znieczulenie dysocjacyjne
Znieczulenie dysocjacyjne to technika anestezjologiczna, w której wykorzystuje się leki dysocjacyjne, powodujące zaburzenie percepcji i czucia bólu, przy zachowaniu podstawowych odruchów obronnych pacjenta. Głównym przedstawicielem tej grupy leków jest ketamina, antagonista receptorów NMDA.
Mechanizm działania znieczulenia dysocjacyjnego polega na funkcjonalnym rozdzieleniu układu limbicznego od kory mózgowej, co prowadzi do utraty świadomości i powstawania nieprawidłowych połączeń między różnymi częściami mózgu. Pacjent pozostaje w stanie kataleptycznym, z zachowanym napięciem mięśniowym, odruchami obronnymi dróg oddechowych oraz spontanicznym oddychaniem.
Znieczulenie dysocjacyjne charakteryzuje się silnym działaniem przeciwbólowym, sedatywnym i amnestycznym przy minimalnym wpływie na układ oddechowy. Znajduje zastosowanie w medycynie ratunkowej, podczas krótkich zabiegów diagnostycznych i terapeutycznych, szczególnie u dzieci, a także w obszarach o ograniczonym dostępie do zaawansowanego sprzętu anestezjologicznego.
Do działań niepożądanych znieczulenia dysocjacyjnego należą halucynacje, koszmary senne i pobudzenie psychomotoryczne występujące w okresie wybudzania. Można je ograniczyć poprzez jednoczesne stosowanie benzodiazepin. Przeciwwskazaniami do stosowania tej metody są: nadciśnienie tętnicze, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, jaskra, choroby psychiczne oraz wiek poniżej 3 miesięcy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ketalar 50 50 mg/ml
Ketalar 50 zawiera ketaminę w stężeniu 50 mg/ml, będącą lekiem z grupy innych leków do znieczulenia ogólnego (kod ATC N01AX03). Preparat dostępny jest w formie przezroczystego roztworu do wstrzykiwań, podawanego dożylnie lub domięśniowo. Ketamina wywołuje znieczulenie dysocjacyjne charakteryzujące się katalepsją, amnezją oraz zniesieniem czucia bólu, z efektem przeciwbólowym utrzymującym się także w okresie wybudzania. W trakcie znieczulenia obserwuje się niewielkie zmniejszenie odruchów gardłowo-krtaniowych, co sprzyja bezpieczeństwu dróg oddechowych, jednak napięcie mięśni szkieletowych może być prawidłowe lub nasilone. Działanie na układ krążenia i oddechowy obejmuje łagodne pobudzenie, choć możliwa jest również depresja oddechowa.
analgezja, bronchodylatacja, chlorowodorek ketaminy, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depresja oddechowa, działanie przeciwbólowe, działanie sympatykomimetyczne, katalepsja, napięcie mięśniowe, niepamięć, oczopląs, odruchy gardłowo-krtaniowe, ośrodkowy układ nerwowy, podanie domięśniowe, podanie dożylne, przepływ mózgowy krwi, rdzeń kręgowy, receptor muskarynowy, receptor NMDA, receptor opioidowy, receptor serotoninowy, roztwór do wstrzykiwań, znieczulenie dysocjacyjne, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ketalar 10 10 mg/ml
Ketamina (Ketalar 10, 10 mg/ml) jest anestetykiem o unikalnym profilu farmakodynamicznym, wywołującym znieczulenie dysocjacyjne, które obejmuje katalepsję, amnezję oraz silną analgezję. Lek ten działa szybko po podaniu dożylnym lub domięśniowym i charakteryzuje się minimalnym wpływem na odruchy gardłowo-krtaniowe, co sprzyja zachowaniu drożności dróg oddechowych. W przeciwieństwie do innych anestetyków, ketamina może utrzymywać lub nawet zwiększać napięcie mięśni szkieletowych. Ponadto wykazuje działanie sympatykomimetyczne, prowadząc do tachykardii, wzrostu ciśnienia tętniczego, podwyższenia ciśnienia śródczaszkowego i wewnątrzgałkowego oraz zwiększonego zapotrzebowania na tlen w mięśniu sercowym i mózgu. Działanie rozszerzające oskrzela czyni ją szczególnie przydatną u pacjentów z obturacyjnymi chorobami dróg oddechowych, takimi jak astma oskrzelowa.
aktywność sympatykomimetyczna, analgezja, astma oskrzelowa, chlorowodorek ketaminy, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie bronchodylatacyjne, efekt przeciwbólowy, katalepsja, ketamina, mózgowy przepływ krwi, muskarynowy receptor cholinergiczny, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, napięcie mięśniowe, niepamięć, obturacyjna choroba dróg oddechowych, oczopląs, receptor NMDA, receptor noradrenergiczny, receptor opioidowy, receptor serotoninergiczny, tachykardia, znieczulenie dysocjacyjne, znieczulenie ogólne - Leksykon substancji czynnych
Ketamina – Właściwości farmakodynamiczne
Ketamina, dostępna w preparatach Ketalar 10 (10 mg/ml) oraz Ketalar 50 (50 mg/ml), jest szybko działającym anestetykiem do podawania dożylnego lub domięśniowego, klasyfikowanym jako lek do znieczulenia ogólnego (ATC N01AX03). Wywołuje znieczulenie dysocjacyjne, charakteryzujące się katalepsją, amnezją oraz zniesieniem czucia bólu, które mogą utrzymywać się także w fazie wybudzania. Farmakodynamika ketaminy obejmuje sedację, unieruchomienie, amnezję oraz silny efekt przeciwbólowy. Substancja selektywnie blokuje przewodzenie w asocjacyjnych szlakach mózgowych, wpływając na układ podwzgórza i korę nową, a także wykazuje antagonistyczne działanie na receptory NMDA, co jest kluczowe dla jej efektów analgetycznych i psychotropowych. Ketamina wywołuje łagodne pobudzenie układu sercowo-oddechowego, choć możliwa jest również depresja oddechowa, a napięcie mięśni szkieletowych może być prawidłowe lub zwiększone.
aktywność sympatykomimetyczna, analgezja, chlorowodorek ketaminy, choroba obturacyjna dróg oddechowych, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depresja oddechowa, działanie bronchodylatacyjne, katalepsja, ketamina, mózgowy przepływ krwi, napięcie mięśni szkieletowych, niepamięć, oczopląs, odruchy gardłowo-krtaniowe, receptor muskarynowy, receptor NMDA, receptor opioidowy, receptor serotoninowy, środek anestetyczny, stan katatoniczny, tachykardia, układ limbiczny, znieczulenie dysocjacyjne