transporter wypływu BCRP
Transporter BCRP (Breast Cancer Resistance Protein, znany również jako ABCG2) należy do rodziny transporterów ABC (ATP-binding cassette) i jest ważnym białkiem transportowym błon komórkowych. Odkryty pierwotnie w komórkach raka piersi opornych na leczenie, BCRP pełni kluczową rolę w wypływie różnych substancji z komórek, w tym leków przeciwnowotworowych, toksyn i metabolitów endogennych.
BCRP wykazuje ekspresję w wielu tkankach organizmu, w tym w jelicie cienkim, wątrobie, nerkach, łożysku oraz barierze krew-mózg. Jego fizjologiczna funkcja polega na ochronie organizmu przed szkodliwymi substancjami, ograniczając ich wchłanianie z przewodu pokarmowego oraz ułatwiając ich wydalanie do żółci i moczu. W barierze krew-mózg BCRP działa jako mechanizm ochronny, zapobiegając przenikaniu potencjalnie toksycznych związków do tkanki mózgowej.
W kontekście farmakoterapii, BCRP ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ odpowiada za oporność wielolekową, ograniczając skuteczność wielu leków przeciwnowotworowych, takich jak mitoksantron, topotekan, imatynib czy metotreksat. Ponadto, polimorfizmy genetyczne BCRP mogą wpływać na farmakokinetykę leków będących substratami tego transportera, prowadząc do indywidualnych różnic w odpowiedzi na leczenie oraz potencjalnych interakcji lekowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Kastel 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Kastel, zawierający rozuwastatynę i ramipryl, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Rozuwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, a inhibitory tych białek, takie jak cyklosporyna, powodują nawet 7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Inhibitory proteazy (np. atazanawir/rytonawir) zwiększają ekspozycję na rozuwastatynę 3-7-krotnie, wymagając modyfikacji dawki. Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC rozuwastatyny, zwiększając ryzyko miopatii, podobnie jak kwas fusydowy, który wymaga przerwania terapii rozuwastatyną. Interakcje z innymi lekami, takimi jak tikagrelor, antagoniści witaminy K, doustne środki antykoncepcyjne, sole potasu, NLPZ czy inhibitory mTOR, również wymagają monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych, w tym INR, stężenia potasu, glikemii oraz czynności nerek. Ponadto, spożycie alkoholu może nasilać działanie hipotensyjne ramiprylu i ryzyko hipoglikemii.
antagonista witaminy K, cyklosporyna, diuretyk oszczędzający potas, enzym cytochromu P450, heparyna, hipercholesterolemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor ACE, inhibitor DPP-4, inhibitor kinazy mTOR, inhibitor neprylizyny, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kinaza kreatynowa, kwas acetylosalicylowy, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, rabdomioliza, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sympatomimetyk wazopresyjny, toksyczność litu, transporter wychwytu wątrobowego, transporter wypływu BCRP, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon leków
Interakcje leku – Ezehron Duo 5 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Ezehron Duo, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o różnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, które powoduje 7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny oraz nawet 12-krotne zwiększenie ekspozycji na ezetymib u pacjentów z niewydolnością nerek po przeszczepie. Inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir) mogą zwiększać AUC rozuwastatyny do 3-krotnie, co wymaga modyfikacji dawki, a rozpoczęcie terapii Ezehron Duo w takich przypadkach jest niewskazane. Ponadto, rozuwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, a ich inhibitory mogą podnosić jej stężenie, zwiększając ryzyko miopatii. Współstosowanie z gemfibrozylem podwaja Cmax i AUC rozuwastatyny, a fenofibrat może zwiększać ryzyko kamicy żółciowej i miopatii. Kwas fusydowy stosowany ogólnoustrojowo jest przeciwwskazany ze względu na ryzyko rabdomiolizy. Interakcje z lekami zobojętniającymi sok żołądkowy, erytromycyną, antykoagulantami (np. warfaryną) oraz doustną antykoncepcją wymagają odpowiedniego monitorowania i dostosowania terapii.
antagonista witaminy K, choroba pęcherzyka żółciowego, cyklosporyna, doustny środek antykoncepcyjny, erytromycyna, ezetymib, fenofibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hiperlipidemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportowego, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoenzym cytochromu P450, kamica żółciowa, ketokonazol, kolestyramina, kwas fusydowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, rabdomioliza, rozuwastatyna, tikagrelor, transporter wychwytu wątrobowego OATP1B1, transporter wypływu BCRP, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva, łączący rozuwastatynę i ezetymib, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, co powoduje 7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny oraz 3,4-krotne zwiększenie AUC ezetymibu, a u pacjentów z niewydolnością nerek nawet 12-krotne zwiększenie ekspozycji na ezetymib. Inhibitory proteaz (np. atazanawir z rytonawirem) zwiększają AUC rozuwastatyny około 3-krotnie, co wymaga modyfikacji dawki rozuwastatyny, jednak produkt złożony nie jest zalecany do rozpoczynania takiego leczenia. Dodatkowo, inhibitory białek transportowych OATP1B1 i BCRP mogą podnosić stężenia rozuwastatyny, zwiększając ryzyko miopatii. Gemfibrozyl i fenofibrat podwajają Cmax i AUC rozuwastatyny oraz umiarkowanie zwiększają stężenie ezetymibu (odpowiednio 1,7- i 1,5-krotnie), co wymaga ostrożności ze względu na ryzyko miopatii i kamicy żółciowej. Kwas fusydowy stosowany ogólnoustrojowo znacząco zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego należy przerwać terapię rozuwastatyną podczas jego stosowania.
antagonista witaminy K, antykoagulant kumarynowy, białko transportowe, choroba pęcherzyka żółciowego, cyklosporyna, cytochrom P450, działanie niepożądane, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, ezetymib całkowity, fenofibrat, fibrat, fluindion, flukonazol, gemfibrozyl, glukuronid ezetymibu, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportowego, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, izoenzym cytochromu P450, kamica żółciowa, ketokonazol, kinaza kreatynowa, kolestyramina, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lewonorgestrel, maksymalne stężenie w osoczu, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, niacyna, niewydolność nerek, norgestrel, pole pod krzywą stężenie-czas, rabdomioliza, rozuwastatyna, rytonawir, tikagrelor, transporter wychwytu wątrobowego OATP1B1, transporter wypływu BCRP, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Suvardio Plus 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Suvardio Plus, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, co powoduje 7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny oraz 3,4- do 12-krotne zwiększenie AUC ezetymibu. Inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir) mogą zwiększać ekspozycję na rozuwastatynę do 3,1-krotnie, co wymaga modyfikacji dawki. Gemfibrozyl i inne fibraty podwajają AUC rozuwastatyny i zwiększają ryzyko miopatii, a kwas fusydowy znacząco podnosi ryzyko rabdomiolizy, co wymaga przerwania terapii rozuwastatyną. Leki zobojętniające sok żołądkowy zmniejszają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a kolestyramina obniża AUC ezetymibu o 55%, co może osłabiać efekt hipolipemizujący. Ponadto, stosowanie rozuwastatyny z antykoagulantami kumarynowymi wymaga monitorowania INR ze względu na ryzyko jego wzrostu.
antagonista witaminy K, antykoagulant kumarynowy, atazanawir/rytonawir, cholesterol LDL, choroba pęcherzyka żółciowego, cyklosporyna, doustna antykoncepcja, dyslipidemia, działanie niepożądane, erytromycyna, etynyloestradiol, fenofibrat, fibrat, fluindion, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportowego, inhibitor proteazy, inicjacja terapii, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, kolestyramina, kwas fusydowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, niacyna, niewydolność nerek, norgestrel, rabdomioliza, rozuwastatyna ezetymib, terapia hipolipemizująca, tikagrelor, transporter wychwytu wątrobowego OATP1B1, transporter wypływu BCRP, trójglicerydy, uszkodzenie wątroby, warfaryna