biotransformacja oksydacyjna

Biotransformacja oksydacyjna to kluczowy proces biochemiczny, w którym organizm przekształca substancje egzogenne (ksenobiotyki), takie jak leki czy toksyny, poprzez reakcje utleniania. Jest to dominujący mechanizm I fazy metabolizmu, zachodzący głównie w wątrobie przy udziale enzymów cytochromu P450 (CYP450).

W trakcie biotransformacji oksydacyjnej dochodzi do wprowadzenia atomu tlenu do cząsteczki substratu lub usunięcia elektronów, co zwiększa polarność związków i ułatwia ich późniejsze wydalanie z organizmu. Najczęstsze reakcje to hydroksylacja, N-dealkilacja, O-dealkilacja, S-oksydacja oraz deaminacja oksydacyjna.

Enzymologia biotransformacji oksydacyjnej opiera się głównie na aktywności cytochromu P450, ale uczestniczą w niej również inne enzymy, jak monooksygenazy zawierające flawinę (FMO), dehydrogenazy alkoholowe i aldehydowe oraz oksydazy ksantynowe. Aktywność tych enzymów może być modyfikowana przez czynniki genetyczne, środowiskowe i farmakologiczne, co prowadzi do zmienności międzyosobniczej w metabolizmie leków.

Zaburzenia procesów biotransformacji oksydacyjnej mają istotne znaczenie kliniczne – mogą prowadzić do toksyczności lekowej, interakcji międzylekowych oraz wpływać na skuteczność terapii. Znajomość tych szlaków metabolicznych jest kluczowa w farmakoterapii, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, gdzie procesy te mogą być znacząco upośledzone.

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl