Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób
Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób (ICD – International Classification of Diseases) to ustandaryzowany system diagnostyczny opracowany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), służący do klasyfikacji chorób, zaburzeń, urazów i innych problemów zdrowotnych. Jest ona powszechnie stosowana w celach epidemiologicznych, zarządzania opieką zdrowotną oraz klinicznych.
Aktualnie funkcjonuje dziesiąta rewizja klasyfikacji (ICD-10), choć w niektórych krajach wdrażana jest już ICD-11. System ten przyporządkowuje każdej jednostce chorobowej lub stanowi zdrowotnemu unikalny kod alfanumeryczny, co umożliwia jednolite raportowanie i analizę danych medycznych na całym świecie.
W praktyce klinicznej ICD stanowi podstawę kodowania rozpoznań w dokumentacji medycznej, jest niezbędna do rozliczeń z płatnikami w systemach ochrony zdrowia oraz służy do gromadzenia danych statystycznych o zachorowalności i śmiertelności. Klasyfikacja ta jest regularnie aktualizowana, aby odzwierciedlać postęp w wiedzy medycznej i zmieniające się potrzeby systemów opieki zdrowotnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Kostochondryt – Diagnostyka i diagnoza
Kostochondryt to zapalenie chrząstki łączącej żebra z mostkiem, manifestujące się bólem ściany klatki piersiowej nasilającym się przy palpacji stawów żebrowo-mostkowych (szczególnie II-V żebra) oraz podczas ruchów klatki piersiowej i głębokiego oddychania. Rozpoznanie jest kliniczne i opiera się na wywiadzie oraz badaniu fizykalnym, w tym manewrach prowokacyjnych takich jak „pianie koguta” czy przywiedzenie ręki do klatki piersiowej. Brak jest specyficznych badań laboratoryjnych lub obrazowych potwierdzających kostochondryt, dlatego diagnostyka polega głównie na wykluczeniu innych poważnych przyczyn bólu w klatce piersiowej, takich jak zawał mięśnia sercowego, zapalenie płuc, zatorowość płucna czy rozwarstwienie aorty. Zalecane jest wykonanie EKG oraz zdjęcia RTG klatki piersiowej u pacjentów powyżej 35 roku życia lub z czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.
atak paniki, badanie elektrokardiograficzne, badanie fizykalne, badanie funkcji płuc, ból klatki piersiowej, ból ściany klatki piersiowej, bolesność uciskowa, choroba refluksowa przełyku, chrząstka żebrowo-mostkowa, elektrokardiogram, kostochondryt, marker zapalny, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, niewydolność serca, odma opłucnowa samoistna, połączenie żebrowo-mostkowe, próba prowokacyjna, przerost kości, rezonans magnetyczny, rozwarstwienie aorty, staw żebrowo-mostkowy, tomografia komputerowa, wywiad medyczny, zapalenie błony maziowej, zapalenie kości, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej, zespół SAPHO - Leksykon chorób i schorzeń
Nadwzroczność nie jest odpowiednim tłumaczeniem dla „nearsightedness”. poprawne tłumaczenie to krótkowzroczność – Diagnostyka i diagnoza
Krótkowzroczność (myopia) to powszechne zaburzenie refrakcji, charakteryzujące się wyraźnym widzeniem obiektów bliskich i trudnościami z widzeniem odległych. Dotyka około 30% populacji USA, najczęściej ujawniając się w wieku szkolnym i stabilizując we wczesnej dorosłości. Diagnostyka obejmuje wywiad medyczny, test ostrości widzenia (tablice Snellena i Jaegera), badanie refrakcji, retinoskopię, badanie foropterem oraz autorefraktometrię. Dodatkowo ocenia się reakcję źrenic na światło, ruchomość gałek ocznych, pole widzenia, ciśnienie wewnątrzgałkowe oraz stan przedniego odcinka oka za pomocą lampy szczelinowej. W przypadku podejrzenia wysokiej krótkowzroczności stosuje się rozszerzenie źrenic dla dokładnej oceny siatkówki i nerwu wzrokowego, co jest istotne ze względu na ryzyko odwarstwienia siatkówki. Wczesna diagnoza u dzieci jest kluczowa dla spowolnienia progresji i zapobiegania powikłaniom okulistycznym.
angiografia fluoresceinowa, autorefraktometria, badanie refrakcji, badanie wzroku, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cykloplegia, dioptria, fotoscreening, jaskra, krótkowzroczność, łagodna krótkowzroczność, lampa szczelinowa, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, obrazowanie siatkówki, odwarstwienie siatkówki, okulista, okulista pediatryczny, patologiczna krótkowzroczność, przedni odcinek oka, reakcja źrenic, retinoskopia, rozszerzenie źrenic, tablica okulistyczna, tablica Snellena, topografia rogówki, umiarkowana krótkowzroczność, wada wzroku, wysoka krótkowzroczność, zwyrodnienie plamki żółtej - Leksykon chorób i schorzeń
Inwazyjny rak zrazikowy – Epidemiologia
Inwazyjny rak zrazikowy (ILC) stanowi 10-15% wszystkich przypadków raka piersi, z roczną zapadalnością w USA na poziomie 43 000-47 500 nowych diagnoz. Choroba ta dotyka głównie kobiety po 60. roku życia (68% przypadków), z wyższym średnim wiekiem diagnozy o około 3 lata w porównaniu do raka przewodowego. ILC wykazuje silną zależność od ekspozycji na hormony żeńskie, co potwierdza wyższe ryzyko u kobiet stosujących hormonalną terapię zastępczą (MHT) – względne ryzyko przekracza 2,0 w porównaniu do 1,5 dla IDC. Mutacje genu CDH1, obecne w 65% przypadków, zwiększają ryzyko rozwoju ILC do około 50%. Epidemiologicznie ILC częściej występuje u kobiet rasy białej, jednak pacjentki rasy czarnej mają gorsze rokowanie, co wiąże się z wyższym odsetkiem guzów o wysokim stopniu złośliwości (G3). Czynniki takie jak spożycie alkoholu, otyłość oraz niski status społeczno-ekonomiczny również wpływają na charakterystykę i przebieg choroby.
badanie fizykalne piersi, dziedziczny rozlany rak żołądka, gęsta tkanka piersi, hormonalna terapia zastępcza, inwazyjny rak przewodowy, inwazyjny rak zrazikowy, leczenie oszczędzające pierś, mammografia, medycyna spersonalizowana, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, mutacja BRCA1, mutacja BRCA2, mutacja CDH1, mutacja germinalna, nawrót miejscowy, nowotwór piersi, operacja oszczędzająca pierś, przerzuty nowotworowe, rak piersi, rak przewodowy, rezonans magnetyczny, terapia endokrynna, ultrasonografia piersi, wieloogniskowość nowotworu - Leksykon chorób i schorzeń
Samookaleczenie/cięcie się – Epidemiologia
Niesamobójcze samouszkodzenie (NSSI) definiowane jest jako celowe uszkodzenie tkanki ciała bez intencji samobójczych, najczęściej w formie cięcia skóry, przypalania lub zadrapywania. Epidemiologia wskazuje na rozpowszechnienie NSSI w populacji młodzieży na poziomie 16-22%, ze szczytem zachorowań w wieku około 13-16 lat, a u dorosłych wskaźniki są niższe (1-6%). Istotne różnice występują między płciami – dziewczęta wykazują wyższe ryzyko (22,9% vs. 13,7% u chłopców). NSSI występuje globalnie, z wyższą częstością w krajach azjatyckich (19,5%) oraz wśród grup szczególnie narażonych, takich jak osoby ze spektrum autyzmu (do 42%), studenci (17-35%), migranci, osoby LGBTQ+ oraz populacje więzienne. Najczęstszą metodą jest cięcie (70% przypadków), a głównym wyzwalaczem – poczucie odrzucenia. NSSI jest silnie powiązane z zaburzeniami psychicznymi, w tym depresją, lękiem, zaburzeniem osobowości borderline oraz nadużywaniem substancji, a także stanowi istotny czynnik ryzyka prób samobójczych (5-krotnie wyższe ryzyko myśli samobójczych i 10-krotnie prób samobójczych).
depresja, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, niesamobójcze samouszkodzenie, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, przedawkowanie leków, samookaleczenie, samozatrucie, trichotillomania, uzależnienie od narkotyków, zaburzenie lękowe, zaburzenie odżywiania, zaburzenie osobowości borderline, zaburzenie psychiczne, zaburzenie ze spektrum autyzmu, zachowanie samobójcze, zachowanie samookaleczające, zatrucie lekami, zatrucie samobójcze, zespół stresu pourazowego - Leksykon chorób i schorzeń
Opóźniona ejakulacja – Leczenie
Opóźniona ejakulacja (DE) to zaburzenie seksualne charakteryzujące się znacznym opóźnieniem lub niemożnością osiągnięcia wytrysku pomimo odpowiedniej stymulacji i pożądania, dotykające około 4% aktywnych seksualnie mężczyzn. Etiologia DE jest wieloczynnikowa, obejmując podłoże psychologiczne (stres, lęk, depresja, problemy relacyjne) oraz organiczne (cukrzyca typu 1, urazy rdzenia kręgowego, neuropatie nerwu sromowego, zaburzenia hormonalne, starzenie się). Leki, zwłaszcza SSRI, beta-blokery i leki przeciwpsychotyczne, również mogą indukować DE. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie seksualnym, w tym analizie technik masturbacji, które często różnią się od stymulacji podczas stosunku, co może utrudniać ejakulację. Model Seksualnego Punktu Zwrotnego (STP) podkreśla rolę niewystarczającej stymulacji (tarcie i fantazje) w patogenezie DE.
amantadyna, badanie fizykalne, beta-bloker, betanechol, bloker alfa-adrenergiczny, bupropion, buspiron, cukrzyca, ćwiczenia Kegla, cyproheptadyna, efedryna, hiperprolaktynemia, imipramina, johimbina, kabergolina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, midodryna, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, mięsień dna miednicy, mirtazapina, neuropatia nerwu sromowego, niepłodność męska, niski poziom testosteronu, oksytocyna, opóźniona ejakulacja, opóźniony wytrysk, przedwczesny wytrysk, pseudoefedryna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sildenafil, stwardnienie rozsiane, stymulacja wibracyjna prącia, tadalafil, technika poznawczo-behawioralna, terapia behawioralna, terapia falami uderzeniowymi, terapia iniekcyjna, terapia psychoseksualna, uraz rdzenia kręgowego, wywiad medyczny i seksualny, wywiad seksualny, zaburzenie hormonalne, zaburzenie seksualne - Leksykon chorób i schorzeń
Zachowania seksualne kompulsywne – Diagnostyka i diagnoza
Zaburzenie kompulsywnych zachowań seksualnych (CSBD) według ICD-11 definiowane jest jako przewlekły wzorzec niezdolności do kontrolowania intensywnych impulsów seksualnych trwający co najmniej 6 miesięcy, prowadzący do powtarzających się zachowań seksualnych, które powodują istotne upośledzenie funkcjonowania w sferach osobistych, społecznych czy zawodowych. Kluczowe objawy obejmują centralizację aktywności seksualnej w życiu pacjenta, liczne nieudane próby ograniczenia zachowań, kontynuowanie ich pomimo negatywnych konsekwencji oraz wykorzystywanie ich jako mechanizmu radzenia sobie z emocjami. Diagnoza wymaga wykluczenia innych przyczyn, takich jak zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zaburzenia neurokognitywne czy wpływ substancji psychoaktywnych. W praktyce klinicznej stosuje się narzędzia diagnostyczne takie jak CSBD-DI, SAST, HBI-19 czy CPUI, które wspierają ocenę nasilenia i charakteru objawów.
choroba Huntingtona, demencja, Diagnostyczny i Statystyczny Podręcznik Zaburzeń Psychicznych, dyskomfort psychiczny, epizod maniakalny, hiperandrogenizm, Inwentarz Zachowań Hiperseksualnych, kryteria diagnostyczne, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, padaczka, uzależnienie behawioralne, zaburzenia lękowe, zaburzenia nastroju, zaburzenia neurokognitywne, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia osobowości, zaburzenia związane z używaniem substancji, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie hiperseksualne, zaburzenie kompulsywnych zachowań seksualnych, zaburzenie kontroli impulsów, zachowania seksualne kompulsywne, zespół Tourette’a - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie lękowe o zdrowiu (hipochondria) – Epidemiologia
Zaburzenie lękowe o zdrowiu (hipochondria), wprowadzone w DSM-5 w 2013 roku, charakteryzuje się zmienną częstością występowania: od 0,1% do 0,75% w populacji ogólnej, a w placówkach medycznych nawet do 19,9%. Wśród pacjentów wcześniej diagnozowanych z hipochondrią około 25% spełnia kryteria tego zaburzenia. Lęk o zdrowie jako kontinuum występuje u 2,1-13,1% dorosłych, z wyższą częstością u osób bezrobotnych, gorzej wykształconych oraz w starszym wieku. Zaburzenie to wykazuje wysoką współwystępowalność z innymi zaburzeniami lękowymi, takimi jak zaburzenie paniczne czy uogólnione zaburzenie lękowe, co podkreśla potrzebę rozważenia jego klasyfikacji w ramach zaburzeń lękowych. Epidemiologiczne dane wskazują na wzrost częstości lęku o zdrowie w ostatnich dekadach, nasilony przez pandemię COVID-19, co wiąże się z istotnym obciążeniem społecznym i ekonomicznym, w tym zwiększonym wykorzystaniem usług zdrowotnych oraz absencją w pracy.
astma, choroba niedokrwienna serca, choroba nowotworowa, choroba psychiczna, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca, DALY, depresja poporodowa, Diagnostyczny i Statystyczny Podręcznik Zaburzeń Psychicznych, DSM-5, hipochondria, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, lęk o zdrowie, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, nadciśnienie, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekły ból, stres psychologiczny, udar, uogólnione zaburzenie lękowe, zaburzenie depresyjne, zaburzenie lękowe, zaburzenie lękowe o zdrowiu, zaburzenie nastroju, zaburzenie objawów somatycznych, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zaburzenie osobowości, zaburzenie paniczne, zaburzenie somatoformiczne, zawał serca, zespół jelita drażliwego, zespół polipowatości ząbkowanej - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie osierdzia – Epidemiologia
Zapalenie osierdzia jest najczęstszą chorobą osierdzia, z roczną zapadalnością około 27,7 przypadków na 100 000 osób i standaryzowanym współczynnikiem hospitalizacji wynoszącym 3,32 na 100 000 osobolat. Choroba dotyka głównie mężczyzn w wieku 20-50 lat i stanowi około 0,1-0,2% hospitalizacji oraz 5% wizyt na oddziałach ratunkowych z powodu bólu w klatce piersiowej o pochodzeniu niesercowym. Etiologia jest zróżnicowana geograficznie: w krajach rozwiniętych dominują infekcje wirusowe (70-90% przypadków, głównie enterowirusy, Coxsackie i adenowirusy u dzieci) oraz choroby nowotworowe, natomiast w krajach rozwijających się główną przyczyną jest gruźlica (70-80% przypadków, wzrastająca do 90% u pacjentów z HIV). Nawracające zapalenie osierdzia występuje u 15-30% pacjentów po pierwszym epizodzie, z około 50% doświadczających wielokrotnych nawrotów, co stanowi istotne obciążenie kliniczne i zdrowotne. Nowe wyzwania epidemiologiczne to zapalenie osierdzia związane z COVID-19 oraz terapią przeciwnowotworową, a także wzrost gruźliczego zapalenia osierdzia w krajach rozwiniętych z powodu migracji.
adenowirus, choroby tkanki łącznej, enterowirusy, gruźlicze zapalenie osierdzia, infekcja SARS-CoV-2, inhibitory punktów kontrolnych, long COVID, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, Mycobacterium tuberculosis, nawracające zapalenie osierdzia, niepożądane odczyny poszczepienne, radioterapia klatki piersiowej, tamponada serca, wirus Coxsackie, wysięk osierdziowy, zaciskające zapalenie osierdzia, zakażenie HIV, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zespół po perikardiotomii - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół poudarowy – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zespół poudarowy (Persistent post-concussive symptoms, PCS) to zespół objawów utrzymujących się po łagodnym urazie mózgu (mTBI) dłużej niż 3 miesiące, występujący u około 10-20% pacjentów. Objawy obejmują bóle głowy, zawroty głowy, deficyty pamięci, trudności z koncentracją oraz zaburzenia równowagi, a ich średnia liczba wynosi 8,1 (zakres 3-23). Mediana czasu trwania PCS wynosi około 7 miesięcy, przy czym u 11,8% pacjentów objawy utrzymują się ponad 2 lata, a u dzieci zwykle ustępują w ciągu 4-12 tygodni. Czynniki ryzyka przedłużonych objawów to m.in. powtarzające się urazy głowy, utrata przytomności, amnezja pourazowa, powikłany uraz mózgu, wiek (20-30 lat, seniorzy, nastolatki), wcześniejsze zaburzenia psychiatryczne (depresja, lęk, zaburzenia dwubiegunowe), a także wysoki początkowy poziom objawów i nieprzystosowawcze postrzeganie choroby. Utrwalony PCS wiąże się z ryzykiem trwałych deficytów poznawczych i emocjonalnych, a objawy mogą utrzymywać się lub nawracać nawet po wielu latach od urazu.
amnezja pourazowa, ból głowy, ćwiczenia aerobowe, deficyt pamięci, elektrowestibulografia, funkcja poznawcza, funkcja wykonawcza, łagodny uraz mózgu, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, psychoedukacja, stres pourazowy, wstrząśnienie mózgu, zaburzenie dwubiegunowe, zaburzenie koncentracji, zaburzenie lękowe, zaburzenie osobowości, zaburzenie poznawcze, zaburzenie psychiatryczne, zaburzenie równowagi, zawrót głowy, zespół objawów poudarowych, zespół poudarowy, zespół stresu pourazowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zachowania seksualne kompulsywne – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zaburzenie kompulsywnych zachowań seksualnych (ZSK), oficjalnie uwzględnione w ICD-11, charakteryzuje się wysoką przemijalnością i niestabilnością objawów, co przeczy tradycyjnemu postrzeganiu tego zaburzenia jako chronicznego. Longitudinalne badania wykazały, że zarówno osoby z niskim, umiarkowanym, jak i wysokim nasileniem ZSK mogą doświadczać naturalnej redukcji objawów w czasie. Wśród kobiet poszukujących leczenia, istotnymi predyktorami nasilenia ZSK są: problematyczne używanie pornografii (najsilniejszy czynnik), późniejszy wiek inicjacji seksualnej (korelacja odwrotna), liczba partnerów seksualnych w ostatnim roku, częstotliwość masturbacji w ostatnim tygodniu oraz status związku (rozwiedzione, w separacji i single wykazują większe nasilenie). Czynniki te wyjaśniają 51,2% wariancji nasilenia objawów (R² = 0,512), co podkreśla ich znaczenie prognostyczne.
badanie epidemiologiczne, badanie longitudinalne, czynnik predykcyjny, czynnik prognostyczny, czynnik ryzyka, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, problematyczne używanie pornografii, psychoterapia, randomizowane badanie kontrolowane, terapia par, uzależnienie od substancji, zaburzenie uzależnieniowe, zaburzenie używania substancji, zaburzenie związane z używaniem substancji, zachowanie seksualne kompulsywne - Leksykon chorób i schorzeń
Zachowania seksualne kompulsywne – Etiologia i przyczyny
Zachowania seksualne kompulsywne (ZSK), sklasyfikowane w ICD-11 jako zaburzenie kontroli impulsów, charakteryzują się niekontrolowanym, powtarzającym się wzorcem intensywnych popędów seksualnych trwającym co najmniej 6 miesięcy, prowadzącym do istotnego cierpienia i dysfunkcji w sferze zdrowotnej, zawodowej i społecznej. Etiologia ZSK jest wieloczynnikowa, obejmując zmiany neurobiologiczne, takie jak nadaktywność dopaminergicznego szlaku mezolimbicznego i zaburzenia równowagi monoamin (serotonina, dopamina, noradrenalina), a także czynniki psychologiczne (współwystępujące zaburzenia nastroju, lękowe, OCD, ADHD), biologiczne (choroby neurodegeneracyjne, urazy mózgu, leczenie dopaminergiczne w chorobie Parkinsona) oraz środowiskowe (trauma seksualna w dzieciństwie, czynniki rodzinne i kulturowe). W populacji amerykańskiej ZSK dotyczy 3-10% osób, z przewagą mężczyzn, choć kobiety wykazują inne profile symptomatyczne, m.in. większą rolę neurotyczności i stresu.
choroba Alzheimera, choroby neurodegeneracyjne, demencja, Diagnostyczny i Statystyczny Podręcznik Zaburzeń Psychicznych, epilepsja, epizod maniakalny, hiperseksualność, infekcje przenoszone drogą płciową, kiła, leki dopaminergiczne, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, neuroprzekaźniki, receptory dopaminowe, rzeżączka, układ nagrody, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenia lękowe, zaburzenia osobowości, zaburzenie dwubiegunowe, zaburzenie hiperseksualne, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zachowania seksualne kompulsywne, zespół Kleine-Levina, zespół Klüvera-Bucy’ego, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi - Leksykon chorób i schorzeń
Urazowe uszkodzenie mózgu – Epidemiologia
Urazowe uszkodzenie mózgu (TBI) stanowi istotny problem zdrowia publicznego, z roczną zapadalnością w USA na poziomie 180-250/100 000 mieszkańców oraz globalnie 27-69 milionów przypadków. W 2020 roku odnotowano w USA około 214 110 hospitalizacji i 69 473 zgonów związanych z TBI, co przekłada się na 586 hospitalizacji i 190 zgonów dziennie. TBI klasyfikuje się na łagodne (55%), umiarkowane (27,7%) i ciężkie (17,3%) na podstawie Skali Glasgow. Najczęstszą przyczyną są upadki (523 043 przypadki rocznie), a następnie wypadki komunikacyjne i urazy spowodowane uderzeniami. Mężczyźni mają dwukrotnie wyższe ryzyko hospitalizacji i trzykrotnie wyższe ryzyko zgonu niż kobiety. Szczególnie narażone są dzieci 0-4 lata, nastolatki 15-19 lat oraz osoby powyżej 75 roku życia, które stanowią 32% hospitalizacji i 28% zgonów. Koszty ekonomiczne TBI w USA szacuje się na 76,5 mld USD, a około 3,2 mln osób żyje z niepełnosprawnością po TBI.
choroba neurodegeneracyjna, choroba układu pokarmowego, ciężkie TBI, funkcja poznawcza, łagodne TBI, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, napad padaczkowy, neuroobrazowanie, niepełnosprawność, oddział intensywnej terapii, opieka zdrowotna, posocznica, skala Glasgow, stężenie alkoholu we krwi, umiarkowane TBI, upośledzenie funkcji poznawczych, upośledzenie motoryczne, urazowe uszkodzenie mózgu, wstrząśnienie mózgu, wypadek komunikacyjny, zaburzenie myślenia, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół nagłej śmierci łóżeczkowej niemowląt (sids) – Epidemiologia
Zespół Nagłej Śmierci Łóżeczkowej Niemowląt (SIDS) definiowany jest jako nagła, niewyjaśniona śmierć dziecka poniżej 1 roku życia, najczęściej podczas snu, bez oznak walki. SIDS stanowi około 80% wszystkich nagłych i nieoczekiwanych zgonów niemowląt (SUID/SUDI) i jest najczęstszą przyczyną zgonów niemowląt w krajach zachodnich między 1 a 12 miesiącem życia. Wskaźniki SIDS różnią się geograficznie i etnicznie, np. w USA w 2022 roku odnotowano 1529 zgonów z powodu SIDS, a najwyższe ryzyko obserwuje się wśród rdzennych Amerykanów i populacji afroamerykańskiej. Największa zachorowalność przypada na wiek 2-4 miesięcy, a 90% przypadków występuje przed 6 miesiącem życia. Kluczowe czynniki ryzyka to pozycja snu na brzuchu (zwiększająca ryzyko nawet sześciokrotnie), spanie na miękkich powierzchniach, współspanie, palenie matki w ciąży, niska masa urodzeniowa, brak karmienia piersią oraz przegrzanie. Kampanie prewencyjne, takie jak „Back to Sleep”, znacząco obniżyły wskaźniki SIDS, np. w USA z 1,2 do 0,56 na 1000 żywych urodzeń w latach 1992-2001.
badanie patomorfologiczne, dym tytoniowy, infekcja układu oddechowego, infekcja wirusowa dróg oddechowych, kampania back to sleep, karmienie piersią, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, model potrójnego ryzyka, nadzór epidemiologiczny, niedotlenienie, niska masa urodzeniowa, nosogardło, patogeneza, poród przedwczesny, przegrzanie organizmu, sekcja zwłok, toksyna zespołu wstrząsu toksycznego, wirus RSV, wybroczyny, zespół nagłej śmierci łóżeczkowej niemowląt - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół charlesa bonneta – Patofizjologia i mechanizm
Zespół Charlesa Bonneta (ZCB) charakteryzuje się występowaniem złożonych halucynacji wzrokowych u pacjentów z istotnym upośledzeniem wzroku, przy zachowanym prawidłowym stanie poznawczym i braku zaburzeń psychicznych. Diagnostyka opiera się na trzech kryteriach: obecności halucynacji wzrokowych, częściowej lub całkowitej utracie wzroku oraz braku zaburzeń psychicznych. Patogeneza ZCB jest wieloczynnikowa, z dominującą teorią deaferentacji, według której utrata aferentnych sygnałów wzrokowych prowadzi do nadpobudliwości kory wzrokowej i powstawania halucynacji. Neuroobrazowanie (fMRI) potwierdza aktywację kory wzrokowej podczas epizodów halucynacji, a ich treść koreluje z aktywacją specyficznych obszarów kory odpowiedzialnych za rozpoznawanie twarzy, kolorów czy kształtów. W patomechanizmie uwzględnia się także teorię uwolnienia (release phenomenon) oraz analogię do bólu fantomowego, a także rolę neuroprzekaźników, w tym niedoboru acetylocholiny i układu monoaminergicznego. Częstość występowania ZCB w populacji z upośledzeniem wzroku wynosi 10-40%, a ryzyko koreluje ze stopniem utraty wzroku, niezależnie od etiologii (AMD, zaćma, jaskra, retinopatia cukrzycowa, udar, guzy mózgu).
ból kończyny fantomowej, choroba Alzheimera, choroba siatkówki, deaferentacja, deprywacja sensoryczna, funkcjonalny rezonans magnetyczny, guz mózgu, halucynacje wzrokowe, jaskra, kora wzrokowa, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, nerw wzrokowy, neurologia, neuroobrazowanie, niedobór acetylocholiny, ostrość wzroku, otępienie, płat potyliczny, płat skroniowy, prążkowie, przezczaszkowa stymulacja prądem stałym, receptor 5-HT2C, receptor serotoninowy, retinopatia cukrzycowa, tętnica podstawna, tętnica tylna mózgu, trazodon, udar mózgu, układ monoaminergiczny, układ wzrokowy, upośledzenie wzroku, uraz mózgu, wzgórze, zaburzenie psychiczne, zaćma, zakręt wrzecionowaty, zespół Charlesa Bonneta, zwyrodnienie plamki żółtej - Leksykon chorób i schorzeń
Dysleksja – Diagnostyka i diagnoza
Dysleksja rozwojowa to neurobiologiczne specyficzne zaburzenie uczenia się, charakteryzujące się trudnościami w dekodowaniu, rozpoznawaniu słów oraz pisowni, które dotyka około 15-20% populacji. Nie jest związana z obniżoną inteligencją, lecz wynika z odmiennego przetwarzania informacji w mózgu. Diagnoza opiera się na kompleksowej ocenie umiejętności czytania, językowych i poznawczych, obejmującej m.in. świadomość fonologiczną, dekodowanie, płynność czytania oraz rozumienie tekstu, a także ocenę inteligencji. Kryteria diagnostyczne APA wymagają utrzymujących się przez co najmniej 6 miesięcy trudności w czytaniu i pisaniu, które nie wynikają z innych przyczyn medycznych czy środowiskowych. Wyniki testów muszą wskazywać na poziom co najmniej jedno odchylenie standardowe poniżej średniej (ranking procentowy ≤16). Wczesne rozpoznanie, już od wieku przedszkolnego, oraz interwencje edukacyjne prowadzone do 3 klasy szkoły podstawowej znacząco poprawiają rokowania.
ADHD, dekodowanie słów, Diagnostyczny i Statystyczny Podręcznik Zaburzeń Psychicznych, dysleksja rozwojowa, Indywidualny Program Edukacyjny, interwencja edukacyjna, logopeda, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, neuropsycholog, niska samoocena, pamięć fonologiczna, płynność czytania, psycholog szkolny, świadomość fonologiczna, szybkie automatyczne nazywanie, test przesiewowy, współwystępujące zaburzenie, zaburzenie lękowe, zaburzenie uczenia się - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół poudarowy – Diagnostyka i diagnoza
Zespół poudarowy (Persistent Post-Concussive Symptoms, PCS) to zespół objawów utrzymujących się powyżej 3 miesięcy po urazie głowy, obejmujący symptomy fizyczne (np. ból głowy, zawroty głowy, zmęczenie), poznawcze (trudności z pamięcią, koncentracją), emocjonalne i behawioralne. Diagnoza PCS opiera się na kryteriach ICD-10, DSM-IV oraz Konsensusie Berlińskim, które różnią się czasem trwania objawów (od 2 tygodni do 3 miesięcy) oraz liczbą wymaganych symptomów (minimum 3). Diagnostyka wymaga szczegółowego wywiadu, badania neurologicznego, oceny neuropsychologicznej oraz badań obrazowych (CT, MRI, fMRI, DTI, SPECT, PET) głównie w celu wykluczenia innych patologii. W praktyce klinicznej diagnoza ma charakter kliniczny, gdyż brak jest jednoznacznych testów potwierdzających PCS, a objawy są niespecyficzne i często nakładają się z innymi schorzeniami, takimi jak PTSD, migrena czy zaburzenia lękowe.
amnezja pourazowa, badanie neurologiczne, bezsenność, biomarkery płynu mózgowo-rdzeniowego, ból głowy, DSM-IV, dysfunkcja przysadki, EEG, elektroencefalografia, fibromialgia, funkcje przedsionkowe, funkcje wykonawcze, funkcjonalny rezonans magnetyczny, ICD-10, łagodny uraz mózgu, mgła mózgowa, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, migrena, nadwrażliwość na światło, obrazowanie tensora dyfuzji, PET, problemy z pamięcią, przewlekła encefalopatia pourazowa, PTSD, rezonans magnetyczny, SPECT, testy neuropsychologiczne, tomografia komputerowa, uraz głowy, zaburzenia depresyjne, zaburzenia przedsionkowe, zaburzenia równowagi, zaburzenia snu, zawroty głowy, zespół chronicznego zmęczenia, zespół poudarowy, zespół stresu pourazowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie rozwoju koordynacji ruchowej (dyspraksja) – Diagnostyka i diagnoza
Zaburzenie rozwoju koordynacji ruchowej (DCD, dyspraksja) to neurorozwojowe zaburzenie motoryczne rozpoczynające się w dzieciństwie, dotykające około 5-6% dzieci w wieku szkolnym. Diagnoza opiera się na kryteriach DSM-5, które obejmują istotne deficyty w umiejętnościach motorycznych (np. upuszczanie przedmiotów, trudności w pisaniu ręcznym, jazda na rowerze), wpływ tych deficytów na codzienne funkcjonowanie oraz wykluczenie innych schorzeń neurologicznych i intelektualnych. Diagnostyka wymaga interdyscyplinarnego podejścia, angażującego pediatrę, neurologa, terapeutę zajęciowego, fizjoterapeutę i psychologa, a także stosowania standaryzowanych narzędzi oceny, takich jak MABC-2, BOT-2 czy Beery VMI. Szczególną uwagę zwraca się na trudności z pisaniem ręcznym, które występują u do 95% dzieci z DCD, często manifestując się zmniejszoną czytelnością i szybkością pisma.
badanie neurologiczne, Diagnostyczny i Statystyczny Podręcznik Zaburzeń Psychicznych, dysgrafia, dysleksja, dyspraksja, fizjoterapeuta, fizjoterapia, funkcja poznawcza, funkcja tarczycy, kryterium diagnostyczne, logopeda, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, motoryka duża, motoryka mała, mózgowe porażenie dziecięce, neurofibromatoza typu 1, neurolog dziecięcy, psychiatra dziecięcy, psycholog dziecięcy, rezonans magnetyczny mózgu, rozwój motoryczny, specyficzne zaburzenie uczenia się, stwardnienie guzowate, terapeuta zajęciowy, terapia zajęciowa, umiejętność motoryczna, zaburzenie behawioralne, zaburzenie emocjonalne, zaburzenie lękowe, zaburzenie motoryczne, zaburzenie mowy i języka, zaburzenie neurorozwojowe, zaburzenie rozwoju koordynacji ruchowej, zaburzenie ze spektrum autyzmu, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie osobowości antyspołeczne – Diagnostyka i diagnoza
Zaburzenie osobowości antyspołecznej (ASPD) charakteryzuje się trwałym wzorcem lekceważenia i naruszania praw innych, rozpoczynającym się przed 15. rokiem życia i utrzymującym się w dorosłości (diagnoza możliwa po 18. roku życia). Kryteria DSM-5-TR wymagają obecności co najmniej trzech cech klinicznych, takich jak nieprzestrzeganie norm prawnych, oszukiwanie, impulsywność, agresywność, lekkomyślność, nieodpowiedzialność oraz brak wyrzutów sumienia. Diagnostyka opiera się na kompleksowej ocenie psychologicznej, wywiadzie klinicznym, ocenie funkcjonowania społecznego i różnicowaniu z innymi zaburzeniami (np. borderline, zaburzenia dwubiegunowe, ADHD). Współistniejące zaburzenia, zwłaszcza związane z używaniem substancji (około 75% przypadków), komplikują diagnozę. ASPD występuje u 0,2–4,0% populacji dorosłych, z wyższą częstością w populacjach więziennych (47% mężczyzn, 21% kobiet) i jest diagnozowane trzykrotnie częściej u mężczyzn. Wczesna identyfikacja zaburzenia zachowania u dzieci i młodzieży może zapobiec rozwojowi pełnoobjawowego ASPD.
ADHD, badanie psychologiczne, brak wyrzutów sumienia, diagnoza różnicowa, DSM-5-TR, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, ocena psychologiczna, Podręcznik Diagnostyczny i Statystyczny Zaburzeń Psychicznych, psychopatia, substancje psychoaktywne, terapia dialektyczno-behawioralna, terapia oparta na mentalizacji, terapia poznawczo-behawioralna, uzależnienie, wywiad kliniczny, wywiad motywacyjny, zaburzenia nastroju, zaburzenia związane z używaniem substancji, zaburzenie osobowości antyspołeczne, zaburzenie osobowości histrioniczne, zaburzenie osobowości narcystyczne, zaburzenie osobowości z pogranicza, zaburzenie zachowania - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie przetwarzania słuchowego – Epidemiologia
Zaburzenie przetwarzania słuchowego (APD/CAPD) stanowi istotne wyzwanie diagnostyczne i epidemiologiczne ze względu na brak ujednoliconych kryteriów oraz narzędzi diagnostycznych. Częstość występowania APD w populacji dzieci w wieku szkolnym waha się od 2% do 7%, z wyższymi wskaźnikami w grupach klinicznych, np. do 43% u dzieci z trudnościami w uczeniu się, 50% u dzieci z ADHD oraz do 70% u dzieci z dysleksją. U dorosłych częstość ta wynosi od 0,9% do 12%, a u osób powyżej 55 roku życia wzrasta do 27-75%, sięgając nawet 95% u osób powyżej 80 roku życia. Dysproporcje epidemiologiczne obejmują także przewagę zachorowań u chłopców (stosunek 2:1) oraz różnice w dostępie do diagnostyki, co potwierdzają wyższe wskaźniki rozpoznawalności w szkołach prywatnych. Występowanie APD jest również związane z ekspozycją na czynniki środowiskowe i urazy ośrodkowego układu nerwowego, np. u weteranów wojskowych (około 15%).
ADHD, audiolog, audiometria, centralne zaburzenie przetwarzania słuchowego, dysleksja, logopeda, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, ocena diagnostyczna, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, rozwój mowy, specyficzne zaburzenie językowe, traumatyczne uszkodzenie mózgu, trudności w uczeniu się, udar mózgu, zaburzenia uwagi, zaburzenia ze spektrum autyzmu, zaburzenie przetwarzania słuchowego - Leksykon chorób i schorzeń
Uzależnienie od nikotyny – Diagnostyka i diagnoza
Uzależnienie od nikotyny to złożony stan zależności fizycznej i psychicznej, diagnozowany za pomocą narzędzi takich jak Test Fagerströma (FTND), DSM-5 oraz ICD-10/11. FTND ocenia nasilenie uzależnienia fizycznego w skali 0-10, gdzie wynik ≥5 wskazuje na istotne uzależnienie psychologiczne. DSM-5 definiuje zaburzenie używania tytoniu na podstawie co najmniej 2 z 11 kryteriów w ciągu 12 miesięcy, obejmujących m.in. tolerancję, objawy odstawienia i kontynuację używania pomimo szkód zdrowotnych. ICD-10 klasyfikuje uzależnienie pod kodem F17.2, z różnymi podtypami uwzględniającymi remisję i powikłania. Dodatkowo stosuje się narzędzia takie jak NDSS i WISDM do wielowymiarowej oceny motywacji i cech uzależnienia. Diagnostyka uwzględnia także specyfikę użytkowników e-papierosów, dla których opracowano skalę EDS, a dokumentacja medyczna wykorzystuje standardowe kody ICD-10. Różnorodność narzędzi i ich różne wyniki w populacjach podkreślają konieczność indywidualnej oceny i uwzględnienia czynników genetycznych oraz środowiskowych.
bupropion, choroba serca, DSM-5, głód nikotynowy, ICD-10, ICD-11, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, nikotynizm, nikotynowa terapia zastępcza, POChP, test Fagerströma, uzależnienie fizyczne, uzależnienie od nikotyny, uzależnienie psychologiczne, wareniklina, zaburzenie używania tytoniu, zespół abstynencyjny, zespół odstawienny, zespół odstawienny nikotyny - Leksykon chorób i schorzeń
Fobie – Diagnostyka i diagnoza
Fobie to zaburzenia lękowe charakteryzujące się uporczywym, nadmiernym i irracjonalnym lękiem przed określonymi obiektami, sytuacjami lub czynnościami, który utrzymuje się zwykle co najmniej 6 miesięcy. Diagnoza opiera się na kryteriach DSM-5 lub ICD-11 i wymaga szczegółowego wywiadu klinicznego, oceny historii medycznej, badania fizykalnego oraz stosowania standaryzowanych narzędzi, takich jak Skala Nasilenia Fobii Specyficznych czy ADIS-IV. Kluczowe jest różnicowanie fobii od innych zaburzeń lękowych (np. GAD, OCD, PTSD) oraz uwzględnienie specyfiki wieku pacjenta, współwystępowania zaburzeń i czynników kulturowych. Fobie dzielą się na specyficzne (np. typ zwierzęcy, środowiskowy, krwi- zastrzyków-ran, sytuacyjny), fobię społeczną oraz agorafobię, z których każda wymaga indywidualnego podejścia diagnostycznego i terapeutycznego.
agorafobia, Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne, atak paniki, DSM-5, farmakoterapia, fobia specyficzna, fobia społeczna, kwestionariusz klaustrofobii, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, rzeczywistość wirtualna, Światowa Organizacja Zdrowia, telepsychiatria, terapia ekspozycyjna, terapia poznawczo-behawioralna, zaburzenie lękowe, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie lękowe z napadami paniki, zaburzenie lęku społecznego, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie paniczne, zaburzenie somatyczne, zaburzenie stresowe pourazowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół munchausena – Patofizjologia i mechanizm
Zespół Munchausena, klasyfikowany jako zaburzenie pozorowane narzucone sobie, charakteryzuje się celowym wywoływaniem lub symulowaniem objawów choroby bez zewnętrznych korzyści materialnych, głównie w celu uzyskania uwagi i opieki medycznej. Patogeneza jest wieloczynnikowa, obejmująca czynniki biologiczne (np. zanik czołowo-skroniowy mózgu, brak odpowiedzi hormonu tyreotropowego), psychospołeczne (trauma, nadużycia w dzieciństwie, zaburzenia osobowości takie jak antyspołeczne, borderline i narcystyczne) oraz neuroanatomiczne predyspozycje. Zaburzenie rozwija się stopniowo, często rozpoczynając się we wczesnej dorosłości po hospitalizacji z powodu rzeczywistej choroby, a jego przebieg obejmuje eskalację symulowanych objawów, samouszkodzenia i manipulacje medyczne. W hematologicznym podtypie zespołu Munchausena wyróżnia się typ przeciwkrzepliwy, anemiczny oraz udawaną formę hematologiczną, co jest istotne przy rozpoznawaniu niewyjaśnionych zaburzeń krzepnięcia lub anemii opornej na leczenie, zwłaszcza u młodych pielęgniarek z licznymi hospitalizacjami.
antyspołeczne zaburzenie osobowości, choroba psychiczna, diagnoza wykluczająca, DSM-5, flebotomia, hormon tyreotropowy, hormon uwalniający tyreotropinę, lek przeciwkrzepliwy, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, narcystyczne zaburzenie osobowości, niedokrwistość z niedoboru żelaza, osobowość chwiejna emocjonalnie, ośrodkowy układ nerwowy, psychoanaliza, rezonans magnetyczny, samouszkodzenie, terapia poznawczo-behawioralna, terapia rodzinna, trauma emocjonalna, uraz fizyczny, wskaźnik samobójstw, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie osobowości borderline, zaburzenie pozorowane, zdarzenie niepożądane, zespół Münchausena, zespół Münchausena przez pełnomocnika - Leksykon chorób i schorzeń
Astygmatyzm – Epidemiologia
Astygmatyzm, będący jedną z najczęstszych wad refrakcji, charakteryzuje się nieregularnym kształtem rogówki lub soczewki, co prowadzi do zaburzeń widzenia na wszystkich odległościach. Globalna częstość występowania astygmatyzmu wynosi około 40,4% u dorosłych i 14,9% u dzieci, z wyraźnym wzrostem częstości u osób powyżej 70. roku życia (nawet do 77%). W populacjach różnych regionów świata częstość ta waha się od 11% do 62%, z najwyższymi wskaźnikami w Chinach (62%) i Hiszpanii (54%). Astygmatyzm zgodny z regułą (WTR) dominuje u osób młodszych (<40 lat), natomiast astygmatyzm przeciwny do reguły (ATR) i skośny wzrasta wraz z wiekiem. Czynniki ryzyka obejmują wiek, płeć (z niejednoznacznymi danymi), pochodzenie etniczne, współistniejące wady refrakcji (np. krótkowzroczność), czynniki genetyczne i środowiskowe, a także palenie tytoniu przez matkę w ciąży. Astygmatyzm pooperacyjny, szczególnie po operacji zaćmy, jest istotnym problemem klinicznym, z częstością astygmatyzmu rogówkowego >1,0 D u ponad 40% pacjentów, co wskazuje na potencjalne korzyści z zastosowania torycznych soczewek wewnątrzgałkowych.
astygmatyzm przeciwny do reguły, astygmatyzm rogówkowy, astygmatyzm skośny, astygmatyzm zgodny z regułą, elektroniczna dokumentacja medyczna, krótkowzroczność, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, nadwzroczność, operacja zaćmy, ostrość wzroku, prezbiopia, skrzydlik, soczewka wewnątrzgałkowa, upośledzenie widzenia, utrata wzroku, wada refrakcji, zaburzenie widzenia, zaćma - Leksykon chorób i schorzeń
Zachowania seksualne kompulsywne – Epidemiologia
Zachowania seksualne kompulsywne (ZSK) to zaburzenie charakteryzujące się niekontrolowanymi, nadmiernymi zachowaniami lub myślami seksualnymi, które prowadzą do istotnego dyskomfortu i upośledzenia funkcjonowania psychospołecznego. Szacuje się, że ZSK dotyka około 3-6% dorosłej populacji w USA, co przekłada się na około 15 milionów osób, z wyższą częstością u mężczyzn (10,3%) niż u kobiet (7%). Średni wiek początku objawów to około 18 lat, jednak leczenie rozpoczyna się przeciętnie dopiero około 37 roku życia. Zaburzenie często współwystępuje z innymi schorzeniami psychicznymi, takimi jak zaburzenia nastroju, lękowe, osobowości czy związane z kontrolą impulsów. Czynniki ryzyka obejmują historię wykorzystania seksualnego w dzieciństwie (CSA), dysfunkcyjne środowisko rodzinne oraz predyspozycje genetyczne. ZSK ma charakter przewlekły lub epizodyczny, a jego przebieg może ulegać naturalnej redukcji, zwłaszcza przy niższym nasileniu objawów.
ADHD, choroba przenoszona drogą płciową, Diagnostyczny i Statystyczny Podręcznik Zaburzeń Psychicznych, dysfunkcja seksualna, dyspozycyjna uważność, Inwentarz Zachowań Hiperseksualnych, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, objawy depresyjne, problematyczne używanie pornografii, regulacja emocji, uzależnienie behawioralne, uzależnienie od seksu, wykorzystanie seksualne w dzieciństwie, zaburzenie hiperseksualne, zaburzenie kompulsywnych zachowań seksualnych, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie lękowe, zaburzenie nastroju, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zaburzenie związane z używaniem substancji, zachowania seksualne kompulsywne - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba sercowo-naczyniowa – Epidemiologia
Choroby sercowo-naczyniowe (CVD) pozostają główną przyczyną zgonów na świecie, odpowiadając za około 17,9 miliona zgonów rocznie, co stanowi 32% wszystkich zgonów globalnie. W USA w 2022 roku z powodu chorób serca zmarło 702 880 osób (1 na 5 zgonów), a około 82,6 miliona osób cierpi na CVD. W Europie CVD odpowiadają za 4,1 miliona zgonów rocznie, z wyraźnym gradientem wyższej śmiertelności w Europie Wschodniej. Kluczowymi czynnikami ryzyka są nadciśnienie tętnicze (odpowiedzialne za prawie 10 milionów zgonów rocznie), hipercholesterolemia, palenie tytoniu, cukrzyca, otyłość, niezdrowa dieta, brak aktywności fizycznej oraz czynniki psychologiczne (depresja, stres). Koszty ekonomiczne CVD w USA wyniosły około 422,3 miliarda dolarów w latach 2019-2020. Pomimo spadku wskaźników umieralności w wielu krajach, globalna liczba zgonów rośnie z powodu starzenia się populacji.
choroba niezakaźna, choroba serca, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, chorobowość, cukrzyca, czynnik psychologiczny, dane epidemiologiczne, depresja, diagnoza medyczna, elektroniczna dokumentacja medyczna, elektroniczna kartoteka medyczna, hipercholesterolemia, lęk, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, modyfikowalny czynnik ryzyka, nadciśnienie, nadciśnienie tętnicze, otyłość, palenie tytoniu, profilaktyka wtórna, śmiertelność sercowo-naczyniowa, system opieki zdrowotnej, udar mózgu, zachorowalność, zawał serca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Konaten 40 mg
Konaten (atomoksetyna) jest lekiem stosowanym w leczeniu ADHD u dzieci (od 6 lat), młodzieży oraz dorosłych, u których objawy utrzymują się od dzieciństwa. Lek dostępny jest w kapsułkach twardych o dawkach 10 mg, 18 mg, 25 mg oraz 40 mg, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Diagnoza ADHD powinna być oparta na kryteriach DSM lub ICD, uwzględniać umiarkowane lub ciężkie nasilenie objawów oraz ich wpływ na co najmniej dwie sfery funkcjonowania społecznego. Leczenie Konatenem powinno być inicjowane przez specjalistów – pediatrów, psychiatrów dziecięcych lub psychiatrów dorosłych, z uwzględnieniem weryfikacji historii objawów w przypadku pacjentów dorosłych.
ADHD, atomoksetyna, badanie EEG, chlorowodorek atomoksetyny, impulsywność, kapsułka twarda, klasyfikacja zaburzeń psychicznych, leczenie farmakologiczne, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, nadpobudliwość, nadpobudliwość psychoruchowa z deficytem uwagi, niestabilność emocjonalna, psychiatra dzieci i młodzieży, rozpraszanie uwagi, terapia behawioralna, terapia poznawczo-behawioralna, trening umiejętności społecznych, zaburzenie koncentracji uwagi, zaburzenie neurorozwojowe, zaburzenie psychiczne, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi