cholestaza i zapalenie wątroby
Cholestaza to zaburzenie przepływu żółci, które może mieć charakter wewnątrzwątrobowy lub zewnątrzwątrobowy. Objawia się świądem skóry, zażółceniem powłok skórnych i białkówek oczu, ciemnym zabarwieniem moczu, odbarwieniem stolca oraz podwyższonym stężeniem bilirubiny, fosfatazy alkalicznej i gamma-glutamylotranspeptydazy w surowicy.
Zapalenie wątroby to proces zapalny miąższu wątroby, który może być wywołany przez czynniki zakaźne (wirusy HAV, HBV, HCV, HDV, HEV), toksyczne (alkohol, leki hepatotoksyczne), autoimmunologiczne lub metaboliczne. Charakteryzuje się wzrostem aktywności aminotransferaz (ALT, AST), osłabieniem, zmęczeniem, bólem w prawym podżebrzu oraz zaburzeniami funkcji wątroby.
Współwystępowanie cholestazy i zapalenia wątroby może świadczyć o ciężkim uszkodzeniu narządu i wymaga pilnej diagnostyki różnicowej. W diagnostyce kluczowe znaczenie mają badania biochemiczne, serologiczne, obrazowe (USG, MR, MRCP) oraz w niektórych przypadkach biopsja wątroby. Leczenie zależy od przyczyny i obejmuje eliminację czynnika etiologicznego, farmakoterapię (np. kwas ursodeoksycholowy w cholestazie, leki przeciwwirusowe w wirusowych zapaleniach wątroby) oraz leczenie objawowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Erfin
Terbinafina w dawce 250 mg doustnie wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby oraz nerek. W trakcie terapii mogą wystąpić rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak cholestaza i zapalenie wątroby, zwykle pojawiające się w ciągu pierwszych dwóch miesięcy leczenia. Objawy sugerujące dysfunkcję wątroby to m.in. świąd, nudności, brak łaknienia, żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu oraz jasne stolce. W przypadku ich wystąpienia należy natychmiast wykonać badania enzymów wątrobowych i przerwać terapię. U pacjentów z przewlekłymi lub aktywnymi chorobami wątroby stosowanie terbinafiny jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko kumulacji leku i brak danych potwierdzających bezpieczeństwo.
U chorych z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <50 ml/min lub stężenie kreatyniny >300 µmol/l) zaleca się redukcję dawki terbinafiny do 125 mg na dobę, co zmniejsza ryzyko toksyczności. Ponadto, u pacjentów z łuszczycą istnieje ryzyko zaostrzenia zmian skórnych, dlatego konieczne jest monitorowanie stanu skóry i ewentualne przerwanie leczenia w przypadku pogorszenia. Produkt Erfin zawiera mniej niż 23 mg sodu na tabletkę, co jest istotne dla pacjentów na diecie niskosodowej. Wskazane jest indywidualne dostosowanie terapii oraz ścisła kontrola kliniczna w wymienionych grupach pacjentów.
- Leksykon substancji czynnych
Terbinafina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Terbinafina, stosowana doustnie i miejscowo, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza u pacjentów z istniejącą chorobą wątroby. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań czynności wątroby, a następnie monitorowanie enzymów wątrobowych po 4-6 tygodniach leczenia. W przypadku wzrostu aktywności enzymów lub wystąpienia objawów takich jak nudności, żółtaczka, ciemny mocz czy bóle w nadbrzuszu, należy natychmiast przerwać terapię i przeprowadzić dalszą diagnostykę. U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <50 ml/min lub stężenie kreatyniny >300 μmol/l) zaleca się redukcję dawki o połowę, a stosowanie u tej grupy jest ograniczone z powodu braku danych klinicznych. Terbinafina jest silnym inhibitorem CYP2D6, co wymaga uwagi przy jednoczesnym stosowaniu leków metabolizowanych przez ten izoenzym, zwłaszcza o wąskim indeksie terapeutycznym (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, β-blokery, inhibitory MAO typu B).
agranulocytoza, badanie czynności wątroby, badanie farmakokinetyczne, cholestaza i zapalenie wątroby, ciężka niewydolność wątroby, hepatotoksyczność, inhibitor CYP2D6, inhibitory MAO typu B, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, klirens kreatyniny, klirens terbinafiny, kontaktowe zapalenie skóry, leki przeciwarytmiczne, łuszczyca, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, pancytopenia, przeszczep wątroby, przewlekła choroba wątroby, stężenie kreatyniny, substancja przeciwgrzybicza, toczeń rumieniowaty, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, trombocytopenia, wąski indeks terapeutyczny, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie czynności nerek, zaostrzenie łuszczycy, zespół Stevensa-Johnsona