przewlekłe aktywne zakażenie EBV

Przewlekłe aktywne zakażenie wirusem Epsteina-Barr (CAEBV – Chronic Active Epstein-Barr Virus infection) to rzadkie, ale potencjalnie ciężkie powikłanie infekcji EBV, które charakteryzuje się przetrwałą replikacją wirusa oraz klinicznymi i laboratoryjnymi objawami aktywnego zakażenia utrzymującymi się ponad 6 miesięcy.

W przeciwieństwie do typowej mononukleozy zakaźnej, która zazwyczaj ustępuje samoistnie, CAEBV prowadzi do przewlekłej obecności wysokiego miana przeciwciał przeciwko antygenowi kapsydu wirusa (VCA) oraz wczesnemu antygenowi (EA), przy jednoczesnym braku przeciwciał przeciw antygenom jądrowym (EBNA). Choroba charakteryzuje się nawracającymi epizodami gorączki, powiększeniem węzłów chłonnych, hepatosplenomegalią, zaburzeniami hematologicznymi oraz zwiększonym ryzykiem rozwoju chorób limfoproliferacyjnych.

Patogeneza CAEBV związana jest z zaburzeniami immunologicznymi i nieprawidłową odpowiedzią układu odpornościowego na zakażenie EBV. Leczenie obejmuje terapie przeciwwirusowe, immunomodulujące, a w ciężkich przypadkach przeszczepienie komórek macierzystych hematopoetycznych. Monitorowanie pacjentów powinno uwzględniać regularną ocenę wiremii EBV oraz wczesne wykrywanie potencjalnych powikłań, w tym chłoniaków i hemofagocytarnej limfohistiocytozy.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Mononukleoza zakaźna – Diagnostyka i diagnoza

Mononukleoza zakaźna, wywołana przez wirusa Epsteina-Barr (EBV), charakteryzuje się klasyczną triadą objawów: gorączką, zapaleniem gardła oraz limfadenopatią, często z obecnością atypowej limfocytozy (>10%) i limfocytozy >40-50%. Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej oraz badaniach laboratoryjnych, w tym morfologii krwi z rozmazem, szybkim teście na przeciwciała heterofiliowe (monospot) oraz badaniach serologicznych przeciwko EBV (VCA-IgM, VCA-IgG, EBNA-IgG). Test monospot cechuje się czułością około 87% i swoistością 91%, jednak może dawać wyniki fałszywie ujemne, zwłaszcza w pierwszym tygodniu choroby i u dzieci poniżej 5 roku życia. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić zakażenia CMV, HIV, Toxoplasma gondii oraz paciorkowcowe zapalenie gardła.
algorytm diagnostyczny, antygen kapsydu wirusa, atypowa limfocytoza, atypowy limfocyt, ból gardła, choroba limfoproliferacyjna, cytomegalowirus, kryteria Hoaglanda, limfadenopatia, morfologia krwi, pęknięcie śledziony, podwyższone enzymy wątrobowe, powiększenie śledziony, przeciwciało heterofiliowe, przeciwciało IgG, przeciwciało IgM, przewlekłe aktywne zakażenie EBV, reakcja łańcuchowa polimerazy, test Monospot, tomografia komputerowa jamy brzusznej, Toxoplasma gondii, ultrasonografia jamy brzusznej, wirus Epsteina-Barr, wirusowe zapalenie wątroby, zakażenie EBV, zakażenie HIV, zapalenie gardła paciorkowcowe, zespół mononukleozopodobny
Leksykon chorób i schorzeń
Mononukleoza zakaźna – Etiologia i przyczyny

Mononukleoza zakaźna jest wywoływana głównie przez wirusa Epsteina-Barr (EBV, HHV-4), który odpowiada za ponad 90% przypadków. EBV to dwuniciowy wirus DNA z rodziny herpeswirusów, który po pierwotnym zakażeniu utrzymuje się w organizmie w stanie latentnym w limfocytach B pamięci. Zakażenie przenosi się przede wszystkim przez ślinę (droga oralna), z okresem inkubacji wynoszącym 4-7 tygodni. W przebiegu choroby dochodzi do proliferacji zakażonych limfocytów B, aktywacji limfocytów T CD8+ oraz powstawania atypowych limfocytów, co manifestuje się gorączką, limfadenopatią, zapaleniem gardła i powiększeniem śledziony. Diagnostyka serologiczna opiera się na wykrywaniu przeciwciał heterofilnych oraz swoistych przeciwciał przeciwko antygenowi kapsydu wirusa (VCA-IgM i VCA-IgG). Ryzyko rozwoju objawowej mononukleozy jest największe u nastolatków i młodych dorosłych (15-24 lata), a przebieg choroby może być łagodniejszy u dzieci.
antygen kapsydu wirusa, atypowy limfocyt, chłoniak Burkitta, chłoniak Hodgkina, choroba limfoproliferacyjna, cytomegalowirus, herpeswirus, limfadenopatia, limfocyt B, limfocyt B pamięci, limfocyt T CD8, małopłytkowość, mononukleoza zakaźna, niedokrwistość, pęknięcie śledziony, porażenie nerwu twarzowego, przeciwciało heterofilne, przewlekłe aktywne zakażenie EBV, rak nosogardła, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, test Monospot, toczeń rumieniowaty układowy, transfuzja krwi, układ siateczkowo-śródbłonkowy, wirus DNA, wirus Epsteina-Barr, wirus onkogenny, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zespół Bella, zespół Guillaina-Barrégo, zespół przewlekłego zmęczenia
Leksykon chorób i schorzeń
Mononukleoza zakaźna – Leczenie

Mononukleoza zakaźna, wywoływana najczęściej przez wirus Epsteina-Barr (EBV), nie posiada specyficznej terapii przeciwwirusowej, dlatego leczenie opiera się na postępowaniu objawowym i wspomagającym. Kluczowe jest zapewnienie odpoczynku, odpowiedniego nawodnienia oraz stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, takich jak NLPZ (ibuprofen, naproxen) lub paracetamol. Wskazane jest także łagodzenie bólu gardła poprzez płukanie roztworem soli (0,5 łyżeczki soli na szklankę ciepłej wody) oraz stosowanie pastylek i sprejów. Należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego i sportów kontaktowych przez minimum 3-4 tygodnie, zwłaszcza przy powiększonej śledzionie, aby zapobiec ryzyku jej pęknięcia. Antybiotyki nie są skuteczne w mononukleozie, a stosowanie amoksycyliny i penicylin może wywołać charakterystyczną wysypkę skórną. Kortykosteroidy są zarezerwowane dla ciężkich powikłań, takich jak obrzęk dróg oddechowych, małopłytkowość czy powikłania neurologiczne, i powinny być stosowane z ostrożnością oraz stopniowo odstawiane po poprawie klinicznej.
acyklowir, amoksycylina, antybiotyk penicylinowy, antybiotykoterapia, cyklosporyna, gancyklowir, kortykosteroid, leczenie objawowe, lek immunosupresyjny, małopłytkowość, mononukleoza zakaźna, niedokrwistość hemolityczna, niedrożność dróg oddechowych, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk gardła, paciorkowcowe zapalenie gardła, pęknięcie śledziony, powiększenie śledziony, powikłanie neurologiczne, przeszczep komórek macierzystych, przewlekłe aktywne zakażenie EBV, terapia przeciwwirusowa, walacyklowir, wirus Epsteina-Barr, wysypka skórna, zapalenie migdałków, zapalenie wątroby, zapalenie zatok

przewlekłe aktywne zakażenie EBV

Powiązane wpisy

Mononukleoza zakaźna – Diagnostyka i diagnoza

Mononukleoza zakaźna – Etiologia i przyczyny

Mononukleoza zakaźna – Leczenie