aktywacja NF-κB
Aktywacja NF-κB (czynnika jądrowego kappa B) to kluczowy proces w regulacji odpowiedzi immunologicznej, zapalnej i apoptotycznej komórek. NF-κB to rodzina czynników transkrypcyjnych, które w stanie nieaktywnym znajdują się w cytoplazmie związane z białkami inhibitorowymi IκB.
Aktywacja NF-κB może zachodzić drogą kanoniczną lub niekanoniczną. W drodze kanonicznej sygnały zewnątrzkomórkowe (cytokiny prozapalne, produkty bakteryjne, wirusy) prowadzą do aktywacji kompleksu kinazy IκB (IKK), który fosforyluje inhibitory IκB, co skutkuje ich degradacją w proteasomie. Uwolnione dimery NF-κB przemieszczają się do jądra komórkowego, gdzie regulują ekspresję genów.
Nadmierna lub nieprawidłowa aktywacja NF-κB jest związana z wieloma stanami patologicznymi, w tym przewlekłymi chorobami zapalnymi (reumatoidalne zapalenie stawów, nieswoiste zapalenia jelit), chorobami autoimmunologicznymi oraz rozwojem i progresją nowotworów. Z tego powodu szlak NF-κB jest ważnym celem terapeutycznym dla wielu leków przeciwzapalnych i przeciwnowotworowych.
W praktyce klinicznej modulatory aktywności NF-κB obejmują glikokortykosteroidy, niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz nowsze terapie celowane. Monitorowanie aktywności NF-κB może służyć jako biomarker stanu zapalnego i odpowiedzi na leczenie w różnych schorzeniach.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wirusowa ebola – Patofizjologia i mechanizm
Choroba wirusowa Ebola (EVD) jest wywoływana przez wirusy z rodzaju Ebolavirus (Filoviridae) i charakteryzuje się ostrą gorączką krwotoczną z wysoką śmiertelnością sięgającą do 90%. Wirus posiada jednoniciowy RNA o ujemnej polarności, kodujący 7 genów, w tym glikoproteinę (GP) kluczową dla wnikania do komórek gospodarza poprzez receptory takie jak NPC1, TIM1 czy integryny β1. Po endocytozie i proteolitycznym przetworzeniu GP przez katepsyny B i L następuje fuzja błon i rozpoczęcie replikacji wirusa w monocytach, makrofagach, komórkach dendrytycznych oraz innych tkankach, co prowadzi do masywnej wiremii i stanu zapalnego. Wirus skutecznie hamuje odpowiedź interferonową typu I poprzez białka VP35, VP24 i VP30, co sprzyja rozprzestrzenianiu się zakażenia i indukcji burzy cytokinowej. Uszkodzenie komórek śródbłonka i makrofagów, indukowane m.in. przez GP, prowadzi do zaburzeń krzepnięcia, rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC) oraz objawów krwotocznych, a także niewydolności wielonarządowej i wstrząsu hipowolemicznego.
aktywacja NF-κB, analiza omiczna, biomarker, choroba Niemanna-Picka, choroba wirusowa ebola, ciała inkluzyjne, cząstki wirusopodobne, czynnik tkankowy, Ebolavirus, fawipirawir, gorączka krwotoczna, inmazeb, interferon typu I, jednoniciowy RNA, katepsyny, komórki dendrytyczne, komórki śródbłonka, makropinocytoza, nukleokapsyd, przeciwciała monoklonalne, replikacja wirusa, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, sepsa, tratwy lipidowe, wstrząs hipowolemiczny - Leksykon chorób i schorzeń
Schwannoma – Etiologia i przyczyny
Schwannoma, najczęściej łagodny nowotwór wywodzący się z komórek Schwanna, charakteryzuje się utratą funkcji białka merliny spowodowaną mutacjami genu NF2 na chromosomie 22, co prowadzi do niekontrolowanej proliferacji komórek. Około 90% przypadków występuje sporadycznie, najczęściej u osób w wieku 30-60 lat, natomiast pozostałe związane są z zespołami genetycznymi takimi jak neurofibromatoza typu 2 (NF2), schwannomatoza oraz zespół Carneya. W patogenezie schwannoma istotną rolę odgrywają także mutacje genów SMARCB1 i LZTR1, a czynniki środowiskowe, takie jak ekspozycja na wysokie dawki promieniowania terapeutycznego, zwiększają ryzyko rozwoju guzów, zwłaszcza nerwiaków nerwu przedsionkowo-ślimakowego. Dodatkowo, badania sugerują możliwe wirusowe podłoże szybko postępujących schwannoma, związane z aktywacją szlaków interferonu gamma i NF-κB.
aktywacja NF-κB, białko merlina, brigatinib, cykliczny adenozynomonofosforan, demielinizacja, gen NF2, infekcja wirusowa, inhibitor wielokinazowy, komórka Schwanna, mifepryston, mikrośrodowisko guza, mozaicyzm, mutacja SMARCB1, nerw obwodowy, nerwiak nerwu przedsionkowo-ślimakowego, nerwiak osłonkowy, neurofibromatoza typu 2, osłonka mielinowa, potencjał czynnościowy, promieniowanie terapeutyczne, schwannoma przedsionkowy, schwannomatoza, schwannomina, supresor nowotworowy, tętnica błędnikowa, zespół Carneya