operacja oszczędzająca pierś
Operacja oszczędzająca pierś (breast-conserving surgery, BCS) to zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu guza nowotworowego wraz z marginesem zdrowych tkanek, przy jednoczesnym zachowaniu jak największej części piersi. Procedura ta, znana również jako lumpektomia, częściowa mastektomia lub szeroka miejscowa excyzja, stanowi alternatywę dla całkowitej mastektomii w leczeniu wczesnych stadiów raka piersi.
Kwalifikacja do operacji oszczędzającej pierś zależy od kilku czynników, w tym wielkości guza w stosunku do objętości piersi, lokalizacji zmiany, typu histologicznego nowotworu oraz preferencji pacjentki. Zabieg ten jest zwykle łączony z biopsją węzła wartowniczego lub limfadenektomią pachową w celu oceny statusu węzłów chłonnych.
Standardowym uzupełnieniem operacji oszczędzającej pierś jest radioterapia, która zmniejsza ryzyko miejscowego nawrotu choroby. Liczne badania kliniczne wykazały, że połączenie BCS z radioterapią zapewnia przeżycie całkowite porównywalne z mastektomią całkowitą, przy jednoczesnym zachowaniu lepszych efektów estetycznych i psychologicznych.
Istotną kwestią w operacji oszczędzającej pierś jest uzyskanie tzw. czystych marginesów chirurgicznych, czyli granic wycięcia wolnych od komórek nowotworowych, co minimalizuje ryzyko wznowy miejscowej. W przypadku obecności komórek nowotworowych w marginesie może być konieczna reoperacja lub konwersja do mastektomii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Inwazyjny rak zrazikowy – Epidemiologia
Inwazyjny rak zrazikowy (ILC) stanowi 10-15% wszystkich przypadków raka piersi, z roczną zapadalnością w USA na poziomie 43 000-47 500 nowych diagnoz. Choroba ta dotyka głównie kobiety po 60. roku życia (68% przypadków), z wyższym średnim wiekiem diagnozy o około 3 lata w porównaniu do raka przewodowego. ILC wykazuje silną zależność od ekspozycji na hormony żeńskie, co potwierdza wyższe ryzyko u kobiet stosujących hormonalną terapię zastępczą (MHT) – względne ryzyko przekracza 2,0 w porównaniu do 1,5 dla IDC. Mutacje genu CDH1, obecne w 65% przypadków, zwiększają ryzyko rozwoju ILC do około 50%. Epidemiologicznie ILC częściej występuje u kobiet rasy białej, jednak pacjentki rasy czarnej mają gorsze rokowanie, co wiąże się z wyższym odsetkiem guzów o wysokim stopniu złośliwości (G3). Czynniki takie jak spożycie alkoholu, otyłość oraz niski status społeczno-ekonomiczny również wpływają na charakterystykę i przebieg choroby.
badanie fizykalne piersi, dziedziczny rozlany rak żołądka, gęsta tkanka piersi, hormonalna terapia zastępcza, inwazyjny rak przewodowy, inwazyjny rak zrazikowy, leczenie oszczędzające pierś, mammografia, medycyna spersonalizowana, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, mutacja BRCA1, mutacja BRCA2, mutacja CDH1, mutacja germinalna, nawrót miejscowy, nowotwór piersi, operacja oszczędzająca pierś, przerzuty nowotworowe, rak piersi, rak przewodowy, rezonans magnetyczny, terapia endokrynna, ultrasonografia piersi, wieloogniskowość nowotworu - Leksykon chorób i schorzeń
Rak wewnątrzprzewodowy in situ (dcis) – Leczenie
Rak wewnątrzprzewodowy in situ (DCIS) stanowi nieinwazyjną formę raka piersi (stadium 0), w której komórki nowotworowe ograniczone są do przewodów mlekowych bez naciekania otaczających tkanek. Leczenie DCIS ma na celu zapobieganie progresji do inwazyjnego raka piersi, co dotyczy 10-50% nieleczonych przypadków. Podstawową metodą terapii jest chirurgia, z wyborem między operacją oszczędzającą pierś (BCS) a mastektomią, zależnie od rozległości zmiany, wieloogniskowości oraz możliwości zastosowania radioterapii. Po lumpektomii standardowo stosuje się radioterapię zewnętrzną (EBRT), która redukuje ryzyko nawrotu miejscowego o 50-70%, niezależnie od wieku, wielkości guza i statusu marginesów. Terapia hormonalna (tamoksyfen lub inhibitory aromatazy) jest rekomendowana u pacjentek z DCIS ER-dodatnim, zmniejszając ryzyko nawrotu o około 30% przy 5-letnim schemacie leczenia. Wskaźnik 10-letniego przeżycia po leczeniu DCIS przekracza 98%, a ryzyko nawrotu jest wyższe po lumpektomii bez radioterapii (25-30%) niż z radioterapią (15%).
aktywna obserwacja, anastrozol, biopsja węzła wartowniczego, deeskalacja leczenia, eksemestan, inhibitor aromatazy, inwazyjny rak piersi, komórka nowotworowa, krwiak, letrozol, lumpektomia, margines chirurgiczny, mastektomia, nawrót miejscowy, operacja oszczędzająca pierś, przewód mlekowy, radioterapia adjuwantowa, radioterapia całej piersi, radioterapia wiązką zewnętrzną, rak przedinwazyjny, rak wewnątrzprzewodowy in situ, receptor estrogenowy, rekonstrukcja piersi, selektywny modulator receptora estrogenowego, seroma, tamoksyfen, terapia endokrynna, terapia hormonalna, uderzenie gorąca, zespół wielodyscyplinarny - Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi u mężczyzn – Leczenie
Rak piersi u mężczyzn stanowi mniej niż 1% wszystkich przypadków nowotworów piersi, a jego leczenie opiera się głównie na protokołach stosowanych u kobiet, z uwzględnieniem różnic anatomicznych i fizjologicznych. Standardowe metody terapeutyczne obejmują leczenie chirurgiczne (głównie mastektomię radykalną zmodyfikowaną lub rzadziej lumpektomię z radioterapią), chemioterapię (schematy z docetakselem, cyklofosfamidem, doksorubicyną i paklitakselem), hormonoterapię (tamoksyfen przez 5-10 lat, inhibitory aromatazy w połączeniu z agonistą GnRH) oraz terapię celowaną (anty-HER2: trastuzumab, pertuzumab, lapatynib, trastuzumab emtanzyna). Radioterapia jest wskazana po lumpektomii lub mastektomii przy guzach >5 cm lub zajęciu węzłów chłonnych. Około 90% raków piersi u mężczyzn wykazuje ekspresję receptorów hormonalnych, co czyni hormonoterapię kluczowym elementem leczenia, mimo że tamoksyfen wiąże się z istotnymi działaniami niepożądanymi, takimi jak uderzenia gorąca, impotencja i ryzyko zakrzepów.
agonista hormonu uwalniającego gonadotropinę, chemioterapia, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia neoadjuwantowa, cyklofosfamid, docetaksel, doksorubicyna, HER2-dodatni, hormonoterapia, immunoterapia, inhibitor aromatazy, inhibitor kinazy, inhibitor mTOR, inhibitor PARP, kwas zoledronowy, lapatynib, lumpektomia, mastektomia, mastektomia radykalna, olaparib, operacja oszczędzająca pierś, paklitaksel, pamidronian, pembrolizumab, pertuzumab, potrójnie ujemny rak piersi, przerzutowy rak piersi, radioterapia, rak piersi u mężczyzn, receptor estrogenowy, receptor hormonalny, remisja, selektywny modulator receptora estrogenowego, tamoksyfen, terapia adjuwantowa, terapia celowana, trastuzumab