reakcja alergiczna ogólnoustrojowa

Reakcja alergiczna ogólnoustrojowa (systemowa) to poważna manifestacja nadwrażliwości immunologicznej organizmu, obejmująca wiele układów jednocześnie. W przeciwieństwie do reakcji miejscowych, które ograniczają się do określonej okolicy ciała, reakcja ogólnoustrojowa może prowadzić do potencjalnie zagrażających życiu powikłań.

Najcięższą postacią reakcji alergicznej ogólnoustrojowej jest anafilaksja, charakteryzująca się nagłym wystąpieniem objawów ze strony układu oddechowego (skurcz oskrzeli, obrzęk krtani), układu sercowo-naczyniowego (hipotensja, tachykardia, zapaść), skóry (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy) oraz przewodu pokarmowego (bóle brzucha, wymioty, biegunka). Objawy te rozwijają się zazwyczaj w ciągu minut do godzin od ekspozycji na alergen.

Najczęstszymi czynnikami wywołującymi reakcje ogólnoustrojowe są pokarmy (orzechy, skorupiaki, mleko, jaja), leki (antybiotyki, NLPZ), jad owadów błonkoskrzydłych, lateks oraz środki kontrastowe. Diagnostyka obejmuje wywiad kliniczny, testy skórne, oznaczanie swoistych IgE oraz, w wybranych przypadkach, próby prowokacyjne.

Leczenie ostrej reakcji alergicznej ogólnoustrojowej wymaga natychmiastowej interwencji. Lekiem pierwszego rzutu jest adrenalina podawana domięśniowo, następnie stosuje się tlenoterapię, płynoterapię, leki przeciwhistaminowe i glikokortykosteroidy. Pacjenci z wywiadem ciężkich reakcji powinni być wyposażeni w autostrzykawkę z adrenaliną i przeszkoleni w jej stosowaniu.

Profilaktyka polega na identyfikacji i unikaniu czynników wywołujących, immunoterapii swoistej (w wybranych przypadkach) oraz edukacji pacjenta na temat rozpoznawania wczesnych objawów reakcji i postępowania w sytuacji zagrożenia. Reakcje alergiczne ogólnoustrojowe wymagają długoterminowej opieki alergologa i indywidualnego planu postępowania.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl