ipecacuana

Ipecacuana (Carapichea ipecacuanha, dawniej Cephaelis ipecacuanha) to roślina z rodziny marzanowatych, której korzeń znany jest w medycynie od stuleci. Zawiera alkaloidy, głównie emetynę i cefaelinę, które wykazują działanie wymiotne, wykrztuśne oraz przeciwpierwotniakowe.

Historycznie, syrop z ipecacuany był stosowany jako środek wymiotny w przypadkach zatruć pokarmowych i przedawkowania niektórych substancji, dzięki zdolności do wywoływania wymiotów w ciągu 15-30 minut po podaniu. W niższych dawkach wykazuje działanie wykrztuśne, zwiększając sekrecję oskrzelową i ułatwiając odkrztuszanie.

Współcześnie zastosowanie ipecacuany jako środka wymiotnego zostało znacząco ograniczone, a w wielu krajach syrop z ipecacuany wycofano z użytku domowego. W aktualnych wytycznych toksykologicznych nie zaleca się rutynowego stosowania syropu ipecacuany w przypadkach zatruć, gdyż może on opóźniać podanie węgla aktywnego lub innych skuteczniejszych metod dekontaminacji.

Alkaloid emetyna nadal znajduje zastosowanie w badaniach naukowych oraz, w ograniczonym zakresie, w terapii niektórych chorób pierwotniakowych. Badania wskazują również na potencjalne właściwości przeciwnowotworowe związków zawartych w ipecacuanie, co stanowi przedmiot współczesnych badań farmakologicznych.