczność w leczeniu kaszlu o różnym nasileniu, w tym napadowego i nocnego. Tymianek wykazuje także działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i łagodzące podrażnienia błon śluzowych, co czyni go wartościowym składnikiem terapii stanów zapalnych jamy ustnej i gardła, np. w preparatach Tymsal-spray (0,7 ml wyciągu z tymianku i 0,3 ml nalewki z szałwii na 1 ml płynu) oraz Dentosept, stosowanych także w leczeniu zapalenia dziąseł, powierzchniowego zapalenia przyzębia i parodontozy.
działanie ściągające, ekstrakt tymianku, fosforan kodeiny, kaszel mokry, kaszel przy przeziębieniu, korzeń pierwiosnka, liść bluszczu, liść podbiału, napadowy kaszel, nieżyt błony śluzowej, parodontoza, schorzenia dróg oddechowych, środek wykrztuśny, tymianek, tymianek hiszpański, tymianek pospolity, wydzielina oskrzelowa, zalegająca wydzielina, zapalenie dróg oddechowych, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zapalenie jamy ustnej, zapalenie oskrzeli, zapalenie przyzębia - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sallevia 110 mg/ml
Sallevia to syrop leczniczy zawierający płynny wyciąg z ziela tymianku (Thymi extractum fluidum) w stężeniu 110 mg/ml, co odpowiada 110 mg płynnego ekstraktu na 1 ml syropu (1,1 g). Wyciąg pochodzi z Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L., uzyskany w stosunku surowiec:ekstrakt 1:2-2,5, z zastosowaniem mieszaniny rozpuszczalników: 10% wodorotlenku amonowego, 85% glicerolu, 90% etanolu oraz wody oczyszczonej. Syrop ma brązowe zabarwienie i zawiera substancje pomocnicze o znanym działaniu, w tym 3,1% (V/V) etanolu oraz sorbitol (E 420).
charakterystyka produktu leczniczego, ekstrakt tymianku, etanol, glicerol, produkt leczniczy roślinny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sorbitol, substancja czynna roślinna, substancja pomocnicza, syrop, tymianek hiszpański, tymianek pospolity, właściwości farmakokinetyczne, woda oczyszczona, wodorotlenek amonowy, wyciąg z ziela tymianku - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg tymiankowy – Właściwości farmakodynamiczne
Wyciąg tymiankowy (Thymi extractum) stosowany w preparacie Tussipect w stężeniu 622 mg/5 ml (DER 1:3-5) wykazuje wielokierunkowe działanie na układ oddechowy. Mechanizmy obejmują stymulację ruchu nabłonka rzęskowego, co poprawia oczyszczanie dróg oddechowych z wydzieliny i zanieczyszczeń, oraz zwiększenie produkcji śluzu, ułatwiające odkrztuszanie. Dodatkowo wyciąg wykazuje właściwości przeciwbakteryjne, przeciwskurczowe (zmniejszające napięcie mięśni gładkich oskrzeli) oraz przeciwzapalne, co sprzyja łagodzeniu objawów zapalenia błony śluzowej dróg oddechowych. Ekstrahentami są etanol 96% (v/v), woda, glicerol oraz amon wodorotlenek stężony (0,1%).
aktywność farmakologiczna, aktywność przeciwdrobnoustrojowa, chlorowodorek efedryny, drzewo oskrzelowe, działanie przeciwskurczowe, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczające, działanie wykrztuśne, ekstrakt tymianku, górne drogi oddechowe, gruczoły oskrzelowe, infekcja dróg oddechowych, kod ATC, mięśnie gładkie, nabłonek rzęskowy, odkrztuszanie wydzieliny, patogen bakteryjny, saponina, śluz w drogach oddechowych, stan spastyczny oskrzeli, transport rzęskowy, układ oddechowy, właściwości przeciwbakteryjne, współczynnik DER, wyciąg tymiankowy, zapalenie błony śluzowej