czynnik wzrostu hematopoetyczny
Czynniki wzrostu hematopoetyczne to grupa cytokin, które odgrywają kluczową rolę w regulacji procesu hematopoezy – tworzenia i dojrzewania komórek krwi. Kontrolują one proliferację, różnicowanie i przeżywalność komórek progenitorowych układu krwiotwórczego w szpiku kostnym.
Do najważniejszych czynników wzrostu hematopoetycznych należą: erytropoetyna (EPO) stymulująca wytwarzanie erytrocytów, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF) odpowiedzialny za produkcję neutrofili, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów i makrofagów (GM-CSF) oraz trombopoetyna (TPO) regulująca produkcję płytek krwi.
Czynniki wzrostu hematopoetyczne znalazły szerokie zastosowanie kliniczne. Rekombinowane preparaty erytropoetyny stosuje się w leczeniu niedokrwistości, szczególnie u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek. G-CSF wykorzystywany jest do przyspieszenia regeneracji szpiku po chemioterapii oraz do mobilizacji komórek macierzystych przed przeszczepem. Analogi trombopoetyny znajdują zastosowanie w leczeniu małopłytkowości.
Zaburzenia w produkcji i funkcjonowaniu czynników wzrostu hematopoetycznych mogą prowadzić do różnych schorzeń hematologicznych, w tym niedokrwistości, neutropenii czy małopłytkowości. Z drugiej strony, nadmierna aktywacja tych szlaków może przyczyniać się do rozwoju nowotworów mieloproliferacyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Stront – Przedawkowanie
Przedawkowanie radioaktywnego izotopu strontu-90 (90Sr) oraz powstającego z jego rozpadu chlorku itru-90 (90Y) stanowi poważne zagrożenie hematologiczne, głównie z powodu toksycznego działania promieniowania beta o maksymalnej energii 2,28 MeV i okresie półtrwania 2,67 dnia (64,1 godzin). Wolny 90Y, obecny w organizmie po nieumyślnym podaniu produktu ItraPol, powoduje uszkodzenie hematopoetycznych komórek macierzystych i szpiku kostnego, co prowadzi do cytopenii, zwiększonego ryzyka infekcji oraz potencjalnej nefrotoksyczności. Wczesna interwencja jest kluczowa – w ciągu pierwszej godziny od ekspozycji należy dożylnie podać 1 g substancji chelatujących Ca-DTPA lub Ca-EDTA, które tworzą rozpuszczalne kompleksy z itrem, przyspieszając jego eliminację nerkową i redukując radioaktywność w organizmie.
antybiotykoterapia, chlorek itru, cytopenia obwodowa, czas biologicznego półtrwania, czynnik wzrostu hematopoetyczny, dietylenotriaminooctan trisodu wapnia, elementy morfotyczne krwi, etylenodiaminooctan disodu wapnia, funkcje hematologiczne, hemodializa, infuzja, izotop strontu-90, kwas solny, morfologia krwi, nefrotoksyczność, neutropenia, parametry krwi, prekursor radiofarmaceutyku, substancja chelatująca, terapia radioizotopowa, tkanka kostna, toksyczność szpiku kostnego, transfuzja, uszkodzenie szpiku kostnego, związek chelatujący - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib SUN 140 mg
Dasatinib SUN jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). U dorosłych pacjentów dawkowanie rozpoczyna się od 100 mg raz na dobę w fazie przewlekłej CML oraz 140 mg raz na dobę w fazach zaawansowanych (akceleracyjnej, mieloblastycznej, limfoblastycznej) oraz w Ph+ ALL. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, z dawkami od 40 mg do 100 mg na dobę, przy czym u pacjentów poniżej 10 kg stosuje się proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Tabletki dostępne są w dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg i 140 mg, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii. W przypadku braku odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej dopuszcza się zwiększenie dawki do 140 mg/dobę (CML przewlekła) lub do 180 mg/dobę (fazy zaawansowane i Ph+ ALL). U dzieci z Ph+ CML-CP dawkę można zwiększać do maksymalnie 120 mg/dobę, natomiast u dzieci z Ph+ ALL nie zaleca się zwiększania dawki ze względu na skojarzenie z chemioterapią.
białaczka mieloblastyczna, chromosom Philadelphia, czynnik wzrostu hematopoetyczny, dazatynib, faza akceleracji białaczki, mielosupresja, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczep komórek macierzystych, przetoczenie krwi, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła faza białaczki szpikowej, zawiesina doustna