Tinea versicolor
Tinea versicolor (łupież pstry) jest powierzchowną infekcją grzybiczą skóry wywołaną przez drożdżopodobne grzyby z rodzaju Malassezia (dawniej Pityrosporum). Najczęściej czynnikiem etiologicznym jest Malassezia globosa, choć mogą to być również inne gatunki, takie jak M. furfur czy M. sympodialis. Grzyby te są częścią naturalnej flory skóry, jednak w sprzyjających warunkach (wysoka wilgotność, podwyższona temperatura ciała, nadmierna potliwość) dochodzi do ich nadmiernego namnażania.
Choroba charakteryzuje się występowaniem drobnych, owalnych lub okrągłych plamek o różnorodnym zabarwieniu – od białawego, przez jasnobrązowy do ciemnobrązowego (stąd nazwa „versicolor” – różnobarwny). Zmiany najczęściej lokalizują się na tułowiu, ramionach, szyi i plecach. W obrazie klinicznym widoczne jest delikatne złuszczanie naskórka, szczególnie po podrapaniu (objaw wiórów). Charakterystyczne jest również to, że plamy nie opalają się tak jak zdrowa skóra, co sprawia, że stają się bardziej widoczne latem.
Rozpoznanie można postawić na podstawie obrazu klinicznego oraz badania w świetle lampy Wooda, gdzie zmiany wykazują żółtawą lub żółto-zielonkawą fluorescencję. Potwierdzeniem jest badanie mikroskopowe zeskrobin skóry w KOH, które uwidacznia charakterystyczne obrazy „spaghetti i klopsy” – krótkie, grube strzępki grzybni i okrągłe zarodniki. W leczeniu stosuje się miejscowe preparaty przeciwgrzybicze (m.in. pochodne imidazolowe, cyklopiroksolamina) oraz w rozległych przypadkach – leczenie ogólne (flukonazol, itrakonazol). Choroba ma tendencję do nawrotów, zwłaszcza w warunkach sprzyjających rozwojowi grzybów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Patofizjologia i mechanizm
Grzybica różowata (tinea versicolor) to powierzchowne zakażenie skóry wywołane przez dimorficzne, lipofilne drożdżaki z rodzaju Malassezia, głównie M. globosa, M. furfur i M. sympodialis. Patogeneza choroby opiera się na transformacji formy drożdżakowej do formy strzępkowej, co jest indukowane przez czynniki środowiskowe (ciepło, wilgoć), osobnicze (tłusta skóra, zaburzenia endokrynologiczne, immunosupresja) oraz immunologiczne (upośledzenie funkcji limfocytów, zmniejszona produkcja IL-2, IL-10, IFN-γ). Malassezia produkuje liczne czynniki wirulencji, takie jak fosfolipazy, lipazy, hemolizyny oraz kwas azelainowy, który hamuje tyrozynazę i przyczynia się do hipopigmentacji. Charakterystyczny obraz mikroskopowy to „spaghetti z klopsikami” widoczny w preparacie KOH 10-20%. Diagnostyka wspomagana jest przez lampę Wooda, która ujawnia złocisto-białą fluorescencję zmian skórnych.
atroficzna grzybica różowata, biofilm, drożdżak Malassezia, forma mycelialna, forma strzępkowa, fosfolipaza, grzybica różowata, Helicobacter pylori, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, hyperhidrosis, interferon, interleukina, kwas azelainowy, lampa Wooda, Malassezia furfur, Malassezia globosa, Malassezia sympodialis, melanocyt, melanosom, naciek zapalny, pityriasis versicolor, stres oksydacyjny, Tinea versicolor, tyrozynaza, wodorotlenek potasu, zakażenie grzybicze skóry, zespół Cushinga - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Flukonazol Actavis 100 mg
Flukonazol Actavis, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, jest przeciwgrzybiczym lekiem z grupy pochodnych triazolu, stosowanym zarówno w terapii, jak i profilaktyce szerokiego spektrum zakażeń grzybiczych. Wskazania obejmują m.in. kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, kokcydioidomykozę, inwazyjne kandydozy, drożdżakowe zakażenia błon śluzowych (gardła, przełyku, pochwy, skóry), grzybice skóry i paznokci. U pacjentów dorosłych oraz dzieci i młodzieży (0-17 lat) lek jest stosowany także w profilaktyce nawrotów zakażeń, zwłaszcza u osób z obniżoną odpornością, np. zakażonych HIV lub z przedłużającą się neutropenią. Dawkowanie powinno być dostosowane do rodzaju i nasilenia zakażenia oraz wieku pacjenta, z uwzględnieniem zawartości laktozy jednowodnej w kapsułkach (od 41 mg w dawce 50 mg do 164 mg w dawce 200 mg).
choroba hematoonkologiczna, coccidioides, Cryptococcus neoformans, drożdżakowe zapalenie błon śluzowych, drożdżakowe zapalenie żołędzi, drożdżyca pochwy, flukonazol, grzybica paznokci, grzybica podudzi, grzybica skóry, grzybica stóp, grzybica tułowia, inwazyjna kandydoza, kandyduria, kapsułka twarda, kokcydioidomykoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczy, łupież pstry, neutropenia, onychomikoza, pochodna triazolu, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, Tinea versicolor, zanikowe drożdżakowe zapalenie jamy ustnej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Myconafine 250 mg
Terbinafina, będąca allyloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, jest stosowana doustnie w dawce 250 mg (Myconafine) jako lek dermatologiczny przeciwgrzybiczy (kod ATC: D01BA02). Mechanizm jej działania polega na selektywnym hamowaniu enzymu epoksydazy skwalenu, co prowadzi do niedoboru ergosterolu i toksycznej kumulacji skwalenu w komórkach grzybów, skutkując ich śmiercią. Terbinafina wykazuje działanie grzybobójcze wobec dermatofitów, pleśni i niektórych grzybów dimorficznych oraz grzybobójcze lub grzybostatyczne wobec drożdżaków, zależnie od gatunku. Po podaniu doustnym lek kumuluje się w skórze, włosach i paznokciach, osiągając stężenia grzybobójcze utrzymujące się przez 15-20 dni po zakończeniu terapii, co jest kluczowe dla skuteczności leczenia.
biosynteza steroli, Candida, chlorowodorek, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, epoksydaza skwalenu, ergosterol, farmakokinetyka tkankowa, grzyb dimorficzny, komórka grzyba, lek dermatologiczny, lek przeciwgrzybiczy, MIC, Microsporum canis, najmniejsze stężenie hamujące, pityriasis versicolor, pleśń, skwalen, terbinafina, Tinea versicolor, Trichophyton, zakażenie grzybicze - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Epidemiologia
Grzybica różowata (Tinea versicolor) jest powszechną powierzchowną infekcją grzybiczą skóry wywołaną przez drożdżopodobne grzyby z rodzaju Malassezia (M. furfur, M. globosa, M. sympodialis). Prewalencja choroby wykazuje silną zależność od klimatu: w krajach tropikalnych i subtropikalnych sięga 30-50%, w klimacie umiarkowanym wynosi 1-4%, a w chłodnych regionach, np. Szwecji, spada do 1,1%. W USA częstość występowania szacuje się na 2-8%. Choroba najczęściej dotyka młodych dorosłych w wieku 15-30 lat, co wiąże się ze zwiększoną produkcją sebum w okresie dojrzewania. Czynniki ryzyka obejmują gorący i wilgotny klimat, nadmierną potliwość (31,8% pacjentów w badaniu indyjskim), tłustą skórę (21,1%), noszenie okluzyjnej odzieży, immunosupresję, choroby współistniejące (cukrzyca, choroba Cushinga) oraz stosowanie kortykosteroidów i preparatów na bazie olejów. Występuje z podobną częstością u obu płci i we wszystkich grupach etnicznych.
choroba Cushinga, cukrzyca, dermatofit, dermatoskopia, dermatoskopia fluorescencyjna, grzybica różowata, hyperhidrosis, immunosupresja, infekcja grzybicza skóry, kortykosteroid, łojotokowe zapalenie skóry, łupież, Malassezia furfur, Malassezia globosa, Malassezia sympodialis, niedobór odporności, pityriasis versicolor, preparat KOH, prewalencja, sebum, skóra łojotokowa, Tinea versicolor - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Objawy
Grzybica różowata (Tinea versicolor) to łagodna infekcja skóry wywołana przez drożdżakopodobne grzyby z rodzaju Malassezia, manifestująca się charakterystycznymi plamami o zmienionej pigmentacji (hipopigmentacyjne, hiperpigmentacyjne, białe, różowe, łososiowe, brązowe) z delikatnym łuszczeniem i wyraźnymi granicami, najczęściej lokalizującymi się na górnej części tułowia, szyi, ramionach i brzuchu. Objawy mogą obejmować łagodny świąd nasilający się podczas pocenia, zwiększoną potliwość oraz suchość skóry. Przebieg choroby jest sezonowy, z nasileniem w ciepłych, wilgotnych miesiącach i złagodzeniem w chłodnym klimacie. Ekspozycja na słońce uwidacznia zmiany pigmentacyjne, co wynika z hamowania melanogenezy przez kwas azelainowy produkowany przez grzyby Malassezia. Czynniki zaostrzające to m.in. wysoka temperatura, wilgotność, terapia steroidowa oraz osłabienie odporności.
badanie mikroskopowe zeskrobin, bielactwo nabyte, fluorescencja, grzyb drożdżakopodobny, grzybica różowata, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, kwas azelainowy, lampa Wooda, łojotokowe zapalenie skóry, łupież różowy, łuszczenie skóry, łuszczyca, Malassezia, melanina, melanocyt, osłabiony układ odpornościowy, posiew mikologiczny, rumień wielopostaciowy, świąd, terapia steroidowa, Tinea versicolor, wodorotlenek potasu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lamisil 250 mg
Lamisil w postaci tabletek doustnych (125 mg i 250 mg terbinafiny chlorowodorku) jest wskazany do leczenia grzybic wywołanych przez dermatofity, w tym onychomikozy paznokci, grzybicy owłosionej skóry głowy (tinea capitis) oraz grzybic skóry takich jak tinea corporis, tinea cruris i tinea pedis. Terapia doustna jest preferowana w przypadkach, gdy lokalizacja zakażenia (np. paznokcie, mieszki włosowe) utrudnia penetrację leków miejscowych, a także przy ciężkich, rozległych lub głębokich infekcjach. Lamisil jest również stosowany w zakażeniach skóry wywołanych przez Candida albicans, jednak decyzja o terapii ogólnej powinna uwzględniać lokalizację i nasilenie zakażenia, z preferencją dla preparatów miejscowych w infekcjach powierzchownych. Należy podkreślić, że Lamisil doustny nie jest skuteczny w leczeniu łupieżu pstrego (Pityriasis versicolor), wywołanego przez Malassezia, wymagającego innego podejścia terapeutycznego.
Candida, Candida albicans, grzybica owłosionej skóry głowy, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica stóp, grzybica tułowia, grzybicze zakażenie skóry, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, Malassezia, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, onychomykoza, pityriasis versicolor, terbinafina, tinea capitis, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, Tinea versicolor, zakażenie drożdżakowe skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Etiologia i przyczyny
Grzybica różowata (Tinea versicolor) jest dermatologiczną infekcją wywołaną przez drożdżakopodobne grzyby z rodzaju Malassezia, głównie M. globosa, M. furfur i M. sympodialis. Patogeneza choroby wiąże się z przejściem grzyba z formy drożdżakowej w mycelialną, co prowadzi do nadmiernego namnażania i produkcji kwasu azelainowego hamującego tyrozynazę, kluczowy enzym w melanogenezie. W efekcie dochodzi do zaburzeń pigmentacji skóry manifestujących się plamami hipopigmentacyjnymi, hiperpigmentacyjnymi lub rumieniowymi, najczęściej na tułowiu, szyi i proksymalnych częściach kończyn górnych. Epidemiologicznie choroba dotyka około 1% populacji ogólnej, z wyższą częstością w klimacie tropikalnym (do 40-50%), szczególnie u nastolatków i młodych dorosłych. Czynniki predysponujące obejmują klimat gorący i wilgotny, łojotok, zmiany hormonalne, osłabioną odporność, stosowanie kortykosteroidów oraz predyspozycje genetyczne.
ciklopiroks, ekonazol, faza mycelialna, flukonazol, forma mycelialna, forma strzępkowa, grzyb drożdżakopodobny, grzyb lipofilny, grzybica różowata, Helicobacter pylori, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, itrakonazol, ketokonazol, kwas azelainowy, Malassezia, Malassezia furfur, Malassezia globosa, Malassezia sympodialis, melanogeneza, pirytionian cynku, pityriasis versicolor, preparat przeciwgrzybiczny miejscowy, Tinea versicolor, tyrozynaza, zaburzenie pigmentacji, zespół Cushinga - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Mykodermina 60 mg/g
Mykodermina, zawierająca 60 mg monoetanoloamidu kwasu undecylenowego w 1 g maści, jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo w leczeniu różnych zakażeń grzybiczych skóry. Wskazania do stosowania obejmują grzybicę drobnozarodnikową (tinea versicolor), grzybicę stóp (tinea pedis), grzybicę naskórkową oraz egzemę grzybiczą. Lek może być stosowany zarówno jako terapia pierwszego rzutu, jak i wspomagająca w przypadkach grzybicy skóry, szpar międzypalcowych, onychomycosis oraz drożdżyc. Monoetanoloamid kwasu undecylenowego wykazuje działanie przeciwgrzybicze, hamując rozwój i namnażanie komórek grzybów, co przekłada się na ograniczenie objawów klinicznych takich jak świąd, pieczenie i złuszczanie skóry.
Candida, drożdżak Malassezia, drożdżyca, działanie ogólnoustrojowe, działanie przeciwgrzybicze, egzema grzybicza, grzyb drożdżopodobny, grzybica, grzybica drobnozarodnikowa, grzybica międzypalcowa, grzybica naskórkowa, grzybica paznokci, grzybica skóry, grzybica stóp, lek przeciwgrzybiczy, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, onychomycosis, stopa atlety, tinea pedis, Tinea versicolor, zaburzenie odporności, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clotrimazolum Aflofarm 10 mg/g
Clotrimazolum Aflofarm w postaci kremu o stężeniu 10 mg/g jest skutecznym lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, stosowanym w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry i błon śluzowych. Preparat jest wskazany w terapii kandydoz wywołanych przez Candida spp., głównie Candida albicans, objawiających się świądem, zaczerwienieniem, pieczeniem oraz białawymi nalotami na błonach śluzowych zewnętrznych narządów płciowych. Ponadto, lek skutecznie zwalcza grzybice powierzchniowe skóry spowodowane przez dermatofity, takie jak Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes, Epidermophyton floccosum oraz Microsporum canis, obejmujące m.in. grzybicę stóp (tinea pedis), pachwin (tinea cruris), ciała (tinea corporis) oraz międzypalcową (tinea interdigitalis). Charakterystyczne objawy tych zakażeń to złuszczanie, maceracja, pęknięcia skóry oraz rumieniowe zmiany z wyraźnym obrzeżem.
Candida, Candida albicans, dermatofit, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, grzybica ciała, grzybica międzypalcowa, grzybica pachwin, grzybica powierzchniowa skóry, grzybica stóp, kandydoza skóry i błon śluzowych, łupież pstry, Mallassezia furfur, Microsporum canis, tinea corporis, tinea cruris, tinea interdigitalis, tinea pedis, Tinea versicolor, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, wtórne zakażenie bakteryjne, zewnętrzne narządy płciowe