fosfolipidoza płucna
Fosfolipidoza płucna to patologiczna akumulacja fosfolipidów w tkance płucnej, prowadząca do zaburzeń strukturalnych i czynnościowych. Stan ten charakteryzuje się gromadzeniem fosfolipidów w lizosomach komórek płucnych, zwłaszcza w makrofagach pęcherzykowych, co jest widoczne w badaniu mikroskopowym jako charakterystyczne ciałka lamelarne.
Etiologia fosfolipidozy płucnej obejmuje przyczyny jatrogenne (np. stosowanie leków amfifilowych, takich jak amiodarone, chlorochina, amiodaron), zaburzenia genetyczne (np. chorobę Niemanna-Picka) oraz przewlekłe stany zapalne. Mechanizm patogenetyczny polega na zahamowaniu aktywności fosfolipazy A2 i innych enzymów lizosomalnych, co uniemożliwia prawidłową degradację fosfolipidów.
Obraz kliniczny fosfolipidozy płucnej jest zróżnicowany – od postaci bezobjawowych do ciężkiej niewydolności oddechowej. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (charakterystyczny obraz w HRCT), badaniu płynu z płukania oskrzelowo-pęcherzykowego (BAL) oraz w uzasadnionych przypadkach biopsji płuca. Leczenie polega przede wszystkim na eliminacji przyczyny (odstawienie leku wywołującego) oraz postępowaniu objawowym.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Memantyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące memantyny, antagonisty receptorów NMDA, wskazują na ogólnie korzystny profil bezpieczeństwa. W krótkotrwałych badaniach na szczurach zaobserwowano wakuolizację i martwicę neuronów (uszkodzenia typu Olney’a) jedynie przy bardzo wysokich stężeniach leku w surowicy, poprzedzonych objawami neurologicznymi, takimi jak ataksja. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podawaniu u psów i gryzoni odnotowano nieregularne zmiany w narządzie wzroku, które nie występowały u małp ani w badaniach klinicznych u ludzi. U gryzoni stwierdzono również fosfolipidozę w makrofagach płucnych, związana z kumulacją memantyny w lizosomach, jednak efekt ten pojawiał się tylko przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Brak działania genotoksycznego i rakotwórczego potwierdzono w badaniach długoterminowych na myszach i szczurach, co podkreśla bezpieczeństwo stosowania memantyny w terapii przewlekłej.
- Leksykon substancji czynnych
Pozakonazol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W badaniach toksyczności pozakonazolu, podobnie jak w przypadku innych azolowych leków przeciwgrzybiczych, zaobserwowano hamowanie syntezy hormonów steroidowych przy ekspozycji równej lub większej od dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi. U psów narażonych przez co najmniej 3 miesiące na stężenia mniejsze niż terapeutyczne wystąpiła fosfolipidoza neuronów, natomiast u małp po rocznym podawaniu leku nie stwierdzono takich zmian. W badaniach neurotoksyczności (12 miesięcy) na psach i małpach nie wykazano wpływu na ośrodkowy ani obwodowy układ nerwowy przy ekspozycji przekraczającej dawki terapeutyczne. U bardzo młodych psów (2-8 tydzień życia) po dożylnym podaniu pozakonazolu zaobserwowano zwiększoną częstość powiększenia komór mózgu, jednak bez objawów neurologicznych i po 5-miesięcznym okresie bez leczenia różnice te ustąpiły. W badaniach na szczurach stwierdzono fosfolipidozę płuc z rozszerzeniem i niedrożnością pęcherzyków, jednak znaczenie kliniczne dla ludzi jest niejasne.
azolowy lek przeciwgrzybiczy, ciśnienie skurczowe, czynność nadnerczy, dekompensacja serca, dystocja, działanie rakotwórcze, elektrokardiografia, embriotoksyczność, fosfolipidoza neuronów, fosfolipidoza płuc, fosfolipidoza płucna, genotoksyczność, neurotoksyczność, niedrożność pęcherzyków płucnych, obwodowy układ nerwowy, odstęp QT, powiększenie komór mózgu, steroidogeneza, synteza hormonów steroidowych, zator płucny - Leksykon substancji czynnych
Temsirolimus – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne temsirolimusu wykazały istotne zmiany histopatologiczne u zwierząt laboratoryjnych, które mogą mieć znaczenie kliniczne. Zaobserwowano m.in. wakuolizację komórek wysp trzustkowych Langerhansa u szczurów, degenerację kanalików w jądrach u myszy, szczurów i małp oraz atrofii komórek limfoidalnych u tych samych gatunków. U małp stwierdzono mieszanokomórkowe zapalenia okrężnicy i/lub kątnicy z towarzyszącą biegunką, co może wskazywać na zaburzenia flory jelitowej. Dodatkowo, u szczurów odnotowano fosfolipidozę płucną. W badaniach genotoksyczności, obejmujących testy in vitro i in vivo (m.in. test mutacji powrotnych u Salmonella typhimurium i Escherichia coli, test aberracji chromosomowych w komórkach CHO oraz test mikrojąderkowy u myszy), nie wykazano potencjału genotoksycznego temsirolimusu.
aberracje chromosomowe, atrofia limfoidalna, badania przedkliniczne, białaczka granulocytowa, degeneracja kanalików jądrowych, ekspozycja na lek, fibrynogen, fosfolipidoza płucna, genotoksyczność, gruczolak jądra, komórki CHO, masa jąder, mutacje powrotne, potencjał rakotwórczy, rak wątrobowokomórkowy, syrolimus, temsirolimus, test mikrojąderkowy, toksyczność reprodukcyjna, wyspy trzustkowe Langerhansa, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie okrężnicy