patogeneza choroby wrzodowej

Patogeneza choroby wrzodowej obejmuje złożony mechanizm, w którym kluczową rolę odgrywa zaburzenie równowagi między czynnikami agresywnymi a obronnymi błony śluzowej przewodu pokarmowego. Głównym czynnikiem etiologicznym jest zakażenie bakterią Helicobacter pylori, która kolonizuje błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, powodując przewlekły stan zapalny. Bakteria ta poprzez wytwarzanie ureazy, cytotoksyn oraz innych enzymów uszkadza barierę śluzówkową i stymuluje produkcję cytokin prozapalnych.

Istotnym elementem patogenezy jest także nadmierne wydzielanie kwasu solnego i pepsyny, które działa żrąco na błonę śluzową. Kwas solny może być wydzielany w nadmiarze na skutek zaburzeń regulacji hormonalnej (gastryna), nerwowej (nerw błędny) lub w wyniku działania H. pylori, która zwiększa sekrecję gastryny. Drugim ważnym mechanizmem jest osłabienie czynników ochronnych błony śluzowej, takich jak wydzielanie śluzu, dwuwęglanów, prostaglandyn oraz prawidłowe ukrwienie tkanek.

W patogenezie choroby wrzodowej znaczenie mają również czynniki jatrogenne, szczególnie przewlekłe stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), które hamują syntezę prostaglandyn, przez co zmniejszają wydzielanie śluzu i dwuwęglanów oraz upośledzają mikrokrążenie w błonie śluzowej. Dodatkowo NLPZ działają bezpośrednio drażniąco na nabłonek. Inne czynniki sprzyjające rozwojowi choroby wrzodowej to stres, palenie tytoniu, predyspozycje genetyczne oraz dieta bogata w ostre przyprawy.

Współczesne rozumienie patogenezy choroby wrzodowej podkreśla, że jest to schorzenie wieloczynnikowe, w którym interakcje między bakteriami, czynnikami środowiskowymi i genetycznymi prowadzą do przewlekłego uszkodzenia błony śluzowej i formowania się owrzodzeń. Zrozumienie tych mechanizmów umożliwiło opracowanie skutecznych strategii leczenia, ukierunkowanych na eradykację H. pylori, neutralizację kwasu żołądkowego oraz wzmacnianie mechanizmów obronnych śluzówki.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl