zaburzona czynność lewej komory
Zaburzona czynność lewej komory serca to stan kliniczny, w którym lewa komora nie jest w stanie prawidłowo wypełniać się krwią (dysfunkcja rozkurczowa) lub efektywnie jej wypompowywać (dysfunkcja skurczowa). Najczęściej oceniana jest za pomocą parametru frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), który w warunkach prawidłowych wynosi powyżej 50-55%.
Głównymi przyczynami zaburzonej czynności lewej komory są choroba niedokrwienna serca (w tym zawał mięśnia sercowego), kardiomiopatie, wady zastawkowe, nadciśnienie tętnicze, przewlekłe zaburzenia rytmu serca oraz czynniki toksyczne. Zaburzona funkcja lewej komory może przebiegać bezobjawowo we wczesnych stadiach lub prowadzić do objawów niewydolności serca, w tym duszności wysiłkowej, ortopnoe, obrzęków obwodowych i zmniejszenia tolerancji wysiłku.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (echokardiografię, rezonans magnetyczny serca), elektrokardiografię, badania laboratoryjne (w tym peptydy natriuretyczne – BNP, NT-proBNP) oraz próby czynnościowe. Leczenie jest uzależnione od etiologii i stopnia dysfunkcji, a obejmuje farmakoterapię (inhibitory ACE, beta-blokery, antagonisty aldosteronu, ARNI, inhibitory SGLT2), metody inwazyjne (rewaskularyzacja, wszczepienie urządzeń do elektroterapii) oraz w skrajnych przypadkach transplantację serca.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mononit 20
Mononit, zawierający izosorbidu monoazotan w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niskim ciśnieniem napełniania komór serca (zwłaszcza po świeżym zawale mięśnia sercowego lub przy niewydolności lewej komory), zwężeniem zastawki aortalnej/mitralnej, skłonnościami do ortostatycznych zaburzeń krążenia, podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, jaskrą, nadczynnością tarczycy oraz niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD). Należy unikać obniżenia ciśnienia skurczowego poniżej 90 mm Hg oraz monitorować ryzyko methemoglobinemii i niedokrwistości hemolitycznej. Mononit nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów dławicy piersiowej ani ostrego zawału mięśnia sercowego, co powinno być jasno zakomunikowane pacjentom.
Podczas długotrwałej terapii izosorbidu monoazotanem może rozwijać się tolerancja, w tym tolerancja krzyżowa z innymi azotanami, co obniża skuteczność terapeutyczną. Zaleca się unikanie stałego stosowania wysokich dawek oraz stosowanie schematów dawkowania z przerwami, aby zapobiec utracie efektu klinicznego. Skuteczność i bezpieczeństwo Mononitu u dzieci i młodzieży nie zostały potwierdzone, dlatego nie zaleca się stosowania leku w tej populacji. Tabletki powlekane Mononit mają charakterystyczny biały, okrągły, obustronnie wypukły kształt, z oznaczeniami „M10”, „M20” i „M40” odpowiadającymi dawkom 10 mg, 20 mg i 40 mg izosorbidu monoazotanu.
azotan, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, dławica piersiowa, hipotensja ortostatyczna, izosorbidu monoazotan, jaskra, methemoglobinemia, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, nadczynność tarczycy, niedobór dehydrogenazy G6PD, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność lewej komory, nitrogliceryna, ortostatyczne zaburzenia krążenia, ostry napad dławicy piersiowej, ostry zawał mięśnia sercowego, podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, tabletka powlekana, tolerancja krzyżowa, tolerancja lekowa, zaburzona czynność lewej komory, zawał mięśnia sercowego, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Eplerenon Medreg 50 mg
Eplerenon, antagonista receptorów mineralokortykosteroidowych, wykazuje selektywne blokowanie aldosteronu, co prowadzi do zwiększenia aktywności reninowej osocza i stężenia aldosteronu w surowicy bez osłabienia efektu terapeutycznego. W badaniu EPHESUS u pacjentów po ostrym zawale mięśnia sercowego z LVEF ≤ 40% i objawami niewydolności serca, eplerenon stosowany w dawce początkowej 25 mg/dobę, zwiększanej do 50 mg/dobę, zmniejszył śmiertelność całkowitą z 16,7% do 14,4% (redukcja ryzyka o 15%, p=0,008) oraz złożony punkt końcowy zgon lub hospitalizacja z przyczyn sercowo-naczyniowych z 30,0% do 26,7% (redukcja ryzyka o 13%, p=0,002). W badaniu EMPHASIS-HF u pacjentów z łagodną skurczową niewydolnością serca (LVEF ≤ 30% lub ≤ 35% przy QRS > 130 ms) i klasą II wg NYHA, eplerenon w dawce 25-50 mg/dobę istotnie zmniejszył ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych lub hospitalizacji z powodu niewydolności serca (18,3% vs 25,9%, RR 0,63, p<0,001) oraz zgonu z jakiejkolwiek przyczyny (12,5% vs 15,5%, p=0,008). Terapia była związana z wyższym ryzykiem hiperkaliemii (>5,5 mmol/l) – 3,4% vs 2,0% w EPHESUS oraz 11,8% vs 7,2% w EMPHASIS-HF, jednak jednocześnie rzadziej obserwowano hipokaliemię (<4,0 mmol/l), co ma znaczenie kliniczne w kontekście ryzyka arytmii.
aktywność reninowa osocza, aldosteron, antagonista aldosteronu, antagonista receptora angiotensyny II, beta-adrenolityk, diuretyk pętlowy, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipokaliemia, inhibitor ACE, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kardiowerter-defibrylator, klasyfikacja NYHA, lek przeciwzakrzepowy, mózgowy peptyd natriuretyczny, nadciśnienie tętnicze, objawy niewydolności serca, ostry zawał mięśnia sercowego, przewlekła niewydolność serca, receptor glikokortykosteroidowy, receptor mineralokortykosteroidowy, skurczowa niewydolność serca, śmiertelność całkowita, terapia resynchronizująca, układ hormonalny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzona czynność lewej komory, zespół QRS - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Eplerenon Medreg 25 mg
Eplerenon, antagonista aldosteronu o kodzie ATC C03DA04, wykazuje selektywne blokowanie receptorów mineralokortykoidowych, co prowadzi do zwiększenia aktywności reninowej osocza i stężenia aldosteronu w surowicy, bez utraty skuteczności terapeutycznej. W badaniu EPHESUS, obejmującym 6632 pacjentów po ostrym zawale serca z LVEF ≤ 40% i objawami niewydolności serca, eplerenon stosowany w dawce początkowej 25 mg/dobę, zwiększanej do 50 mg/dobę (przy stężeniu potasu < 5,0 mmol/l), zmniejszył śmiertelność całkowitą o 15% (14,4% vs 16,7%, p=0,008) oraz ryzyko zgonu lub hospitalizacji z przyczyn sercowo-naczyniowych o 13% (26,7% vs 30,0%, p=0,002). Terapia była dobrze tolerowana, choć odnotowano wyższą częstość hiperkaliemii (3,4% vs 2,0%, p<0,001) i niższą hipokaliemii (0,5% vs 1,5%, p<0,001) w grupie eplerenonu.
aktywność reninowa osocza, aldosteron, antagonista aldosteronu, beta-adrenolityk, diuretyk pętlowy, frakcja wyrzutowa lewej komory, hiperkaliemia, hipokaliemia, inhibitor ACE, inhibitor reduktazy HMG-CoA, mózgowy peptyd natriuretyczny, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, ostry zawał serca, przewlekła niewydolność serca, receptor glikokortykoidowy, receptor mineralokortykoidowy, skurczowa niewydolność serca, terapia resynchronizacyjna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzona czynność lewej komory, zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nonpres 25 mg
Eplerenon, antagonista aldosteronu z grupy leków wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron, wykazuje selektywne wiązanie z receptorami mineralokortykosteroidowymi, co prowadzi do blokowania efektów aldosteronu. W badaniu EPHESUS, obejmującym 6632 pacjentów po ostrym zawale serca z LVEF ≤ 40% i objawami niewydolności serca, eplerenon stosowany w dawce początkowej 25 mg/dobę, zwiększanej do 50 mg/dobę (przy stężeniu potasu < 5,0 mmol/l), znacząco zmniejszył śmiertelność całkowitą (14,4% vs 16,7%, p=0,008) oraz złożony punkt końcowy zgonu lub hospitalizacji z przyczyn sercowo-naczyniowych (26,7% vs 30,0%, p=0,002). Bezwzględna redukcja ryzyka wyniosła odpowiednio 2,3% i 3,3%. Wystąpiła jednak wyższa częstość hiperkaliemii w grupie eplerenonu (3,4% vs 2,0%, p<0,001). Skuteczność była wyraźniejsza u pacjentów poniżej 75 roku życia, a poprawa klasyfikacji NYHA była istotna statystycznie.
aktywność reninowa osocza, antagonista aldosteronu, antagonista receptora angiotensyny II, BNP, choroba sercowo-naczyniowa, ciśnienie tętnicze, frakcja wyrzutowa lewej komory, GFR, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipokaliemia, inhibitor ACE, kardiowerter-defibrylator, klasyfikacja NYHA, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, LVEF, mózgowy peptyd natriuretyczny, nadciśnienie tętnicze, objawy niewydolności serca, ostry zawał serca, przewlekła niewydolność serca, receptor glikokortykosteroidowy, receptor mineralokortykosteroidowy, skurczowa niewydolność serca, stężenie aldosteronu, stężenie potasu w surowicy, terapia resynchronizacyjna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzona czynność lewej komory - Leksykon substancji czynnych
Eplerenon – Właściwości farmakodynamiczne
Eplerenon jest selektywnym antagonistą receptorów mineralokortykosteroidowych, blokującym wiązanie aldosteronu i tym samym modulującym układ renina-angiotensyna-aldosteron (RAA). Jego działanie prowadzi do trwałego zwiększenia aktywności reninowej osocza oraz stężenia aldosteronu w surowicy, bez kompensacyjnego zniesienia efektu blokady receptorów. W badaniu EPHESUS u pacjentów po ostrym zawale mięśnia sercowego z dysfunkcją lewej komory (LVEF ≤40%) i objawami niewydolności serca, eplerenon w dawce początkowej 25 mg/dobę, zwiększanej do 50 mg/dobę, zmniejszył śmiertelność całkowitą o 15% (14,4% vs 16,7%, p=0,008) oraz ryzyko zgonu lub hospitalizacji z przyczyn sercowo-naczyniowych o 13% (26,7% vs 30,0%, p=0,002). W badaniu EMPHASIS-HF u pacjentów z łagodną skurczową niewydolnością serca (klasa II wg NYHA, LVEF ≤30-35%) eplerenon zmniejszył ryzyko złożonego punktu końcowego (zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych lub hospitalizacja z powodu niewydolności serca) o 37% (18,3% vs 25,9%, p<0,001) oraz śmiertelność całkowitą o 24% (12,5% vs 15,5%, p=0,008). W obu badaniach obserwowano zwiększone ryzyko hiperkaliemii (>5,5 mmol/l) odpowiednio 3,4% vs 2,0% (EPHESUS) i 11,8% vs 7,2% (EMPHASIS-HF), przy jednoczesnym zmniejszeniu częstości hipokaliemii (<4,0 mmol/l). Eplerenon nie wpływał istotnie na parametry EKG, takie jak częstość akcji serca, czas trwania zespołu QRS, odstęp PR czy QT.
aktywność reninowa osocza, antagonista aldosteronu, badanie EMPHASIS-HF, badanie EPHESUS, beta-adrenolityk, choroba sercowo-naczyniowa, ciśnienie tętnicze, diuretyk pętlowy, eplerenon, gospodarka elektrolitowa, hiperkaliemia, hipokaliemia, inhibitor ACE, klasyfikacja NYHA, lek moczopędny, LVEF, mózgowy peptyd natriuretyczny, nadciśnienie tętnicze, ostry zawał mięśnia sercowego, profil bezpieczeństwa, przewlekła niewydolność serca, receptor mineralokortykosteroidowy, skurczowa niewydolność serca, status hormonalny, stężenie aldosteronu, terapia resynchronizacyjna, ujemne sprzężenie zwrotne, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzona czynność lewej komory, zespół QRS - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Effox long 75
Izosorbidu monoazotan w dawce 75 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niskim ciśnieniem napełniania komór serca, świeżym zawałem mięśnia sercowego, zaburzoną czynnością lewej komory oraz u osób z stenozą aortalną/mitralną, nadciśnieniem śródczaszkowym i niedociśnieniem ortostatycznym. Należy unikać obniżenia ciśnienia skurczowego poniżej 90 mm Hg. Lek nie jest wskazany do doraźnego leczenia ostrego napadu dławicy ze względu na wolny początek działania. W trakcie terapii może wystąpić tolerancja, w tym krzyżowa z innymi azotanami, dlatego zaleca się podawanie leku raz na dobę, unikając ciągłego stosowania dużych dawek. Konieczne jest także unikanie jednoczesnego stosowania inhibitorów 5-fosfodiesterazy (np. sildenafil, tadalafil) oraz alkoholu, które mogą nasilać działania hipotensyjne i zwiększać ryzyko powikłań.
ból dławicowy, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie parcjalne tlenu, dławica piersiowa, działanie hipotensyjne, dziedziczna nietolerancja galaktozy, hipoksemia, inhibitor 5-fosfodiesterazy, izosorbidu monoazotan, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, niskie ciśnienie napełniania komór serca, ostry napad bólu dławicowego, pierwotne nadciśnienie płucne, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, stenoza aortalna, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tolerancja krzyżowa, tolerancja lekowa, zaburzona czynność lewej komory, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy