uszkodzenie chromosomu
Uszkodzenie chromosomu to zmiany strukturalne lub liczbowe w materiale genetycznym, które mogą powodować różnorodne zaburzenia rozwojowe i choroby genetyczne. Może ono obejmować delecje (utratę fragmentu chromosomu), duplikacje (powielenie fragmentu), inwersje (odwrócenie kolejności genów), translokacje (przemieszczenie fragmentu między chromosomami) lub aneuploidie (nieprawidłową liczbę chromosomów).
Uszkodzenia chromosomalne mogą być wrodzone lub nabyte w ciągu życia. Wrodzone aberracje chromosomowe najczęściej powstają podczas gametogenezy lub wczesnych etapów rozwoju zarodkowego. Nabyte uszkodzenia mogą być wynikiem ekspozycji na czynniki mutagenne, takie jak promieniowanie jonizujące, niektóre związki chemiczne czy wirusy.
Diagnostyka uszkodzeń chromosomowych obejmuje badania cytogenetyczne (kariotypowanie), fluorescencyjną hybrydyzację in situ (FISH) oraz nowsze techniki molekularne jak porównawcza hybrydyzacja genomowa do mikromacierzy (aCGH) czy sekwencjonowanie nowej generacji (NGS). Identyfikacja specyficznych aberracji chromosomowych ma istotne znaczenie w diagnostyce prenatalnej, poradnictwie genetycznym oraz w onkologii, gdzie określone zmiany chromosomalne mogą determinować rokowanie i wybór terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Convival Chrono 300 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sodu walproinianu, substancji czynnej leku Convival Chrono, wykazały brak mutagenności w testach bakteryjnych i in vitro na komórkach chłoniaka myszy oraz brak indukcji naprawy DNA w hepatocytach szczura. Wyniki badań in vivo były zależne od drogi podania: po podaniu doustnym nie stwierdzono aberracji chromosomowych ani cech dominujących letalnych, natomiast po podaniu dootrzewnowym zaobserwowano uszkodzenia DNA u gryzoni. W badaniach klinicznych u pacjentów z padaczką leczonych sodu walproinianem odnotowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych, jednak znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje nieustalone. Badania rakotwórczości nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka.
aberracja chromosomowa, badanie in vivo, badanie mutagenności, chłoniak myszy, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hepatocyt szczura, naprawa DNA, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, padaczka, pękanie nici DNA, potencjał mutagenny, sód walproinianu, szpik kostny, test bakteryjny, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, wpływ transgeneracyjny, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zanik jąder, zmiana behawioralna, zmiana morfologiczna, zwyrodnienie jąder - Leksykon substancji czynnych
Owoc kminku – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Owoc kminku (Carum carvi L., fructus) jest składnikiem produktu leczniczego Iberogast Balance, występującym w formie wyciągu płynnego (1:2,5-3,5) z użyciem 30% etanolu jako rozpuszczalnika, w ilości 0,20 mL na 1 mL preparatu. Badania przedkliniczne potwierdziły bezpieczeństwo stosowania tej substancji, nie wykazując istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wskazały na ryzyko kumulacji efektów toksycznych, co jest istotne przy długotrwałej terapii preparatem zawierającym owoc kminku.
aparat mitotyczny, badanie farmakologiczne, badanie genetyczne, badanie genotoksyczności, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, badanie reprodukcyjne, badanie toksykologiczne, Carum carvi, działanie niepożądane, etanol, mutacja chromosomowa, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, owoc kminku, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ, toksykologia reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomu, wyciąg płynny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atorvasterol 20 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Atorvasterol, nie wykazuje potencjału mutagennego ani klastogennego, co potwierdzono w czterech testach in vitro oraz jednym badaniu in vivo. W badaniach karcynogennych na szczurach nie stwierdzono działania rakotwórczego, natomiast u myszy zaobserwowano efekty karcynogenne przy bardzo wysokich dawkach, odpowiadających AUC 0-24h 6-11 razy wyższym niż u ludzi stosujących najwyższą zalecaną dawkę terapeutyczną. W tych warunkach u samców myszy pojawiły się gruczolaki wątrobowo-komórkowe, a u samic raki wątrobowo-komórkowe.
atorwastatyna, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcynogenności, dysfagia, działanie karcynogenne, działanie teratogenne, gruczolak wątrobowo-komórkowy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, mutacja genowa, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa leku, przenikanie przez łożysko, rak wątrobowo-komórkowy, substancja czynna, toksyczność płodowa, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Retrovir 10 mg/ml
Zydowudyna (Retrovir) wykazuje zróżnicowany potencjał mutagenny i genotoksyczny w badaniach przedklinicznych. Test Amesa nie wykazał mutagenności, jednak badania na komórkach chłoniaka myszy oraz transformacji komórek in vitro wskazały na słabe właściwości mutagenne. Uszkodzenia chromosomów obserwowano w limfocytach ludzkich in vitro oraz w testach jąderkowych u myszy i szczurów po wielokrotnym podawaniu doustnym, choć badania cytogenetyczne na szczurach nie potwierdziły tych efektów in vivo. U pacjentów z AIDS leczonych zydowudyną stwierdzono zwiększoną częstość pęknięć chromosomów. Ponadto, zydowudyna przenika przez łożysko i włącza się do DNA leukocytów noworodków, co potwierdzono w badaniach na modelach małpich, gdzie skojarzenie z lamiwudyną zwiększało włączanie analogów nukleozydów do DNA oraz skracanie telomerów, choć kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje niejasne.
badanie cytogenetyczne, badanie karcinogenności, chłoniak myszy, genotoksyczność, limfocyt krwi obwodowej, limfocyty ludzkie, nowotwór nabłonkowy pochwy, nowotwór płuc, pęknięcie chromosomu, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profilaktyka transmisji wertykalnej, przenikanie przezłożyskowe, skrócenie telomeru, test Amesa, test jąderkowy, transmisja wertykalna, transmisja wertykalna HIV, uszkodzenie chromosomu, zakażenie HIV-1 - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cytosar 20 mg/ml
Badania przedkliniczne cytarabiny wykazały, że główną toksycznością leku jest dawkozależna mielosupresja, manifestująca się megaloblastozą, retikulocytopenią, leukopenią oraz trombocytopenią, obserwowaną u wszystkich badanych gatunków zwierząt. Działanie to wynika z farmakodynamicznego mechanizmu cytarabiny jako antymetabolitu pirymidynowego, hamującego syntezę DNA i podziały komórkowe. Ponadto, toksyczność narządowa obejmuje wątrobę, nerki i mózg, co wskazuje na ryzyko hepatotoksyczności, nefrotoksyczności oraz neurotoksyczności podczas terapii klinicznej. Badania genotoksyczności potwierdziły uszkodzenia chromosomów, w tym pęknięcia chromatyd, a także transformację złośliwą komórek u gryzoni, sugerując potencjalne działanie mutagenne i kancerogenne cytarabiny.
cytarabina, działanie embriotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hepatotoksyczność, leukopenia, megaloblastoza, mielosupresja, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, pęknięcie chromatydy, retikulocytopenia, synteza DNA, toksyczność postnatalna, toksyczność prenatalna, transformacja złośliwa komórek, trombocytopenia, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Drotapil Forte 80 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa drotaweryny chlorowodorku, substancji czynnej leku Drotapil Forte, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Standardowe testy farmakologiczne, zarówno in vitro, jak i in vivo, nie wykazały istotnych zagrożeń, w tym nie stwierdzono opóźnienia repolaryzacji komór serca, co potwierdza bezpieczeństwo kardiologiczne. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły istotnych efektów toksycznych, a testy genotoksyczności (Test Amesa, test na komórkach chłoniaka mysiego, test mikrojądrowy) dały wyniki negatywne, wykluczając potencjał mutagenny i genotoksyczny drotaweryny.
badanie in vitro, badanie in vivo, bezpieczeństwo kardiologiczne, bezpieczeństwo reprodukcyjne, chłoniak mysi, dawka terapeutyczna, drotaweryny chlorowodorek, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, karcynogenność, mutacja punktowa DNA, mutagenność, nowotwór, płodność, repolaryzacja komór serca, rozwój zarodkowo-płodowy, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu - Leksykon substancji czynnych
Famprydyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Famprydyna została poddana szerokim badaniom toksykologicznym na różnych gatunkach zwierząt, które wykazały szybkie pojawienie się działań niepożądanych po podaniu doustnym, zwykle w ciągu 2 godzin. Objawy kliniczne obejmowały drżenie, drgawki, ataksję, zaburzenia chodu, duszność, przyspieszone oddychanie, rozszerzenie źrenic, prostrację, nadpobudliwość, zaburzoną wokalizację oraz zwiększone ślinienie. W badaniach zaobserwowano także pojedyncze przypadki niedrożności układu moczowego u szczurów, prowadzące do zgonu, co może sugerować potencjalny związek przyczynowy z podawaniem famprydyny, choć znaczenie kliniczne tego zjawiska pozostaje niejasne.
ataksja, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, dawka toksyczna, drgawki, duszność, działanie niepożądane, famprydyna, mutacja genowa, nadmierne ślinienie, nadpobudliwość, niedrożność układu moczowego, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, proces nowotworowy, prostracja, przyśpieszone oddychanie, rozszerzenie źrenic, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa płodu, zaburzenie chodu, zaburzenie wokalizacji - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Alexan 50 mg/ml
Produkt leczniczy Alexan zawierający cytarabinę (50 mg/ml) wykazuje działanie teratogenne i potencjalnie rakotwórcze, co wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży. Terapia cytarabiną powinna być rozważana jedynie w sytuacjach, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, kiedy ryzyko wad rozwojowych jest najwyższe. W przypadku terapii w drugim i trzecim trymestrze ryzyko uszkodzeń płodu jest mniejsze, jednak nadal obecne. Zaleca się długoterminową obserwację dzieci narażonych prenatalnie na cytarabinę. Ponadto, brak jest jednoznacznych danych dotyczących przenikania cytarabiny do mleka matki, jednak ze względu na potencjalne poważne działania niepożądane u niemowląt, karmienie piersią powinno być przerwane na czas terapii. Produkt dostępny jest w fiolkach o pojemnościach 10 ml (500 mg), 20 ml (1000 mg) i 40 ml (2000 mg), zawierających 1,28 mg sodu/ml roztworu.
Alexan, azoospermia, brak miesiączki, cytarabina, czynność gonad, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja płodu, karmienie naturalne, lek alkilujący, medycyna rozrodu, roztwór do infuzji, ryzyko teratogenne, substancja czynna, trymestr ciąży, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – AuroMirta ORO 30 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa mirtazapiny wykazały brak istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego przy stosowaniu terapeutycznym. Ocena wpływu na układy sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy nie ujawniła niekorzystnych efektów. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu nie stwierdzono efektów toksycznych, a profil bezpieczeństwa w długoterminowej terapii potwierdził dobrą tolerancję. Testy genotoksyczności, obejmujące mutacje genów, uszkodzenia chromosomów i DNA, nie wykazały działania genotoksycznego. W badaniach rakotwórczości u zwierząt zaobserwowano zmiany nowotworowe specyficzne gatunkowo (guzy tarczycy u szczurów, nowotwory wątrobowokomórkowe u myszy), które nie przekładają się na ryzyko dla ludzi i są związane z indukcją enzymów wątrobowych przy dużych dawkach.
badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, długotrwała farmakoterapia, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, guz tarczycy, induktor enzymu wątrobowego, laktacja, mirtazapina, mutacja genu, nowotwór wątrobowokomórkowy, ośrodkowy układ nerwowy, poronienie po implantacji, rakotwórczość, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomu, uszkodzenie DNA, wada wrodzona, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon substancji czynnych
Donepezyl – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Donepezyl, będący inhibitorem acetylocholinoesterazy, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi. Testy mutagenności na komórkach bakteryjnych i ssaków nie wykazały działania mutagennego, a test mikrojądrowy in vivo u myszy potwierdził brak klastogenności. Długoterminowe badania karcynogenności na myszach i szczurach nie wykazały właściwości rakotwórczych. Ponadto, donepezyl nie wpływa negatywnie na płodność szczurów, a badania teratogenności na ciężarnych szczurach i królikach, nawet przy dawkach 50-80-krotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, nie wykazały działania teratogennego.
badanie karcynogenności, chlorowodorek donepezylu, ciąża, dawka terapeutyczna, donepezyl, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie onkogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja na dawkę, funkcja rozrodcza, martwy płód, okres pourodzeniowy, płodność, profil bezpieczeństwa, rozwój płodowy, test mikrojądrowy, test mutagenności, układ cholinergiczny, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etadron 25 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa eksemestanu, substancji czynnej leku Etadron, obejmowała szeroki zakres badań toksykologicznych, mutagenności, wpływu na reprodukcję oraz potencjału rakotwórczego. W badaniach na szczurach i psach po wielokrotnym podaniu dominowały efekty toksyczne związane z mechanizmem działania inhibitora aromatazy, głównie dotyczące narządów rozrodczych. Działania toksyczne na wątrobę, nerki i ośrodkowy układ nerwowy obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi (25 mg/dobę). Testy genotoksyczności wykazały brak działania genotoksycznego in vivo, mimo że in vitro eksemestan wykazywał działanie klastogenne na limfocytach. W badaniach reprodukcyjnych stwierdzono embriotoksyczność u szczurów i królików przy dawkach odpowiadających 25 mg/dobę, bez obserwacji teratogenności, co wskazuje na przeciwwskazanie stosowania leku w ciąży.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, eksemestan, enzymy mikrosomalne wątroby, gruczolak nerki, hepatocyty szczurze, inhibitor aromatazy, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, przewlekła nefropatia, test Amesa, test jąderkowy, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levoxa 250 mg
Lewofloksacyna, substancja czynna leku Levox, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. W standardowych modelach zwierzęcych nie stwierdzono istotnej toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym, ani działania rakotwórczego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach nie zaobserwowano zaburzeń płodności ani zdolności rozrodczych, choć odnotowano opóźnienie dojrzewania płodu, przypisywane toksyczności matczynej. Genotoksyczność in vitro wykazała aberracje chromosomalne w komórkach płucnych chomika chińskiego, co wiąże się z hamowaniem topoizomerazy II, jednak badania in vivo (test mikrojąderkowy, wymiana siostrzanych chromatyd, synteza nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej) nie potwierdziły działania genotoksycznego, sugerując niskie ryzyko kliniczne. Fototoksyczność występuje jedynie przy bardzo wysokich dawkach w modelu mysim, bez wykazania fotomutagenności, a badania fotokarcynogenności wskazały na hamowanie rozwoju komórek nowotworowych pod wpływem światła.
aberracja chromosomalna, chrząstka stawowa, działanie fototoksyczne, działanie przeciwnowotworowe, fluorochinolon, fotokarcinogenność, fotomutagenność, lewofloksacyna, mutacja genowa, mutacja letalna, naprawa DNA, odwarstwienie chrząstki, potencjał fototoksyczny, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ, topoizomeraza II, uszkodzenie chromosomu, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amiodaron hameln 50 mg/ml
Badania przedkliniczne amiodaronu wykazały istotne toksyczne działanie na płuca, wątrobę oraz tarczycę u zwierząt laboratoryjnych. W toksyczności przewlekłej obserwowano zwłóknienie i fosfolipidozę płuc u chomików, szczurów i psów, co wiąże się z mechanizmami stresu oksydacyjnego i zaburzeń energetycznych w komórkach. Hepatotoksyczność potwierdzono u szczurów. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa in vitro oraz badanie mikrojąder in vivo na komórkach szpiku myszy, wykazały brak działania mutagennego amiodaronu. Dwuletnie badania rakotwórczości u szczurów ujawniły wzrost liczby guzów pęcherzykowych tarczycy (gruczolaki i/lub raki), prawdopodobnie o mechanizmie epigenetycznym, natomiast u myszy stwierdzono jedynie rozrost pęcherzykowy tarczycy zależny od dawki.
alkohol benzylowy, amiodaron, badanie rakotwórczości, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, fosfolipidoza, guz pęcherzykowy tarczycy, hepatotoksyczność, hormon tarczycy, mechanizm epigenetyczny, potencjał genotoksyczny, rozrost pęcherzykowy tarczycy, stres oksydacyjny, szpik kostny, test Amesa, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomu, wolny rodnik, zwłóknienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tarcefoksym 2 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Tarcefoksym, zawierającego cefotaksym w postaci soli sodowej, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Testy toksyczności na modelach zwierzęcych, przeprowadzone przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, nie ujawniły istotnych działań toksycznych. Szczególnie istotne badania dotyczące potencjalnego działania teratogennego nie wykazały zdolności cefotaksymu do wywoływania wad rozwojowych płodu, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży. Ponadto, testy mutagenności, w tym test Amesa oraz test jąderkowy, potwierdziły brak właściwości mutagennych cefotaksymu, co wskazuje na niskie ryzyko indukcji mutacji genetycznych.
badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, cefotaksym, ciąża, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, ekspozycja, mutacja genetyczna, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa leku, sól sodowa, substancja czynna, Tarcefoksym, test Amesa, test jąderkowy, toksyczność, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa płodu, właściwość mutagenna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vinorelbine Zentiva 30 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa winorelbiny wykazały, że substancja indukuje uszkodzenia chromosomów, w tym aneuploidię i poliploidię, co wskazuje na potencjalne ryzyko mutagenne u ludzi, mimo braku mutagenności w teście Amesa. Badania rakotwórczości, przeprowadzone przy dożylnym podawaniu co 2 tygodnie, nie wykazały działania kancerogennego. W zakresie toksyczności rozrodczej, winorelbina wykazuje działanie teratogenne – dawka 1,0 mg/kg co 3 dni powodowała u szczurów zmniejszenie przyrostu masy ciała potomstwa utrzymujące się do 7 tygodni po urodzeniu, podczas gdy dawka 0,26 mg/kg nie wywoływała negatywnych efektów. Te dane są kluczowe przy ocenie ryzyka stosowania leku u kobiet w ciąży lub planujących ciążę.
alkaloid Vinca, aneuploidia, dawka 0, dawka 1, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, maksymalna tolerowana dawka, objaw przedawkowania, poliploidia, ryzyko teratogenne, spiralizacja winorelbiny, szpik kostny, test Amesa, toksyczność układu sercowo-naczyniowego, układ hematopoetyczny, uszkodzenie chromosomu, winorelbina, wpływ na rozród, zaburzenie repolaryzacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clefirem 14 mg
Dane przedkliniczne dotyczące teriflunomidu, substancji czynnej preparatu Clefirem, wskazują na toksyczność wielonarządową przy wielokrotnym podawaniu doustnym u myszy (do 3 miesięcy), szczurów (do 6 miesięcy) oraz psów (do 12 miesięcy). Główne narządy docelowe to szpik kostny (zahamowanie hematopoezy), narządy limfatyczne (zaburzenia immunologiczne), jama ustna i przewód pokarmowy (zmiany zapalne), narządy rozrodcze (zaburzenia funkcji reprodukcyjnych) oraz trzustka (zmiany toksyczne). Zaobserwowano również utleniające działanie na erytrocyty, skutkujące niedokrwistością, trombocytopenią, leukopenią, limfopenią i zwiększoną podatnością na infekcje wtórne. Zwierzęta laboratoryjne wykazują większą wrażliwość na teriflunomid niż ludzie, a efekty toksyczne pojawiały się przy dawkach równoważnych lub niższych od terapeutycznych stosowanych u ludzi.
4-trifluorometyloanilina, aktywność klastogenna, czerwona krwinka, dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hematopoeza, immunoglobulina IgG, immunoglobulina IgM, leukopenia, limfocyt B, limfocyt T, limfopenia, narząd limfatyczny, narząd rozrodczy, niedokrwistość, odpowiedź limfoidalna, płytka krwi, przewód pokarmowy, szpik kostny, teriflunomid, układ krwiotwórczy, uszkodzenie chromosomu, zakażenie wtórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Leflunomide Aurovitas 20 mg
Lek Leflunomide Aurovitas przeszedł szerokie badania przedkliniczne na różnych gatunkach zwierząt, które wykazały toksyczność przewlekłą obejmującą głównie układ krwiotwórczy i limfatyczny. Obserwowano niedokrwistość, leukopenię, trombocytopenię oraz panmielopatię, co jest konsekwencją hamowania syntezy DNA przez lek. Zmiany morfologiczne erytrocytów, takie jak ciałka Heinza i Howell-Jolly’ego, wskazują na zaburzenia dojrzewania czerwonych krwinek. Działania toksyczne pojawiały się już przy dawkach zbliżonych do terapeutycznych stosowanych u ludzi, co podkreśla wąski indeks terapeutyczny leflunomidu. Dodatkowo, immunosupresyjne właściwości leku sprzyjały wtórnym zakażeniom oraz zmianom w narządach takich jak serce, wątroba, rogówka i drogi oddechowe. Badania mutagenności nie wykazały bezpośredniego działania genotoksycznego leflunomidu, jednak metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) indukował uszkodzenia chromosomów in vitro, choć znaczenie kliniczne tych obserwacji pozostaje niejasne.
4-trifluorometyloanilina, badanie przedkliniczne, chłoniak złośliwy, ciałko Heinza, ciałko Howell-Jolly’ego, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie teratogenne, gruczolak oskrzelikowo-pęcherzykowy, hamowanie syntezy DNA, hematopoeza, indeks terapeutyczny, krew obwodowa, leukopenia, małopłytkowość, męski narząd rozrodczy, mutacja punktowa, niedokrwistość, panmielopatia, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rak płuca, rozwój płodu, szpik kostny, toksyczność ostra i przewlekła, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Alexan 20 mg/ml
Produkt leczniczy Alexan (cytarabina) 20 mg/ml, stosowany w formie roztworu do wstrzykiwań, wykazuje silne właściwości cytotoksyczne, co wymaga szczególnej ostrożności w kontekście płodności, ciąży i laktacji. U kobiet ciężarnych lub potencjalnie ciężarnych stosowanie cytarabiny jest dopuszczalne wyłącznie, gdy korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko dla płodu. Największe ryzyko teratogenne występuje w pierwszym trymestrze ciąży, natomiast w drugim i trzecim trymestrze ryzyko uszkodzeń płodu jest mniejsze, choć nadal obecne. Zaleca się indywidualną ocenę stosunku korzyści do ryzyka oraz wnikliwą obserwację pediatryczną noworodków matek leczonych cytarabiną. Ze względu na brak jednoznacznych danych dotyczących przenikania cytarabiny do mleka kobiecego, karmienie piersią powinno być przerwane podczas terapii, a stosowanie leku u kobiet karmiących jest z zasady przeciwwskazane.
amenorrhea, antykoncepcja, azoospermia, cytarabina, działanie cytotoksyczne, działanie mutagenne, karmienie piersią, kobieta ciężarna, lek alkilujący, materiał genetyczny, pierwszy trymestr ciąży, roztwór do wstrzykiwań, supresja gonad, trymestr ciąży, uszkodzenie chromosomu, uszkodzenie płodu, wada rozwojowa, właściwości cytotoksyczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Leflunomide Sandoz 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leflunomidu obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej w modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy, małpy) z podawaniem leku przez okres od 1 do 6 miesięcy. Zidentyfikowano narządy docelowe toksyczności, takie jak szpik kostny, krew obwodowa, przewód pokarmowy, skóra, śledziona, grasica i węzły chłonne. Główne działania toksyczne obejmowały zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia) oraz choroby szpiku kostnego, wynikające z hamowania syntezy DNA. U szczurów i psów obserwowano ciałka Heinza i Howell-Jolly’ego w erytrocytach, wskazujące na zaburzenia dojrzewania krwinek czerwonych. Dodatkowo, działania toksyczne dotyczyły serca, wątroby, rogówki i dróg oddechowych, prawdopodobnie związane z immunosupresją. Toksyczność występowała przy dawkach odpowiadających terapeutycznym u ludzi.
4-trifluorometyloanilina, chłoniak złośliwy, choroba szpiku kostnego, ciałko Heinza, ciałko Howell-Jolly’ego, dojrzewanie erytrocytów, działanie embriotoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, gruczolak oskrzelikowo-pęcherzykowy, hamowanie syntezy DNA, krew obwodowa, leflunomid, leukopenia, małopłytkowość, mutacja punktowa, narząd docelowy, niedokrwistość, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, rak płuca, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomu, węzeł chłonny, zaburzenie hematologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ValproLEK 500 500 mg
Przedkliniczne badania walproinianu sodu wykazały jego wyraźny potencjał teratogenny, potwierdzony morfologicznymi i funkcjonalnymi zmianami w układzie słuchowym oraz wadami rozwojowymi u myszy, szczurów i królików. Ocena mutagenności dała wyniki zależne od modelu i drogi podania: brak mutagenności in vitro, brak aberracji chromosomowych po podaniu doustnym in vivo, ale uszkodzenia DNA po podaniu dootrzewnowym. W badaniach klinicznych obserwowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem, jednak znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje niejasne. Dane dotyczące działania rakotwórczego nie wskazują na istotne ryzyko dla człowieka.
aberracja chromosomowa, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, hepatocyt, kwas walproinowy, maksymalna tolerowana dawka, mutagenność, niepłodność męska, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, spermatogeneza, szpik kostny, teratogenność, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, walproinian sodu, właściwości teratogenne, wpływ na rozrodczość, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zanik jądra, zmiana histopatologiczna, zwyrodnienie jądra - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Adriblastina PFS 2 mg/ml
Doksorubicyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Adriblastina PFS (2 mg/ml), wykazuje potwierdzone działanie embriotoksyczne i teratogenne, co potwierdzają badania in vitro, in vivo oraz dane kliniczne. Stosowanie leku w ciąży wiąże się z ryzykiem uszkodzeń płodu, dlatego jego podawanie powinno być rozważane wyłącznie, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne zagrożenia dla płodu. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz przez co najmniej 6 miesięcy i 10 dni po ostatniej dawce, natomiast mężczyźni powinni stosować antykoncepcję przez co najmniej 3 miesiące i 10 dni po zakończeniu leczenia, ze względu na mutagenne działanie leku i ryzyko uszkodzeń chromosomów w plemnikach. Doksorubicyna przenika do mleka matki, co wymaga przerwania karmienia piersią na czas terapii oraz przez minimum 10 dni po ostatniej dawce, aby zapobiec ekspozycji niemowlęcia na lek.
Adriblastina PFS, amenorrhoea, azoospermia, badanie in vitro, badanie in vivo, doksorubicyna chlorowodorek, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, endokrynolog, ginekolog-endokrynolog, kriokonserwacja nasienia, kriokonserwacja oocytów, kriokonserwacja tkanki jajnika, oligospermia, oligospermia i azoospermia, przedwczesne klimakterium, ryzyko teratogenne, specjalista medycyny rozrodu, substancja czynna, uszkodzenie chromosomu, wtórny brak miesiączki, zaburzenie cyklu miesiączkowego, zaburzenie owulacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tarcefoksym 1 g
Przeprowadzone badania przedkliniczne cefotaksymu, substancji czynnej leku Tarcefoksym 1 g, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. W testach toksykologicznych na modelach zwierzęcych, przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, nie zaobserwowano istotnych objawów toksyczności. Szczególnie istotne jest brak działania teratogennego w badaniach na zwierzętach, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania cefotaksymu u kobiet w ciąży. Ponadto, standardowe testy genotoksyczności, takie jak test Amesa i test jąderkowy, nie wykazały mutagennego potencjału cefotaksymu, co jest kluczowe dla oceny bezpieczeństwa długoterminowego stosowania tego antybiotyku.
antybiotyk cefalosporynowy, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, cefotaksym, działanie mutagenne, działanie teratogenne, grupa szczególnego ryzyka, kobieta w ciąży, ograniczenie podaży sodu, potencjał genotoksyczny, szerokie spektrum działania, test Amesa, test genotoksyczności, test jąderkowy, toksyczność, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxynador 40 mg + 20 mg
Dane przedkliniczne dotyczące produktu leczniczego Oxynador, zawierającego oksykodon i nalokson, wskazują na brak istotnych działań teratogennych, rakotwórczych oraz genotoksycznych przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Oksykodon nie wykazywał negatywnego wpływu na płodność i rozwój zarodkowy szczurów i królików przy dawkach do 8 mg/kg m.c. i 125 mg/kg m.c. odpowiednio, choć przy najwyższej dawce u królików zaobserwowano zwiększoną częstość występowania 27-go kręgu podkrzyżowego. W badaniach rozwojowych u szczurów dawka NOAEL wyniosła 2 mg/kg m.c., a wyższe dawki (6 mg/kg/dobę) wiązały się z mniejszą masą ciała potomstwa, co było powiązane z ograniczonym spożyciem pokarmu przez ciężarne samice. Nalokson, podawany doustnie w dużych dawkach do 800 mg/kg/dobę, nie wykazywał działania teratogennego ani toksycznego na zarodek, choć przy tej dawce obserwowano zwiększoną śmiertelność noworodków szczurzych, związana z toksycznością u matek. Nie stwierdzono zaburzeń rozwojowych u przeżywających noworodków.
badanie genotoksyczne, badanie rakotwórcze, badanie reprodukcyjne, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, drgawki, działanie mutagenne, działanie teratogenne, kręg podkrzyżowy, nalokson, NOAEL, oksykodon, potencjał klastogenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój zarodkowy, szczur Sprague-Dawley, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Crotamiton Farmapol 100 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Crotamiton Farmapol (płyn i maść, 100 mg/g krotamitonu) wykazały dobrą tolerancję substancji czynnej przy miejscowej aplikacji na skórę królików pod opatrunkiem przez 3 miesiące, do dawki 250 mg/kg mc. Nie zaobserwowano istotnych objawów toksyczności ogólnoustrojowej, a jedynym efektem niepożądanym było przejściowe podrażnienie skóry. Ponadto, brak było reakcji nadwrażliwości oraz fotosensytyzacji, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania na odsłonięte partie ciała. Testy genotoksyczności potwierdziły brak mutagennego potencjału krotamitonu, nie wykazując mutacji w modelach bakteryjnych ani uszkodzeń chromosomów w komórkach ssaków.
aplikacja miejscowa, aplikacja miejscowa na skórę, badanie genotoksyczności, działanie niepożądane, fotosensytyzacja, infekcja pasożytnicza, krotamiton, parametr płodności, podrażnienie skóry, potencjał mutagenny, preparat dermatologiczny, profil bezpieczeństwa, profil bezpieczeństwa substancji czynnej, rozwój płodu, ryzyko genotoksyczne, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność przewlekła, układ rozrodczy, uszkodzenie chromosomu, wpływ na rozrodczość, zakażenie bakteryjne, zastosowanie dermatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hepa-Merz 3000 3 g/5 g
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania L-ornityny L-asparaginianu, substancji czynnej preparatu Hepa-Merz 3000, nie wykazały istotnych działań niepożądanych przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Ocena farmakologiczna obejmowała wpływ na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy, nie ujawniając niepokojących sygnałów. Badania toksyczności przewlekłej na modelach zwierzęcych potwierdziły brak klinicznie istotnych efektów niepożądanych przy długotrwałym stosowaniu. Ponadto, testy mutagenności nie wykazały potencjału genotoksycznego substancji, co jest istotne dla bezpieczeństwa farmakologicznego leku.
dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, Hepa-Merz, L-ornityna L-asparaginian, mutacja genetyczna, mutagenność, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine Chronosphere 250 (166,76 mg + 72,61 mg)/sasz.
Przedkliniczne badania walproinianu, składnika leku Depakine Chronosphere, wykazały brak działania mutagennego w testach in vitro na bakteriach i komórkach chłoniaka myszy oraz brak indukcji naprawy DNA w hepatocytach szczura. W badaniach in vivo doustne podanie walproinianu nie powodowało aberracji chromosomowych w szpiku kostnym szczurów ani dominujących cech letalnych u myszy, natomiast dootrzewnowe wstrzyknięcie zwiększało uszkodzenia DNA u gryzoni. W badaniach klinicznych obserwowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem, jednak znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje nieustalone. Dane niekliniczne nie wskazują na potencjał rakotwórczy substancji, co potwierdzają konwencjonalne badania dotyczące działania kancerogennego.
aberracja chromosomowa, badanie płodności, dawka teratogenna, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, NOAEL, padaczka, pękanie DNA, potencjał kancerogenny, szpik kostny, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, walproinian, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zanik jąder, zmiana chromosomowa, zmiana histopatologiczna, zmiana morfologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Leflunomid Egis 20 mg
Badania przedkliniczne leflunomidu wykazały istotne działania toksyczne, zwłaszcza w obrębie układu hematologicznego, obejmujące niedokrwistość, leukopenię, trombocytopenię oraz zaburzenia funkcji szpiku kostnego, co jest konsekwencją hamowania syntezy DNA. Toksyczność dotyczyła również narządów takich jak serce, wątroba, rogówka oraz układ oddechowy, a zmiany te mogły być wtórne do immunosupresji indukowanej przez lek. Działania toksyczne obserwowano przy dawkach odpowiadających terapeutycznym u ludzi, co podkreśla konieczność monitorowania pacjentów. W badaniach genotoksyczności sam leflunomid nie wykazywał mutagenności, jednak jego metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazał potencjał genotoksyczny in vitro, choć kliniczne znaczenie tych wyników pozostaje niejasne.
4-trifluorometyloanilina, chłoniak złośliwy, ciałka Heinza, ciałka Howell-Jolly’ego, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja hematopoetyczna, genotoksyczność, gruczolak oskrzelikowo-pęcherzykowy, immunosupresja, leflunomid, leukopenia, mutacja punktowa, niedokrwistość, potencjał mutagenny, rak płuca, synteza DNA, szpik kostny, toksyczność ostra i przewlekła, trombocytopenia, układ hematologiczny, układ limfatyczny, układ pokarmowy, uszkodzenie chromosomu - Leksykon substancji czynnych
Lit – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa węglanu litu (Lithium Carbonicum GSK) wykazały, że toksyczność ostrej ekspozycji jest obserwowana jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Wartość LD50 dla myszy po dootrzewnowym podaniu chlorku litu wynosi 17 mmol/kg masy ciała, a śmiertelność wzrasta u zwierząt na diecie z obniżoną zawartością sodu, co podkreśla kluczową rolę homeostazy sodowej w toksyczności litu. Przewlekłe podawanie dawki 12,5 mmol/kg masy ciała przez 21 dni również prowadziło do śmierci myszy, z nasileniem efektu przy niedoborze sodu. Badania teratogenności wskazały na liczne zaburzenia rozwojowe płodów, takie jak zmniejszona liczebność miotu, niższa masa ciała noworodków, resorpcje płodu, zniekształcenia żeber, zaburzenia kostnienia czaszki oraz rozszczep podniebienia.
badanie teratogenne, chlorek litu, cytrynian litu, dawka śmiertelna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, gospodarka sodowa, homeostaza sodowa, karcynogeneza, LD50, Lithium Carbonicum, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, resorpcja płodu, rozszczep podniebienia, toksyczność litu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomu, węglan litu, zaburzenie kostnienia czaszki, zaburzenie rozwojowe, zniekształcenie żebra - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nebicard 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa nebiwololu, zawartego w produkcie leczniczym Nebicard 5 mg, wykazały brak istotnych zagrożeń genotoksycznych oraz karcynogennych. Konwencjonalne testy genotoksyczności nie ujawniły uszkodzeń DNA ani mutacji, co wskazuje na niskie ryzyko negatywnego wpływu na materiał genetyczny. Ponadto, standardowe badania karcynogenności nie potwierdziły zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów przy stosowaniu nebiwololu w dawkach terapeutycznych, co jest kluczowe dla oceny bezpieczeństwa leku przed jego zastosowaniem klinicznym.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine Chrono 300 200 mg + 87 mg
Dane przedkliniczne dotyczące walproinianu sodu, substancji czynnej preparatu Depakine Chrono, wskazują na zróżnicowany potencjał genotoksyczny zależny od modelu badawczego i drogi podania. W badaniach in vitro nie wykazano działania mutagennego ani indukcji naprawy DNA, natomiast in vivo po podaniu doustnym nie stwierdzono aberracji chromosomowych ani cech letalnych, co sugeruje niski potencjał genotoksyczny przy tej drodze podania. Jednakże dootrzewnowe podanie u gryzoni powodowało uszkodzenia DNA, a dane kliniczne dotyczące wymiany chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem są niejednoznaczne. Badania rakotwórczości nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka. Istotne jest natomiast działanie teratogenne u myszy, szczurów i królików, z wadami rozwojowymi wielu narządów oraz zaburzeniami behawioralnymi utrzymującymi się do trzeciego pokolenia, choć mechanizmy tych efektów pozostają nieznane.
aberracja chromosomowa, dominująca cecha letalna, dysfagia, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja płodowa, hepatocyt pierwotny, maksymalna tolerowana dawka, naprawa DNA, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, NOAEL, pękanie nici DNA, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, szpik kostny, toksyczność wielokrotnej dawki, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zmiana histopatologiczna, zmiana morfologiczna, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Laremid 2 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne loperamidu, substancji czynnej preparatu Laremid, wykazały brak istotnej toksyczności zarówno po jednorazowym, jak i długotrwałym podaniu. Nie stwierdzono działania genotoksycznego w testach in vitro i in vivo, co potwierdza bezpieczeństwo genetyczne leku. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach negatywne efekty, takie jak zaburzenia płodności i zmniejszenie przeżycia płodu, pojawiły się jedynie przy dawce 40 mg/kg mc./dobę, czyli 240-krotnie przekraczającej maksymalną dawkę zalecaną u ludzi. Przy dawkach terapeutycznych nie zaobserwowano wpływu na zdrowie matki ani rozwój płodu, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa w zakresie reprodukcji.
arytmia, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, efekt elektrofizjologiczny, hamowanie przepływu jonów potasowych, jon sodowy, kanał hERG, loperamid, loperamid chlorowodorek, mutacja genetyczna, potencjał genotoksyczny, przedawkowanie leku, ryzyko kardiologiczne, substancja czynna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomu, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Synoptis 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały specyficzne dla gatunku efekty toksyczne, takie jak przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN u psów przy narażeniu 10-19-krotnie przekraczającym ekspozycję u ludzi (dawki 0,5–1 mg). Nie stwierdzono tych zmian u małp, które otrzymywały dawki przekraczające 100-krotnie ekspozycję terapeutyczną. W badaniach reprodukcyjnych nie zaobserwowano obniżenia płodności u szczurów przy wysokim narażeniu, jednak przy ≥26-krotnym przekroczeniu ekspozycji terapeutycznej odnotowano degenerację nasieniowodów u gryzoni i psów, co nie potwierdziło się u małp. Toksyczność rozwojowa obejmowała objawy embriotoksyczności, zmniejszenie masy ciała płodów, wady rozwojowe i zaburzenia kostnienia u szczurów i królików przy dawkach przekraczających 21-krotną ekspozycję u ludzi. W badaniach około- i pourodzeniowych nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych na potomstwo, a umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny u młodych szczurów wystąpiło przy AUC ≥ 92-krotnie wyższym niż u ludzi, co prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie genotoksyczności, badanie pourodzeniowe, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, degeneracja nasieniowodu, embriotoksyczność, entekawr, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, lek przeciwwirusowy, mutacja punktowa, nowotwór płuc, osłabienie reakcji akustycznej, ośrodkowy układ nerwowy, rak wątroby, resorpcja płodu, test mutagenności, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie chromosomu, wada kręgosłupa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon substancji czynnych
Sód walproinian – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania sodu walproinianu wykazały brak działania mutagennego w testach in vitro na bakteriach i komórkach chłoniaka myszy oraz brak indukcji naprawy DNA w hepatocytach szczura. Wyniki in vivo były jednak niejednoznaczne i zależały od drogi podania: po podaniu doustnym nie stwierdzono aberracji chromosomowych ani dominujących cech letalnych, natomiast po podaniu dootrzewnowym zaobserwowano uszkodzenia chromosomów i pękanie nici DNA u gryzoni. Dane kliniczne dotyczące wpływu walproinianu na DNA i chromosomy pozostają niejednoznaczne. Badania rakotwórczości nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka. W badaniach teratogenności u myszy, szczurów i królików potwierdzono powstawanie wad rozwojowych oraz transgeneracyjne zaburzenia behawioralne u potomstwa, z nieznanym mechanizmem i znaczeniem klinicznym. Ponadto, ekspozycja prenatalna powodowała zmiany morfologiczne i funkcjonalne w układzie słuchowym gryzoni.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, badanie mutagenności, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt biologiczny, efekt transgeneracyjny, męski narząd rozrodczy, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, NOAEL, pęknięcie nici DNA, populacja pediatryczna, potencjał mutagenny, sód walproinian, szpik kostny, układ rozrodczy, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, walproinian, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zmiana behawioralna, zmiana histopatologiczna, zwyrodnienie jądra - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Difortan 100 mg/g
Przedkliniczne badania etofenamatu, substancji czynnej leku Difortan w stężeniu 100 mg/g, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu miejscowym. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły istotnego ryzyka dla ludzi, a ekspozycja ogólnoustrojowa była niższa niż przy podaniu doustnym czy parenteralnym, co zwiększa margines bezpieczeństwa. Testy genotoksyczności nie wykazały potencjału mutagennego ani uszkodzeń chromosomów, a badania dotyczące działania rakotwórczego i teratogennego nie wskazały na zwiększone ryzyko nowotworów ani toksyczności dla płodu. Wyniki te potwierdzają brak zagrożeń związanych z materiałem genetycznym oraz wpływem na rozrodczość.
badanie przedkliniczne, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, etofenamat, genotoksyczność, mutacja genetyczna, podanie doustne, podanie parenteralne, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, reakcja niepożądana miejscowa, stosowanie miejscowe, teratogenność, toksyczność, toksyczność dla płodu, tolerancja miejscowa, uszkodzenie chromosomu, uszkodzona skóra - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lopacut 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlorowodorku loperamidu, substancji czynnej leku Lopacut, wykazały korzystny profil toksykologiczny. W badaniach toksyczności ostrej i przewlekłej nie zaobserwowano specyficznych efektów toksycznych. Ocena genotoksyczności, przeprowadzona in vitro i in vivo, potwierdziła brak działania mutagennego i uszkadzającego chromosomy. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach, dawka 40 mg/kg/dobę (240-krotność maksymalnej dawki u ludzi) wywołała toksyczność u samic ciężarnych, zaburzenia płodności oraz zmniejszoną przeżywalność płodów, natomiast dawki niższe nie powodowały negatywnych efektów ani na matkę, ani na potomstwo, w tym na rozwój przed- i poporodowy.
arytmia, chlorowodorek loperamidu, działanie genotoksyczne, efekt elektrofizjologiczny, elektrofizjologia mięśnia sercowego, elektrofizjologia serca, gen HERG, loperamid, mutacja genetyczna, potencjał genotoksyczny, przepływ jonów potasowych, przepływ jonów sodowych, przeżywalność płodu, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu, zaburzenie płodności, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tardysol 20 mg/ml
Przeprowadzone badania przedkliniczne produktu leczniczego Tardysol (20 mg/ml, roztwór doustny) wykazały brak istotnych klinicznie działań niepożądanych przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Ocena farmakologiczna nie wykazała negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. W badaniach toksyczności po wielokrotnej ekspozycji, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne, nie zaobserwowano toksyczności narządowej ani istotnych odchyleń w parametrach biochemicznych, hematologicznych i histopatologicznych. Testy genotoksyczności (test Amesa, aberracji chromosomowych, mikrojądrowy) nie wykazały potencjału mutagennego ani uszkodzeń materiału genetycznego.
aberracja chromosomowa, badanie karcynogenności, funkcja rozrodcza, jon żelaza, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, parametr histopatologiczny, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, rozwój płodu, rozwój prenatalny i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, siarczan siedmiowodny, siarczan żelaza, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – AuroMirta ORO 15 mg
Dane przedkliniczne dotyczące mirtazapiny, oparte na standardowych badaniach farmakologicznych, wskazują na brak istotnego ryzyka dla człowieka przy stosowaniu terapeutycznym. Badania toksyczności reprodukcyjnej na szczurach i królikach nie wykazały działania teratogennego, choć przy ekspozycji dwukrotnie przekraczającej maksymalną dawkę terapeutyczną u ludzi zaobserwowano wzrost poronień po implantacji, zmniejszenie masy urodzeniowej noworodków oraz zwiększoną śmiertelność neonatalną w pierwszych trzech dniach laktacji. Kompleksowe testy genotoksyczności, obejmujące mutacje genów, uszkodzenia chromosomów i DNA, nie wykazały działania genotoksycznego mirtazapiny, co potwierdza jej bezpieczeństwo na tym poziomie.
działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, ekspozycja terapeutyczna, enzym wątrobowy, guz tarczycy, indukcja enzymów wątrobowych, mirtazapina, mutacja genu, nowotwór wątrobowokomórkowy, poronienie po implantacji, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, śmiertelność neonatalna, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Axoviral 50 mg/g
Bezpieczeństwo stosowania acyklowiru zostało potwierdzone w licznych badaniach przedklinicznych, które nie wykazały działania genotoksycznego ani rakotwórczego. Testy in vitro oraz in vivo na modelach zwierzęcych (szczury, myszy) nie wykazały indukcji mutacji genetycznych ani uszkodzeń chromosomów, a długoterminowe badania kancerogenności nie potwierdziły ryzyka rozwoju nowotworów. W kontekście wpływu na rozrodczość, obserwowano odwracalne zaburzenia spermatogenezy u szczurów i psów jedynie przy dawkach wielokrotnie przekraczających te stosowane klinicznie u ludzi. Badania wielopokoleniowe na myszach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność przy doustnym podawaniu acyklowiru.
acyklowir, badanie in vitro, badanie przedkliniczne, badanie wielopokoleniowe, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, kancerogeneza, krem leczniczy, liczba plemników, model zwierzęcy in vivo, morfologia plemnika, mutacja genetyczna, parametry nasienia, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, ruchliwość plemników, spermatogeneza, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabinum Glenmark 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kapecytabiny wykazały, że doustne podawanie leku u małp Cynomolgus i myszy powoduje odwracalne objawy toksyczności charakterystyczne dla fluoropirymidyn, obejmujące układ pokarmowy, limfatyczny oraz krwiotwórczy. Zaobserwowano również odwracalne zmiany zwyrodnieniowe i zanikowe skóry, bez toksyczności wątroby i ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach kardiotoksyczności u małp, dożylne podanie dawki 100 mg/kg skutkowało wydłużeniem odstępów PR i QT w EKG, natomiast doustne podawanie w dawce 1379 mg/m²/dobę nie wywołało takich efektów, co ma istotne znaczenie kliniczne. Dwuletnie badania na myszach nie wykazały działania rakotwórczego kapecytabiny, a wpływ na płodność u myszy był odwracalny – samice wykazywały zaburzenia płodności, a samce atrofie narządów płciowych, które ustępowały po przerwaniu terapii.
analog nukleozydowy, atrofia narządów, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, fluoropirymidyna, genotoksyczność, hematopoeza, hepatotoksyczność, kapecytabina, kardiotoksyczność, mutagenność, obumarcie płodu, ośrodkowy układ nerwowy, resorpcja płodu, szpik kostny, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka limfoidalna, toksyczność leku, toksyczność skórna, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomu, zapis EKG - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine Chrono 500 333 mg + 145 mg
Przedkliniczne badania walproinianu sodu wykazały brak mutagenności in vitro oraz niskie ryzyko genotoksyczności przy doustnym podaniu, co jest zgodne z główną drogą podania u ludzi. Jednakże podanie dootrzewnowe indukowało uszkodzenia DNA u gryzoni, co ma ograniczone znaczenie kliniczne. Badania kancerogenności nie wskazały na istotne ryzyko nowotworowe. Istotnym zagrożeniem jest teratogenność walproinianu, potwierdzona u myszy, szczurów i królików, manifestująca się wadami rozwojowymi wielu narządów oraz długotrwałymi zaburzeniami neurobehawioralnymi w kolejnych pokoleniach. Dodatkowo, narażenie prenatalne powodowało zmiany morfologiczne i funkcjonalne układu słuchowego u zwierząt, co może mieć implikacje kliniczne dla rozwoju sensorycznego.
aberracja chromosomowa, badanie kliniczne, badanie płodności, dominująca cecha letalna, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, maksymalna tolerowana dawka, męski układ rozrodczy, naprawa DNA, narażenie na walproinian, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, NOAEL, pękanie DNA, pierwotny hepatocyt, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, ryzyko teratogenne, szpik kostny, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, walproinian, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zagrożenie dla człowieka, zmiana histopatologiczna, zmiana morfologiczna, zwyrodnienie jąder - Leksykon substancji czynnych
Korzeń lukrecji – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Korzeń lukrecji (Glycyrrhiza glabra L., G. inflata Bat., G. uralensis Fisch., radix) jest składnikiem preparatu Iberogast Balance, występującym w stężeniu 0,10 mL wyciągu płynnego (1:2,5-3,5) na 1 mL produktu, ekstrakt przygotowany w 30% etanolu (V/V). Przeprowadzone badania przedkliniczne obejmowały ocenę bezpieczeństwa farmakologicznego, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz wpływu na rozrodczość i rozwój. Testy genotoksyczności, w tym Test Amesa oraz test mikrojądrowy u myszy, wykazały wyniki ujemne, co wskazuje na brak mutagennego i genotoksycznego potencjału korzenia lukrecji w stosowanym stężeniu.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo stosowania, etanol, genotoksyczność, Glycyrrhiza glabra, Glycyrrhiza inflata, Glycyrrhiza uralensis, korzeń lukrecji, mutacja genowa, mutagenność, profil bezpieczeństwa, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozrodczość, uszkodzenie chromosomu, wyciąg płynny - Leksykon substancji czynnych
Mebendazol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności mebendazolu wykazały istotne zmiany narządowe u szczurów przy dawkach ≥40 mg/kg mc., obejmujące obrzęk i wakuolizację hepatocytów oraz degenerację kanalików nasiennych z zahamowaniem spermatogenezy. Testy genotoksyczności nie potwierdziły mutagenności ani karcynogenności substancji, jednak w testach mikrojądrowych zaobserwowano aneugenne działanie mebendazolu w komórkach somatycznych ssaków powyżej stężenia progowego 115 ng/ml w osoczu. Wyniki te wskazują na potencjalne ryzyko uszkodzeń chromosomalnych przy wysokich stężeniach leku.
degeneracja kanalików nasiennych, działanie aneugeniczne, działanie embriotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie teratogenne, komórka somatyczna, mebendazol, mutacja genowa, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój embrionalny, spermatogeneza, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, układ wątrobowy, uszkodzenie chromosomu, Vermox, wakuolizacja komórek wątrobowych, zahamowanie spermatogenezy, zmiana narządowa, zrazik wątrobowy - Leksykon substancji czynnych
Alfa-escyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Alfa-escyna, będąca substancją czynną leków AESCIN w formie tabletek powlekanych 20 mg oraz żelu o stężeniach 20 mg + 50 mg + 50 j.m./g, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym jej bezpieczeństwo. Badania farmakologiczne, toksykologiczne po wielokrotnym podaniu oraz testy genotoksyczności (m.in. testy na bakteriach Salmonella typhimurium i test mikrojąderkowy na myszach) nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego przy stosowaniu w zalecanych dawkach terapeutycznych. Alfa-escyna nie wykazuje działania mutagennego ani genotoksycznego, co potwierdza brak uszkodzeń DNA i chromosomów w warunkach in vivo i in vitro.
alfa-escyna, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie toksyczności, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, potencjał genotoksyczny, profil toksykologiczny, rozwój nowotworu, rozwój płodu, Salmonella typhimurium, tabletka powlekana, test mikrojąderkowy, test płytkowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu, uszkodzenie materiału genetycznego