leczenie pirazynamidem

Pirazynamid (PZA) to syntetyczny lek przeciwgruźliczy, należący do grupy analogów nikotynamidu. Jest jednym z podstawowych leków pierwszego rzutu stosowanych w leczeniu gruźlicy, szczególnie w intensywnej fazie terapii. Pirazynamid wykazuje wyjątkową skuteczność wobec prątków gruźlicy znajdujących się w środowisku kwaśnym, takim jak wnętrze makrofagów czy obszary martwicze.

Mechanizm działania pirazynamidu polega na przekształceniu go wewnątrz prątków w kwas pirazynowy, który obniża wewnątrzkomórkowe pH bakterii, hamując tym samym aktywność enzymów niezbędnych do ich przeżycia. Lek jest szczególnie cenny w terapii ze względu na zdolność eliminacji tzw. prątków przetrwalnikowych (persisterów), opornych na inne leki przeciwgruźlicze.

W standardowym schemacie leczenia gruźlicy pirazynamid stosuje się zwykle przez pierwsze 2 miesiące intensywnej fazy, w połączeniu z izoniazyd em, ryfampicyną i etambutolem. Dawkowanie wynosi zazwyczaj 20-25 mg/kg masy ciała na dobę, nie przekraczając 2000 mg. Podczas terapii konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby, gdyż hepatotoksyczność stanowi najpoważniejsze działanie niepożądane tego leku.

Najczęstsze działania niepożądane związane z leczeniem pirazynamidem obejmują: hiperurykemię (wzrost stężenia kwasu moczowego we krwi), bóle stawów, hepatotoksyczność, reakcje skórne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz rzadziej – gorączkę polekową. Przeciwwskazania do stosowania pirazynamidu obejmują ciężkie uszkodzenie wątroby, ostrą dnę moczanową oraz nadwrażliwość na składniki preparatu.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl