obrzęk okołogałkowy
Obrzęk okołogałkowy, znany również jako periorbitalny obrzęk, to stan charakteryzujący się nagromadzeniem płynu w tkankach otaczających oczodół. Może dotyczyć powiek górnych, dolnych lub całej okolicy oka, powodując widoczne obrzmienie i napięcie skóry.
Etiologia obrzęku okołogałkowego jest zróżnicowana i obejmuje zarówno przyczyny miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. Do najczęstszych należą: reakcje alergiczne, infekcje (zapalenie zatok przynosowych, jęczmień, zapalenie tkanki łącznej oczodołu), urazy, choroby nerek i wątroby, niewydolność serca, choroby tarczycy oraz zaburzenia limfatyczne.
Diagnostyka obejmuje dokładny wywiad, badanie fizykalne oraz, w zależności od podejrzewanej przyczyny, badania laboratoryjne i obrazowe. Szczególnej uwagi wymaga obrzęk jednostronny, szybko narastający lub towarzyszący gorączce, zaburzeniom widzenia czy bólowi, gdyż może wskazywać na poważne schorzenia wymagające pilnej interwencji.
Leczenie obrzęku okołogałkowego jest ukierunkowane na przyczynę podstawową. Może obejmować leki przeciwhistaminowe w przypadku alergii, antybiotyki przy infekcjach bakteryjnych, diuretyki przy zastoju płynów z przyczyn ogólnoustrojowych lub interwencję chirurgiczną w przypadku ostrych stanów zagrażających wzrokowi, jak krwiak oczodołu czy cellulitis oczodołowa.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Plerixafor MSN 20 mg/ml
Profil bezpieczeństwa pleryksaforu w skojarzeniu z G-CSF (10 μg/kg mc. przez 4 dni przed podaniem pleryksaforu) został oceniony w badaniach fazy III (301 pacjentów) oraz fazy II (242 pacjentów) u chorych na chłoniaka i szpiczaka mnogiego. Dawka pleryksaforu wynosiła 0,24 mg/kg mc. podskórnie, a czas ekspozycji od 1 do 7 dni (mediana 2 dni). W trakcie mobilizacji komórek macierzystych i aferezy częściej obserwowano działania niepożądane w grupie leczonej pleryksaforem i G-CSF niż w grupie placebo i G-CSF, w tym biegunki i nudności (bardzo często), reakcje w miejscu wstrzyknięcia (bardzo często), bóle głowy i zawroty (często), bezsenność (często), reakcje alergiczne i anafilaktyczne (niezbyt często), splenomegalię i pęknięcie śledziony (częstość nieznana). U 7% pacjentów leczonych pleryksaforem stwierdzono leukocytozę ≥ 100 x 10^9/L bez objawów leukostazy. Zawał mięśnia sercowego wystąpił u 7 z 679 pacjentów, jednak bez jednoznacznego związku czasowego z podaniem leku.
biegunka, hipoksemia, leukocytoza, leukostaza, macierzyste komórki krwiotwórcze, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk okołogałkowy, omdlenie, parestezja, pleryksafor, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, przeszczep autologiczny, reakcja anafilaktyczna, reakcja wazowagalna, splenomegalia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie mikrokrążenia, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Plerixafor Zentiva
Produkt leczniczy Plerixafor Zentiva (20 mg/ml) stosowany w skojarzeniu z G-CSF wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z chłoniakiem, szpiczakiem mnogim oraz białaczką. U chorych z chłoniakiem i szpiczakiem nie obserwuje się zwiększonej liczby komórek nowotworowych w aferezacie w porównaniu do samego G-CSF, natomiast u pacjentów z białaczką pleryksafor może mobilizować komórki białaczkowe, co stanowi przeciwwskazanie do jego stosowania w tym wskazaniu. Konieczne jest monitorowanie leukocytozy, zwłaszcza przy neutrofilii przekraczającej 50 x 10^9/L, oraz liczby płytek krwi podczas aferezy, ze względu na ryzyko małopłytkowości. W trakcie terapii należy także obserwować objawy reakcji alergicznych, w tym pokrzywkę, obrzęk okołogałkowy, duszność i niedotlenienie, które mogą wymagać leczenia przeciwhistaminowego, kortykosteroidami lub tlenoterapii.
afereza, białaczka, białaczka plazmatyczna, chłoniak, czynnik wzrostu G-CSF, duszność, hematopoeza pozaszpikowa, leukafereza, leukocytoza, macierzysta komórka krwiotwórcza, małopłytkowość, neutrofilia, niedociśnienie ortostatyczne, niedotlenienie, obrzęk okołogałkowy, ostra białaczka szpikowa, pęknięcie śledziony, pleryksafor, pokrzywka, powiększenie śledziony, reakcja anafilaktyczna, reakcja wazowagalna, szpiczak mnogi, wstrząs anafilaktyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Plerixafor Biofar 20 mg/ml
Profil bezpieczeństwa pleryksaforu stosowanego w dawce 0,24 mg/kg mc. podawanej podskórnie w skojarzeniu z G-CSF (10 μg/kg mc. przez 4 dni) został oceniony w badaniach klinicznych fazy II i III obejmujących łącznie 543 pacjentów z chłoniakiem nieziarniczym i szpiczakiem mnogim. Czas ekspozycji na lek wynosił od 1 do 7 dni (mediana 2 dni). W trakcie 12-miesięcznej obserwacji po autologicznym przeszczepieniu komórek nie stwierdzono istotnych różnic w częstości działań niepożądanych pomiędzy grupami leczonymi pleryksaforem a placebo. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane związane z pleryksaforem obejmowały zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności – bardzo często ≥1/10; wymioty, ból brzucha – często ≥1/100 do <1/10), reakcje w miejscu wstrzyknięcia (bardzo często), bóle stawów i mięśni, zawroty głowy, bezsenność oraz nadmierne pocenie się. Rzadziej obserwowano reakcje alergiczne, w tym anafilaksję, oraz splenomegalię i pęknięcie śledziony (częstość nieznana).
autologiczne przeszczepienie komórek, ból kostno-mięśniowy, ból stawów, chłoniak nieziarniczy, duszność, G-CSF, hiperleukocytoza, koszmary senne, leukocytoza, macierzyste komórki krwiotwórcze, niedociśnienie ortostatyczne, niedotlenienie, obrzęk okołogałkowy, omdlenie, parestezja, pęknięcie śledziony, pleryksafor, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja wazowagalna, splenomegalia, szpiczak mnogi, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Pleryksafor – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Pleryksafor stosowany w skojarzeniu z G-CSF jest skutecznym środkiem mobilizującym hematopoetyczne komórki macierzyste, jednak wymaga ścisłego monitorowania hematologicznego, zwłaszcza liczby leukocytów i płytek krwi. U pacjentów z neutrofilią >50 x 10^9/L konieczna jest szczególna ostrożność. Wskazane jest unikanie stosowania pleryksaforu u chorych z białaczką ze względu na ryzyko mobilizacji komórek nowotworowych do krwi obwodowej i materiału aferetycznego. Małopłytkowość, będąca powikłaniem aferezy, wymaga regularnej kontroli liczby płytek, aby zapobiec krwotocznym powikłaniom. Reakcje alergiczne, w tym anafilaksja, choć rzadkie, stanowią poważne zagrożenie, dlatego konieczne jest zapewnienie możliwości natychmiastowej interwencji.
Podskórne podanie pleryksaforu może wywoływać reakcje wazowagalne, niedociśnienie ortostatyczne oraz omdlenia, co wymaga monitorowania parametrów hemodynamicznych podczas terapii. W badaniach przedklinicznych wykazano, że długotrwałe stosowanie pleryksaforu w dawkach około 4-krotnie wyższych niż zalecane może prowadzić do hematopoezy pozaszpikowej i powiększenia śledziony. W praktyce klinicznej odnotowano przypadki powiększenia i pęknięcia śledziony u pacjentów leczonych pleryksaforem i G-CSF, dlatego ból w lewym nadbrzuszu lub okolicy barku powinien skłonić do diagnostyki śledziony. Preparaty zawierające pleryksafor są praktycznie wolne od sodu (<23 mg/dawka), co umożliwia ich stosowanie u pacjentów na diecie niskosodowej.
białaczka plazmatyczna, chłoniak, czynnik wzrostu G-CSF, duszność, hematopoeza pozaszpikowa, hiperleukocytoza, komórka białaczkowa, komórka nowotworowa, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, leukafereza, macierzysta komórka krwiotwórcza, małopłytkowość, niedociśnienie ortostatyczne, niedotlenienie, obrzęk okołogałkowy, omdlenie, ostra białaczka szpikowa, parametr hemodynamiczny, pęknięcie śledziony, pleryksafor, pokrzywka, powikłanie krwotoczne, reakcja anafilaktyczna, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja wazowagalna, szpiczak mnogi, tlenoterapia, wstrząs anafilaktyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Plerixafor MSN
Pleryksafor w dawce 20 mg/ml, stosowany w skojarzeniu z G-CSF, wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko mobilizacji komórek nowotworowych u pacjentów z chłoniakiem, szpiczakiem mnogim oraz białaczką, zwłaszcza ostrą białaczką szpikową i plazmatyczną. Lek może zwiększać liczbę krążących leukocytów i macierzystych komórek krwiotwórczych, co wymaga systematycznego monitorowania liczby leukocytów, zwłaszcza przy neutrofilii przekraczającej 50 x 10⁹/L. Małopłytkowość, będąca powikłaniem aferezy, również wymaga kontroli liczby płytek krwi. Należy unikać stosowania pleryksaforu u pacjentów z białaczką do mobilizacji komórek krwiotwórczych ze względu na ryzyko mobilizacji komórek białaczkowych do produktu aferezy.
afereza, białaczka, białaczka plazmatyczna, duszność, dysfagia, G-CSF, hematopoeza pozaszpikowa, leukafereza, leukocyt, macierzyste komórki krwiotwórcze, małopłytkowość, neutrofilia, niedociśnienie ortostatyczne, niedotlenienie, obrzęk okołogałkowy, omdlenie, ostra białaczka szpikowa, pęknięcie śledziony, pleryksafor, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja wazowagalna, szpiczak mnogi, wstrząs anafilaktyczny