afta mniejsza
Afta mniejsza (łac. aphthae minores) to najczęstsza postać aft występujących w jamie ustnej, stanowiąca około 80% wszystkich przypadków nawracających aft (recurrent aphthous stomatitis, RAS). Charakteryzuje się występowaniem małych (o średnicy 2-5 mm), okrągłych lub owalnych, płytkich owrzodzeń z centralnym zagłębieniem pokrytym żółtawym lub szarobiałym nalotem włóknikowym, otoczonych czerwoną obwódką zapalną.
Afty mniejsze najczęściej lokalizują się na niezrogowaciałej błonie śluzowej jamy ustnej – wargach, policzkach, dnie jamy ustnej, brzegach języka oraz w rowku przedsionkowym. Zwykle goją się samoistnie w ciągu 7-14 dni bez pozostawienia blizn. Pacjenci zgłaszają ból, szczególnie podczas spożywania pokarmów, co może prowadzić do zaburzeń odżywiania i upośledzenia jakości życia.
Etiologia aft mniejszych pozostaje nie w pełni wyjaśniona, jednak wskazuje się na rolę czynników genetycznych, immunologicznych, zaburzeń mikrobiologicznych oraz czynników środowiskowych, takich jak stres, urazy, niedobory witaminowe (szczególnie B12, kwasu foliowego, żelaza), zaburzenia hormonalne i alergie pokarmowe. Leczenie ma głównie charakter objawowy i obejmuje środki przeciwbólowe, przeciwzapalne oraz preparaty przyspieszające gojenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Afty – Objawy
Afty, czyli płytkie, bolesne owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, dotyczą około 25% populacji i dzielą się na trzy typy: małe (80-85% przypadków, <1 cm, gojące się w 7-14 dni bez blizn), duże (10-15%, >1 cm, głębsze, gojące się 2-6 tygodni, mogące pozostawić blizny) oraz opryszczkowate (5-10%, liczne zmiany 1-3 mm, gojące się w 7-30 dni bez blizn). Przed pojawieniem się aft występuje faza prodromalna z mrowieniem i zaczerwienieniem, a pełne owrzodzenie trwa zwykle 3-6 dni. Afty lokalizują się na ruchomych, miękkich tkankach jamy ustnej, takich jak wewnętrzna strona policzków, warg, języka, podniebienia miękkiego i dna jamy ustnej. Objawy towarzyszące mogą obejmować ból nasilający się podczas jedzenia, picia i mówienia, a w cięższych przypadkach gorączkę, powiększenie węzłów chłonnych i trudności w połykaniu.
- Leksykon chorób i schorzeń
Wrzody jamy ustnej – Objawy
Wrzody jamy ustnej (afty) to bolesne owrzodzenia błony śluzowej o średnicy od 1 do ponad 10 mm, z białym, żółtym lub szarym środkiem i czerwonym obrzeżem, które goją się zwykle samoistnie w ciągu 7-14 dni (afty mniejsze) lub do 6 tygodni (afty większe). Objawy prodromalne obejmują mrowienie i pieczenie, a w fazie aktywnej występuje ból nasilający się przy spożywaniu pokarmów pikantnych, kwaśnych lub słonych. W cięższych przypadkach mogą pojawić się gorączka, osłabienie i powiększenie węzłów chłonnych. Wrzody dzieli się na trzy typy: mniejsze (80-85% przypadków), większe (przekraczające 10 mm, z możliwym bliznowaceniem) oraz mnogie drobne owrzodzenia (1-3 mm), które goją się bez blizn. Czynniki wpływające na czas gojenia to wielkość, lokalizacja, wtórne zakażenia oraz stan odporności pacjenta.
afta mniejsza, afta opryszczkowata, afta większa, błona śluzowa jamy ustnej, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba ręka-stopa-usta, kandydoza jamy ustnej, liszaj płaski jamy ustnej, nawracające aftowe zapalenie jamy ustnej, objaw prodromalny, obrzęk błony śluzowej, owrzodzenie aftowe, powiększony węzeł chłonny, rak jamy ustnej, wirus opryszczki, wrzód jamy ustnej, zakażenie bakteryjne, zakażenie drożdżakowe, zapalenie naczyń krwionośnych, zespół Behceta