Działania niepożądane leku Plerixafor MSN

Profil bezpieczeństwa pleryksaforu w skojarzeniu z G-CSF został ustalony na podstawie danych pochodzących z dwóch badań III fazy z grupą kontrolną otrzymującą placebo (301 pacjentów) oraz 10 badań II fazy bez grupy kontrolnej (242 pacjentów). Pacjenci z rozpoznaniem chłoniaka i szpiczaka mnogiego otrzymywali pleryksafor we wstrzyknięciach podskórnych w dobowej dawce 0,24 mg/kg mc., a okres narażenia na lek wynosił od 1 do 7 kolejnych dni (mediana = 2 dni).¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

W badaniach III fazy u pacjentów z chłoniakiem nieziarniczym i szpiczakiem mnogim łącznie 301 pacjentów otrzymywało pleryksafor i G-CSF, a 292 pacjentów placebo i G-CSF. W protokole badania G-CSF podawano w dawce 10 μg/kg mc. codziennie rano przez 4 dni przed podaniem pierwszej dawki pleryksaforu i codziennie rano przed aferezą. Podczas mobilizacji macierzystych komórek krwiotwórczych i aferezy oraz przed chemioterapią lub leczenia ablacyjnego podczas przygotowania do przeszczepienia komórek zaobserwowano działania niepożądane, które występowały częściej w grupie otrzymującej pleryksafor i G-CSF niż w grupie otrzymującej placebo i G-CSF.²

Podczas 12-miesięcznej obserwacji pacjentów po przeszczepieniu komórek nie zaobserwowano istotnych różnic w częstości występowania działań niepożądanych pomiędzy grupami pacjentów, którzy zostali poddani chemioterapii lub terapii ablacyjnej jako przygotowanie do zabiegu przeszczepienia komórek.³

Działania niepożądane – szczegółowy wykaz

Poniżej przedstawiono działania niepożądane, które występowały częściej w grupie otrzymującej pleryksafor niż w grupie otrzymującej placebo podczas mobilizacji i aferezy w badaniach III fazy oraz zostały uznane za związane ze stosowaniem pleryksaforu.<sup data-drug="Plerixafor MSN" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane wymieniono z uwzględnieniem podziału na układ narządów i częstość występowania. Częstość występowania podano zgodnie z następującym schematem: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (4

Opis wybranych działań niepożądanych

Zawał mięśnia sercowego

W badaniach klinicznych u 7 z 679 pacjentów z chorobą nowotworową, którzy otrzymali pleryksafor i G-CSF w celu mobilizacji macierzystych komórek krwiotwórczych, wystąpił zawał mięśnia sercowego. Wszystkie te zdarzenia wystąpiły po upływie co najmniej 14 dni od podania ostatniej dawki pleryksaforu. Dodatkowo, zawał mięśnia sercowego wystąpił u dwóch pacjentek z chorobą nowotworową, które otrzymywały pleryksafor i G-CSF w ramach programu rozszerzonego dostępu, przy czym jedno zdarzenie wystąpiło po upływie 4 dni od podania ostatniej dawki pleryksaforu. Biorąc pod uwagę brak związku czasowego u 8 z 9 pacjentów oraz profil ryzyka pacjentów, u których wystąpił zawał mięśnia sercowego, nie wydaje się, aby pleryksafor stanowił niezależny czynnik ryzyka zawału mięśnia sercowego.⁵

Hiperleukocytoza

W badaniach III fazy w dniu poprzedzającym aferezę lub w jej trakcie u 7% pacjentów otrzymujących pleryksafor i jedynie u 1% pacjentów otrzymujących placebo obserwowano leukocytozę o wartościach 100 x 10⁹/L lub większych. Mimo znacznego wzrostu liczby białych krwinek, nie zaobserwowano powikłań ani objawów klinicznych leukostazy.⁶

Reakcje wazowagalne

W badaniach klinicznych pleryksaforu u pacjentów z chorobą nowotworową lub zdrowych ochotników reakcje wazowagalne (niedociśnienie ortostatyczne i/lub omdlenie) po podskórnym podaniu pleryksaforu w dawkach ≤ 0,24 mg/kg mc. występowały u mniej niż 1% uczestników. Większość tych zdarzeń obserwowano w ciągu pierwszej godziny od podania leku.⁷

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

W badaniach klinicznych pleryksaforu u pacjentów z chorobą nowotworową rzadko opisywano ciężkie zdarzenia żołądkowo-jelitowe, w tym biegunkę, nudności, wymioty i ból brzucha, pomimo częstego występowania objawów żołądkowo-jelitowych o mniejszym nasileniu.⁸

Parestezje

Parestezje (zaburzenia czucia objawiające się drętwieniem, mrowieniem czy pieczeniem) często obserwuje się u pacjentów z chorobą nowotworową otrzymujących wielodawkowe schematy leczenia po autologicznym przeszczepieniu komórek. W badaniach III fazy z grupą kontrolną otrzymującą placebo częstość występowania parestezji wynosiła 20,6% w grupie leczonej pleryksaforem i 21,2% w grupie otrzymującej placebo, co wskazuje na brak istotnej różnicy w tym zakresie.⁹

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Wśród uczestników dwóch badań klinicznych pleryksaforu z grupą kontrolną otrzymującą placebo 24% pacjentów miało ≥ 65 lat. Analiza wyników nie wykazała istotnych różnic pod względem częstości występowania działań niepożądanych pomiędzy grupą pacjentów w podeszłym wieku a pacjentami młodszymi.¹⁰

Dzieci i młodzież

Trzydziestu pacjentów pediatrycznych było leczonych pleryksaforem w dawce 0,24 mg/kg mc. w otwartym, wieloośrodkowym, kontrolowanym badaniu (DFI 12860). Profil bezpieczeństwa w tej grupie dzieci i młodzieży był zgodny z profilem obserwowanym u dorosłych pacjentów.¹¹

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Plerixafor MSN do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl¹²

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie produktu leczniczego do obrotu.¹³

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Stosowanie pleryksaforu wiąże się z pewnym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które mogą stanowić potencjalne zagrożenie dla pacjenta. Szczególnie istotne jest monitorowanie pacjenta pod kątem następujących niebezpieczeństw:

• Reakcje anafilaktyczne – mogą objawiać się pokrzywką, obrzękiem okołogałkowym, dusznością lub niedotlenieniem, a w najcięższej postaci jako wstrząs anafilaktyczny. Występują niezbyt często, ale ze względu na potencjalnie zagrażający życiu charakter wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
• Splenomegalia i pęknięcie śledziony – powiększenie śledziony i jej pęknięcie to rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłania.
• Hiperleukocytoza – liczba białych krwinek ≥100 x 10⁹/L występuje u 7% pacjentów leczonych pleryksaforem. Chociaż nie zaobserwowano powikłań związanych z leukostazą, pacjenci powinni być monitorowani pod kątem objawów zaburzeń mikrokrążenia.
• Reakcje wazowagalne – niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia występują rzadko, ale mogą prowadzić do upadków i urazów, szczególnie u osób starszych.
• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe – chociaż ciężkie zdarzenia żołądkowo-jelitowe są rzadkie, częste występowanie biegunek, nudności i wymiotów może prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych, szczególnie u pacjentów z chorobami współistniejącymi.

Świadomość potencjalnych zagrożeń związanych z działaniami niepożądanymi pleryksaforu pozwala na wczesne rozpoznawanie objawów i wdrożenie odpowiedniego postępowania, co minimalizuje ryzyko poważnych konsekwencji zdrowotnych u pacjentów poddawanych mobilizacji komórek macierzystych.