inhibitor CYP3A4/5

Inhibitory CYP3A4/5 to substancje, które hamują aktywność enzymów cytochromu P450 3A4 i 3A5, stanowiących kluczowe elementy układu enzymatycznego odpowiedzialnego za metabolizm wielu leków i ksenobiotyków w organizmie. Enzymy te są odpowiedzialne za biotransformację ponad 50% stosowanych klinicznie leków, co czyni je istotnym miejscem potencjalnych interakcji lekowych.

Do inhibitorów CYP3A4/5 zaliczamy zarówno leki (np. azolowe leki przeciwgrzybicze, makrolidowe antybiotyki, inhibitory proteazy HIV, niektóre blokery kanału wapniowego), jak i składniki żywności (sok grejpfrutowy). Hamowanie aktywności tych enzymów prowadzi do spowolnienia metabolizmu innych leków będących substratami CYP3A4/5, co skutkuje wzrostem ich stężenia w osoczu i potencjalnie zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych.

Znajomość profilu inhibitorów CYP3A4/5 ma kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej przy planowaniu farmakoterapii, szczególnie u pacjentów stosujących politerapię. Interakcje farmakokinetyczne związane z hamowaniem CYP3A4/5 mogą wymagać modyfikacji dawkowania lub zmiany leku na alternatywę metabolizowaną inną drogą. Siła działania inhibitorów CYP3A4/5 jest zróżnicowana – wyróżniamy inhibitory silne, umiarkowane i słabe, co determinuje kliniczne znaczenie potencjalnych interakcji.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzinum Bluefish 25 mg

Hydroksyzyna chlorowodorek wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne jest bezwzględne unikanie łączenia hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, haloperydol, citalopram, erytromycyna) ze względu na ryzyko torsade de pointes. Ponadto, hydroksyzyna antagonizuje działanie betahistyny i inhibitorów cholinoesterazy, co może osłabiać ich efektywność, a także nie jest zalecane łączenie jej z inhibitorami MAO z powodu ryzyka nasilenia działań niepożądanych. W przypadku testów alergicznych lub prowokacji oskrzeli z metacholiną, terapię hydroksyzyną należy przerwać na co najmniej 5 dni przed badaniem. Współstosowanie z lekami wywołującymi bradykardię, hipokaliemię, lekami hamującymi OUN oraz substancjami o działaniu przeciwcholinergicznym wymaga ostrożności i indywidualnego dostosowania dawki.
beta-adrenolityk, bradykardia, dehydrogenaza alkoholowa, depresja OUN, działanie przeciwcholinergiczne, hipokaliemia, hydroksyzyna, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor CYP3A4/5, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP2D6, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, metacholina, sedacja, SSRI, test prowokacji oskrzeli, tiazydowy lek moczopędny, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Levomine midi 30 mcg + 125 mcg

Levomine midi, zawierający 30 µg etynyloestradiolu i 125 µg lewonorgestrelu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami oraz substancjami. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne (np. fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna), które zwiększają klirens hormonów płciowych, co może prowadzić do krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. Indukcja enzymatyczna pojawia się w ciągu kilku dni i może utrzymywać się do 4 tygodni po zakończeniu terapii indukującej. Zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji mechanicznej podczas i przez 28 dni po terapii indukującej. Ponadto, preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego są przeciwwskazane ze względu na ryzyko zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej. Leki zwiększające motorykę przewodu pokarmowego, takie jak metoklopramid, mogą obniżać wchłanianie hormonów, co również wymaga rozważenia dodatkowej ochrony antykoncepcyjnej.
alkohol etylowy, aminotransferaza alaninowa, barbiturany, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, dasabuwir, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, enzymy mikrosomalne, erytromycyna, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP1A1, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP2J2, inhibitor CYP3A4/5, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lewonorgestrel, melatonina, metabolizm węglowodanów, metoklopramid, midazolam, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, prymidon, rybawiryna, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, teofilina, tizanidyna, topiramat, troleandomycyna, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Axia 0,02 mg + 3 mg

Produkt leczniczy Axia zawiera drospirenon (3 mg) oraz etynyloestradiol (0,02 mg), które charakteryzują się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym. Drospirenon osiąga maksymalne stężenie 38 ng/ml po 1-2 godzinach, z biodostępnością 76-85%, a jego okres półtrwania wynosi 31 godzin. W stanie stacjonarnym stężenie drospirenonu wzrasta do około 70 ng/ml po około 8 dniach stosowania, z kumulacją na poziomie około 3. Drospirenon wiąże się głównie z albuminami, nie z SHBG ani CBG, a metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, z eliminacją metabolitów w stosunku kał:mocz 1,2:1,4. U pacjentek z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby (Child-Pugh B) stężenia drospirenonu są odpowiednio zmodyfikowane, jednak bez klinicznie istotnego wpływu na stężenie potasu w surowicy.
biodostępność, CYP3A4, drospirenon, efekt pierwszego przejścia, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, hiperkaliemia, hydroksylacja aromatyczna, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4/5, klirens kreatyniny, klirens metaboliczny, klirens po podaniu doustnym, koniugacja przedukładowa, koniugaty glukuronidowe, metabolity, metabolity hydroksylowane, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, stężenie w surowicy, współczynnik kumulacji, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Cyproteron octan – Właściwości farmakokinetyczne

Cyproteronu octan, składnik preparatu Diane-35, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) 15 ng/ml po około 1,6 godziny, z wysoką biodostępnością około 88%. Substancja wiąże się głównie z albuminami osocza (96-96,5%), a jej pozorna objętość dystrybucji wynosi 986 ± 437 l, co wskazuje na szeroką dystrybucję tkankową. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do powstania metabolitu 15β-OH-CPA. Klirens wynosi 3,6 ml/min/kg, a eliminacja przebiega dwufazowo z okresami półtrwania około 0,8 godziny i 2,3-3,3 dni. Substancja jest wydalana głównie w postaci metabolitów, z przewagą wydalania żółcią (stosunek mocz:żółć = 1:2). Przy regularnym stosowaniu dawki raz na dobę obserwuje się kumulację stężenia cyproteronu octanu około 2,5-krotnie, a stan stacjonarny osiągany jest w drugiej połowie cyklu leczenia.
albumina osocza, aromatyczna hydroksylacja, CYP3A4, cyproteronu octan, cytochrom P450, czas do stężenia maksymalnego, Diane-35, działanie niepożądane, efekt pierwszego przejścia, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, glukuronidy i siarczany, inhibitor CYP1A1, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP2J2, inhibitor CYP3A4/5, interakcja lekowa, kumulacja leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, SHBG, stan stacjonarny, stężenie maksymalne we krwi, szlak metaboliczny, wiązanie z białkami osocza, właściwości inhibicyjne

inhibitor CYP3A4/5

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Hydroxyzinum Bluefish 25 mg

Interakcje leku – Levomine midi 30 mcg + 125 mcg

Właściwości farmakokinetyczne – Axia 0,02 mg + 3 mg

Cyproteron octan – Właściwości farmakokinetyczne