podwyższona kinaza fosfokreatynowa

Podwyższona kinaza fosfokreatynowa (CPK) jest istotnym wskaźnikiem laboratoryjnym wskazującym na uszkodzenie komórek mięśniowych. Enzym ten występuje głównie w mięśniach szkieletowych, mięśniu sercowym oraz w mózgu, a jego zadaniem jest katalizowanie reakcji przenoszenia grupy fosforanowej między fosfokreatyna a ADP.

Wartości referencyjne kinazy fosfokreatynowej różnią się w zależności od płci i wieku pacjenta, jednak najczęściej mieszczą się w przedziale 30-200 U/l. Podwyższony poziom CPK może wynikać z wielu przyczyn, m.in. urazu mięśni (w tym po intensywnym wysiłku fizycznym), zawału mięśnia sercowego, dystrofii mięśniowych, rabdomiolizy, miopatii zapalnych czy polekowych.

W diagnostyce różnicowej przy podwyższonej kinazy fosfokreatynowej kluczowe jest oznaczenie jej izoenzymów (CK-MM, CK-MB, CK-BB), co umożliwia precyzyjne wskazanie źródła uszkodzenia komórek. Należy pamiętać, że izolowany wzrost CPK bez objawów klinicznych może występować fizjologicznie u osób z dużą masą mięśniową lub po intensywnym wysiłku.

Monitorowanie poziomu kinazy fosfokreatynowej ma szczególne znaczenie w kardiologii (diagnostyka zawału mięśnia sercowego), neurologii (choroby nerwowo-mięśniowe) oraz w monitorowaniu działań niepożądanych niektórych leków, zwłaszcza statyn, które mogą wywoływać miopatię. Wzrost CPK powyżej 5-krotności górnej granicy normy podczas terapii statynami jest wskazaniem do modyfikacji leczenia.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl