mastoidektomia
Mastoidektomia to zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu części lub całości wyrostka sutkowatego (processus mastoideus) kości skroniowej. Operacja jest najczęściej wykonywana w leczeniu zapalenia wyrostka sutkowatego, przewlekłego zapalenia ucha środkowego, perlaka (cholesteatoma) oraz niektórych guzów ucha środkowego.
W zależności od zakresu resekcji tkanki kostnej wyróżnia się mastoidektomię prostą, zmodyfikowaną radykalną oraz radykalną. Zabieg przeprowadzany jest przez otochirurgów w znieczuleniu ogólnym. Dostęp operacyjny uzyskuje się poprzez nacięcie za małżowiną uszną, a następnie odpreparowanie tkanek miękkich i odsłonięcie kości wyrostka sutkowatego.
Powikłania mastoidektomii mogą obejmować uszkodzenie nerwu twarzowego, zaburzenia równowagi, niedosłuch, zawroty głowy, infekcje oraz krwawienie. Okres rekonwalescencji po zabiegu trwa zwykle od kilku tygodni do kilku miesięcy. Nowoczesne techniki mikrochirurgiczne znacząco poprawiły bezpieczeństwo i skuteczność tej procedury.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Cholesteatoma – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Cholesteatoma to łagodny, ale ekspansywny rozrost nabłonka płaskiego i keratyny w uchu środkowym, który może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak utrata słuchu, zawroty głowy czy paraliż mięśni twarzy. Diagnostyka opiera się na badaniu otolaryngologicznym, audiometrii oraz obrazowaniu (RTG i TK wyrostka sutkowatego) w celu oceny zakresu zmian i uszkodzeń. Leczenie jest przede wszystkim chirurgiczne, obejmujące mastoidektomię i tympanoplastykę, często w dwóch etapach, z celem całkowitego usunięcia zmiany, eliminacji infekcji i zachowania lub rekonstrukcji słuchu. Przed operacją stosuje się antybiotyki miejscowe i doustne oraz dokładne oczyszczenie ucha w celu kontroli infekcji. Operacja trwa zwykle 2-3 godziny, wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym, a pacjent może być wypisany tego samego dnia lub po krótkim pobycie szpitalnym.
5-fluorouracyl, antybiotyki miejscowe, audiometria, błona bębenkowa, cholesteatoma, dysfunkcja trąbki Eustachiusza, implant ślimakowy, keratyna, krople do uszu, mastoidektomia, nabłonek płaski, nerw twarzowy, otolaryngolog, porażenie nerwu twarzowego, przewlekłe zapalenie ucha, retrakcja błony bębenkowej, tomografia komputerowa, tympanoplastyka, tympanotomia, ucho środkowe, utrata słuchu, wyrostek sutkowaty, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wyrostka sutkowatego, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie ucha środkowego – Leczenie
Zapalenie ucha środkowego (otitis media) to infekcja przestrzeni za błoną bębenkową, często samoistnie ustępująca w ciągu 3-5 dni u około 80% pacjentów, zwłaszcza dzieci. Podejście terapeutyczne zależy od wieku, nasilenia objawów i ryzyka powikłań. U dzieci powyżej 2 lat z łagodnymi objawami i bez wysokiej gorączki (poniżej 39°C) zaleca się obserwację przez 48-72 godziny przed podaniem antybiotyków, co ogranicza ich nadużywanie i rozwój oporności. Podstawą leczenia jest kontrola bólu za pomocą paracetamolu lub ibuprofenu, ciepłych lub zimnych kompresów oraz miejscowych kropli znieczulających, jeśli błona bębenkowa jest nienaruszona. Antybiotykoterapia jest wskazana u niemowląt poniżej 6 miesięcy, dzieci z ciężkim przebiegiem, obustronnym zapaleniem ucha środkowego poniżej 2 lat, pacjentów z wyciekiem z ucha, obniżoną odpornością lub gdy objawy nie ustępują po 48-72 godzinach obserwacji.
adenoidektomia, amoksycylina, amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotyk, antybiotykoterapia, błona bębenkowa, cefalosporyny, dreny wentylacyjne, ibuprofen, infekcja ucha środkowego, kotrimoksazol, krople do uszu, leczenie profilaktyczne, leczenie przeciwbólowe, mastoidektomia, migdałek gardłowy, nadużywanie antybiotyków, nawracające zapalenie ucha środkowego, niedosłuch, oporność bakterii, ostre zapalenie ucha środkowego, paracetamol, perforacja błony bębenkowej, pneumokok, postępowanie wyczekujące, przewlekłe zapalenie ucha środkowego, trąbka słuchowa, tympanoplastyka, tympanostomia, wyciek z ucha, wyrostek sutkowaty, wysiękowe zapalenie ucha środkowego, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wyrostka sutkowatego - Leksykon chorób i schorzeń
Mastoiditis – Rokowania, prognozy i postęp choroby
W leczeniu niepowikłanego ostrego zapalenia wyrostka sutkowatego (mastoiditis) u większości pacjentów skuteczne jest leczenie zachowawcze obejmujące antybiotykoterapię, steroidy oraz myringotomię, bez konieczności mastoidektomii. Kluczowe jest monitorowanie stanu klinicznego w pierwszych 48 godzinach terapii, a w przypadku braku poprawy lub pogorszenia wskazana jest interwencja chirurgiczna. U dzieci wymagających leczenia operacyjnego obserwuje się trzykrotnie wyższe wartości CRP przy przyjęciu (p<0,001), a wartość graniczna CRP 98,7 mg/l charakteryzuje się czułością 100% i swoistością 74,6% w przewidywaniu konieczności zabiegu (AUC=0,927, p<0,001). Dożylna terapia steroidowa może skracać czas hospitalizacji, a u pacjentów płci męskiej przebieg choroby jest zwykle cięższy. Monitorowanie CRP jest istotnym wskaźnikiem konieczności interwencji chirurgicznej. U dzieci poniżej 24 miesiąca życia z wysoką leukocytozą i CRP powyżej 7,21 mg/dl wzrasta ryzyko powikłań.
analiza ROC, antybiotykoterapia, białko C-reaktywne, czynnik prognostyczny, leczenie zachowawcze, leukocyty, marker zapalny, mastoidektomia, monitorowanie pacjenta, myringotomia, nerw twarzowy, pacjent pediatryczny, przedsionek ucha, przewlekłe zapalenie ucha środkowego, steroid, terapia steroidowa, trąbka słuchowa, zapalenie wyrostka sutkowatego - Leksykon chorób i schorzeń
Mastoiditis – Leczenie
Mastoiditis, będące powikłaniem ostrego zapalenia ucha środkowego, wymaga szybkiej diagnostyki i intensywnej terapii, głównie opartej na dożylnej antybiotykoterapii. Standardowo stosuje się cefalosporyny III generacji (np. ceftriakson), wankomycynę w przypadku podejrzenia MRSA oraz amoksycylinę z kwasem klawulanowym w terapii doustnej. Leczenie trwa 10-14 dni, a w powikłaniach nawet 3-4 tygodnie. Wspomagająco podaje się kortykosteroidy, leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe oraz krople do uszu po zabiegach chirurgicznych. Materiał do badań mikrobiologicznych pobiera się przez paracentezę lub z wycieków, co umożliwia dostosowanie antybiotykoterapii do antybiogramu. Hospitalizacja jest konieczna do monitorowania odpowiedzi na leczenie i wdrożenia terapii dożylnej.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotykoterapia, cefalosporyna trzeciej generacji, drenik wentylacyjny, mastoidektomia, mastoiditis, MRSA, myringotomia, niedowład nerwu twarzowego, ostre zapalenie ucha środkowego, paracenteza, perforacja błony bębenkowej, perlak, płyn mózgowo-rdzeniowy, powikłania wewnątrzczaszkowe, Pseudomonas aeruginosa, ropień mózgu, ropień podokostnowy, rurka tympanostomijna, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, szczepienie przeciwko pneumokokom, tympanoplastyka, tympanotomia, wankomycyna, zakrzepica zatoki żylnej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie ucha środkowego - Leksykon chorób i schorzeń
Wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego (CSF leak) to patologiczny stan charakteryzujący się utratą płynu mózgowo-rdzeniowego przez defekt w oponie twardej, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie opon mózgowych, krwiaki podtwardówkowe czy odma wewnątrzczaszkowa. Wyróżnia się wycieki czaszkowe, manifestujące się m.in. płynotokiem nosowym lub usznym, oraz wycieki rdzeniowe, które często powodują objawy podciśnienia wewnątrzczaszkowego, takie jak ból głowy ortostatyczny, sztywność karku, zaburzenia słuchu i równowagi. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, wykrywaniu beta-2-transferyny w wydzielinie oraz obrazowaniu MRI, CT, mielografii i endoskopii. Leczenie zachowawcze obejmuje odpoczynek z uniesioną głową (30°), odpowiednie nawodnienie, kofeinę (3-4 filiżanki kawy dziennie) oraz farmakoterapię (leki przeciwbólowe, przeciwwymiotne, acetazolamid, antybiotyki). W przypadku braku poprawy stosuje się drenaż lędźwiowy (5-10 ml/h przez 2-3 dni), autologiczną plamę krwi lub klej fibrynowy, a w ostateczności leczenie chirurgiczne (endoskopowa naprawa, mastoidektomia, kraniotomia, naprawa wycieku z użyciem przeszczepów i klejów medycznych).
acetazolamid, beta-2 transferyna, ból głowy ortostatyczny, centralny układ nerwowy, cyfrowa mielografia subtrakcyjna, drenaż lędźwiowy, klej fibrynowy, kraniotomia, krwiak podtwardówkowy, mastoidektomia, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nakłucie lędźwiowe, odma wewnątrzczaszkowa, opona twarda, plaster krwi zewnątrzoponowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, płynotok nosowy, płynotok uszny, punkcja lędźwiowa, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon chorób i schorzeń
Perforacja błony bębenkowej – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Perforacja błony bębenkowej cechuje się korzystnym rokowaniem, z około 90% wskaźnikiem spontanicznego zamknięcia w ciągu 6 tygodni oraz pełnym powrotem słuchu zwykle w ciągu 2 miesięcy. Małe perforacje goją się szybciej, natomiast większe rozmiary oraz wtórne zakażenia opóźniają proces gojenia. W przypadku przewlekłych perforacji lub braku zamknięcia wskazane jest leczenie chirurgiczne, jednak ryzyko ponownej perforacji po myringoplastyce wynosi od 7% do 27%, co wymaga długoterminowej obserwacji pacjentów. Tymczasowa utrata słuchu jest najczęstszym powikłaniem, choć u niektórych pacjentów może dojść do trwałego uszkodzenia słuchu, zwłaszcza przy nieleczonych perforacjach.
błona śluzowa ucha środkowego, gojenie samoistne, kosteczki słuchowe, leczenie chirurgiczne, mastoidektomia, myryngoplastyka, nadciśnienie tętnicze, otorrhea, pęknięcie błony bębenkowej, perforacja błony bębenkowej, przewlekłe zapalenie ucha środkowego, tympanoplastyka, utrata słuchu, zakażenie wtórne, zapalenie wyrostka sutkowatego, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Mastoiditis – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Mastoiditis to poważne bakteryjne zapalenie wyrostka sutkowatego kości skroniowej, najczęściej będące powikłaniem ostrego zapalenia ucha środkowego (OZUŚ). Choroba może przebiegać w formie ostrej lub przewlekłej i niesie ryzyko powikłań takich jak utrata słuchu, porażenie nerwu twarzowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy ropień mózgu. Leczenie opiera się na antybiotykoterapii, zwykle cefalosporynami III generacji (np. ceftriakson) podawanymi dożylnie przez 2-4 tygodnie, z możliwością przejścia na doustne po poprawie stanu klinicznego. Wskazaniem do interwencji chirurgicznej (mastoidektomia, miringotomia, założenie drenika wentylacyjnego) są zaawansowane zmiany, brak poprawy po 24-48 godzinach leczenia dożylnego lub powikłania wewnątrzczaszkowe. Opieka pielęgniarska obejmuje monitorowanie parametrów życiowych, ocenę bólu i objawów infekcji, prawidłowe podawanie leków oraz przygotowanie pacjenta do zabiegów i opiekę pooperacyjną, w tym uniesienie głowy łóżka o co najmniej 30 stopni i ochronę ucha przed wodą przez około 2 tygodnie.
antybiotyk dożylny, błona bębenkowa, cefalosporyna trzeciej generacji, ciśnienie tętnicze, drenik wentylacyjny, infekcja bakteryjna, kortykosteroid, lek przeciwgorączkowy, mastoidektomia, mastoiditis, niedosłuch czuciowo-nerwowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostre zapalenie ucha środkowego, OZUŚ, perlak, porażenie nerwu twarzowego, posocznica, przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego, ropień mózgu, szczepionka przeciwko pneumokokom, sztywność karku, szumy uszne, tympanostomia, uszkodzenie nerwu twarzowego, utrata słuchu, wyrostek sutkowaty, zaburzenie równowagi, zakażenie pneumokokowe, zakażenie wewnątrzczaszkowe, zakrzepica, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Mastoiditis – Patofizjologia i mechanizm
Zapalenie wyrostka sutkowatego (mastoiditis) jest najczęstszym powikłaniem ostrego zapalenia ucha środkowego, charakteryzującym się zapaleniem komórek powietrznych kości skroniowej. Patogeneza opiera się na rozprzestrzenianiu zakażenia z jamy ucha środkowego do wyrostka sutkowatego przez aditus ad antrum, prowadząc do faz przekrwienia, wysięku, martwicy kości, zlewania się komórek i szerzenia procesu zapalnego. Wyróżnia się trzy typy mastoiditis: początkowe, ostre zlewające się oraz podostre, z różnym stopniem destrukcji kostnej i zaawansowania. Dominującymi patogenami są Streptococcus pneumoniae (w tym szczepy wielolekooporne, MDRSP, z opornością na penicylinę 40-50% i ceftriakson około 25%), paciorkowce grupy A, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes oraz Haemophilus influenzae, który jest bardziej agresywny i częściej powoduje powikłania oponowe. Czynniki ryzyka obejmują wiek <2 lat, immunosupresję, nawracające zapalenia ucha środkowego, niepełną pneumatyzację wyrostka oraz wcześniejsze leczenie antybiotykami, co zwiększa ryzyko MDRSP. Genetyczna predyspozycja, m.in. nadekspresja genów CAPN14, GALNT14, BPIFA3, BPIFA1, BMP5, GALNT13, NELL1 i TGFB3, również wpływa na podatność na nawracające zapalenia.
błona bębenkowa, Haemophilus influenzae, mastoidektomia, mastoiditis, myringotomia, ostre zapalenie ucha środkowego, perlak, porażenie nerwu twarzowego, przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego, ropień Bezolda, ropień podokostnowy, ropień wewnątrzczaszkowy, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, tomografia komputerowa, trąbka słuchowa, tympanoplastyka, zakrzepica zatoki esowatej, zapalenie błędnika, zapalenie opon mózgowych - Leksykon chorób i schorzeń
Mastoiditis – Objawy
Mastoiditis to poważne zakażenie wyrostka sutkowatego, najczęściej będące powikłaniem nieleczonego lub nieodpowiednio leczonego ostrego zapalenia ucha środkowego. Objawy pojawiają się zwykle 2-6 dni po zapaleniu ucha i obejmują pulsujący ból za uchem, obrzęk, zaczerwienienie, odstające ucho, gorączkę, ropny wyciek z ucha oraz postępującą utratę słuchu. Choroba przechodzi przez stadia od przekrwienia błony śluzowej, przez wysięk ropny i martwicę kości, aż do tworzenia się jam ropni i rozprzestrzeniania się zakażenia. Klasyfikacja kliniczna wyróżnia ostre mastoiditis z zapaleniem okostnej, mastoiditis zlewne, maskowane (podostre) oraz przewlekłe, często związane z perlakowym zapaleniem ucha środkowego. U dzieci objawy mogą być mniej specyficzne, obejmując drażliwość, płaczliwość, pociąganie za ucho i utratę apetytu, co utrudnia wczesne rozpoznanie. Nieleczone mastoiditis może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie błędnika, porażenie nerwu twarzowego, ropnie (Bezolda, podokostnowy, nadtwardówkowy, mózgu), zakrzepowe zapalenie zatok żylnych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz posocznica.
dezorientacja, martwica kości, mastoidektomia, mastoiditis, ostre zapalenie kości, otalgia, otorrhea, papilledema, podwójne widzenie, pogorszenie słuchu, porażenie nerwu twarzowego, posocznica, przekrwienie błony śluzowej, ropień Bezolda, ropień mózgu, ropień nadtwardówkowy, ropień podokostnowy, splątanie, stan zapalny, sztywność karku, wyrostek sutkowaty, zaczerwienienie, zapalenie błędnika, zapalenie okostnej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie ucha środkowego, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Mastoiditis – Epidemiologia
Mastoiditis, będące poważnym powikłaniem ostrego zapalenia ucha środkowego (OZUŚ), obecnie występuje rzadko, z częstością 1,2-6,1 przypadków na 100 000 mieszkańców w krajach rozwiniętych. W erze przed antybiotykoterapią aż 20% przypadków OZUŚ komplikowało się mastoiditis, z wysoką śmiertelnością (2/100 000 populacji). Wprowadzenie antybiotyków i szczepień przeciwko pneumokokom (PCV-7, PCV-13) znacząco obniżyło częstość i śmiertelność tego powikłania (do 0,002% i <0,01/100 000 populacji). Najczęściej choroba dotyczy dzieci poniżej 2 roku życia (75% przypadków, mediana wieku 12 miesięcy), z najwyższą zapadalnością w wieku 6-13 miesięcy. Epidemiologia mastoiditis wykazuje zróżnicowanie geograficzne, z wyższą zapadalnością w krajach rozwijających się, gdzie czynniki takie jak HIV, niedożywienie i zanieczyszczenie wody zwiększają ryzyko. Pandemia COVID-19 spowodowała początkowy spadek częstości mastoiditis dzięki środkom niefarmaceutycznym, jednak po ich zniesieniu odnotowano gwałtowny wzrost przypadków, a wskaźniki powikłań wewnątrzczaszkowych sięgały 50-75%.
antybiotykoterapia, diagnoza kliniczna, diagnoza radiologiczna, infekcja dróg oddechowych, mastoidektomia, mastoiditis, oporność bakterii, ostre zapalenie ucha środkowego, powikłanie wewnątrzczaszkowe, ropień podtwardówkowy, szczepienie przeciwko pneumokokom, szpiczak mnogi, tomografia komputerowa, zapalenie wyrostka sutkowatego, zarządzanie antybiotykami - Leksykon chorób i schorzeń
Mastoiditis – Diagnostyka i diagnoza
Mastoiditis to bakteryjne zapalenie wyrostka sutkowatego kości skroniowej, najczęściej będące powikłaniem ostrego zapalenia ucha środkowego (OZUŚ), szczególnie u dzieci poniżej 5 roku życia. Rozpoznanie opiera się głównie na badaniu klinicznym, obejmującym wywiad, ocenę objawów takich jak ból i obrzęk za uchem, wyciek ropny, gorączka oraz badanie otoskopowe. Badania laboratoryjne (morfologia, OB, CRP) mogą wskazywać na infekcję, jednak ich wartość diagnostyczna jest ograniczona, a prawidłowe wyniki nie wykluczają mastoiditis. Kluczowe jest pobranie materiału do badań mikrobiologicznych (posiew z ucha, krwi, ropnia) w celu identyfikacji patogenu i określenia wrażliwości na antybiotyki. Najczęstszymi patogenami są gronkowce, paciorkowce i pałeczki ropy błękitnej.
badania mikrobiologiczne, białko C-reaktywne, błona bębenkowa, cholesteatoma, leukocyty, małżowina uszna, markery zapalne, mastoidektomia, mastoiditis, morfologia krwi, MRI z gadolinem, myringotomia, nakłucie lędźwiowe, odczyn Biernackiego, otoskop, OZUŚ, porażenie nerwu twarzowego, posiew bakteriologiczny, rezonans magnetyczny, ropień mózgu, ropień podokostnowy, tomografia komputerowa kości skroniowej, tomografia komputerowa z kontrastem, tympanocenteza, tympanometria, zakrzepica zatoki żylnej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie ucha środkowego, zdjęcie rentgenowskie - Leksykon chorób i schorzeń
Cholesteatoma – Leczenie
Cholesteatoma to patologiczny rozrost skóry w uchu środkowym za błoną bębenkową, który pomimo łagodnego charakteru prowadzi do destrukcji struktur kostnych i nerwowych oraz poważnych powikłań, takich jak trwała utrata słuchu, uszkodzenie nerwu twarzowego, zapalenie opon mózgowych czy ropień mózgu. Podstawą leczenia jest chirurgia, głównie tympanoplastyka z mastoidektomią, z wyborem techniki (canal wall up lub canal wall down) dostosowanym do rozległości choroby i stanu pacjenta. Operacja trwa zwykle 2-3 godziny, wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym i ma na celu całkowite usunięcie cholesteatomu, eliminację zakażenia oraz, jeśli to możliwe, poprawę słuchu. Leczenie zachowawcze, obejmujące miejscowe i ogólne antybiotyki oraz dokładne czyszczenie ucha, jest zarezerwowane dla pacjentów z przeciwwskazaniami do operacji lub jako terapia wstępna, jednak nie eliminuje samego rozrostu. Pooperacyjna kontrola jest kluczowa, zwłaszcza przy technice CWD, gdzie konieczne są dożywotnie wizyty kontrolne i oczyszczanie jamy pooperacyjnej. Odsetek nawrotów wynosi od 5 do 40%, zależnie od techniki i rozległości choroby.
5-fluorouracyl, antybiotykoterapia, audiologia, błona bębenkowa, cholesteatoma, endoskopowa chirurgia ucha, kostki słuchowe, krople do uszu, leczenie zachowawcze, mastoidektomia, mikroskop operacyjny, montelukast, nerw twarzowy, otolaryngolog, otorrhea, perforacja błony bębenkowej, przewód słuchowy zewnętrzny, rezonans magnetyczny, ropień mózgu, tomografia komputerowa, torbiel skórna, ucho środkowe, uszkodzenie nerwu twarzowego, wyrostek sutkowaty, zaburzenia równowagi, zaburzenia smaku, zapalenie opon mózgowych, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Mastoiditis – Zapobieganie i profilaktyka
Mastoiditis, czyli zapalenie wyrostka sutkowatego kości skroniowej, jest powikłaniem ostrego zapalenia ucha środkowego (OZUŚ), które obecnie dzięki wczesnej diagnostyce i terapii antybiotykowej występuje rzadziej niż przed erą antybiotyków. Profilaktyka pierwotna koncentruje się na zapobieganiu OZUŚ, głównie poprzez szczepienia przeciwko pneumokokom (np. Prevnar 13) oraz grypie, które zmniejszają częstość infekcji ucha środkowego. Istotne są także działania higieniczne, takie jak częste mycie rąk, unikanie kontaktu z chorymi na infekcje górnych dróg oddechowych oraz eliminacja ekspozycji na dym tytoniowy. U niemowląt zaleca się karmienie piersią przez pierwsze 6-12 miesięcy życia, prawidłowe pozycjonowanie podczas karmienia butelką oraz ograniczenie używania smoczków, co zmniejsza ryzyko infekcji. Szczególną uwagę należy zwrócić na dzieci poniżej 2. roku życia, osoby z obniżoną odpornością oraz pacjentów z nawracającym zapaleniem ucha środkowego lub niepełną pneumatyzacją wyrostka sutkowatego.
antybiotyk szerokowidmowy, antybiotykoterapia, dreny wentylacyjne, dym tytoniowy, dysfunkcja trąbki słuchowej, implant ślimakowy, infekcja górnych dróg oddechowych, krople zakwaszające, mastoidektomia, mastoiditis, myryngotomia, ostre zapalenie ucha środkowego, perlak, porażenie nerwu twarzowego, powikłanie wewnątrzczaszkowe, przewlekły wyciek z ucha, ropień podokostnowy, Streptococcus pneumoniae, szczepienie przeciwko grypie, szczepienie przeciwko pneumokokom, tympanostomia, wyrostek sutkowaty, zapalenie nosogardła, zapalenie ucha środkowego, zapalenie ucha zewnętrznego