atroficzne zapalenie żołądka

Atroficzne zapalenie żołądka to przewlekły proces zapalny błony śluzowej żołądka, charakteryzujący się zanikiem (atrofią) gruczołów właściwych żołądka i ich zastępowaniem przez nabłonek metaplastyczny. Prowadzi to do zmniejszenia produkcji kwasu solnego (hipochlorhydrii lub achlorhydrii) oraz czynnika wewnętrznego Castle’a.

Etiologia schorzenia jest złożona, ale główne przyczyny obejmują zakażenie Helicobacter pylori oraz mechanizmy autoimmunologiczne. W przypadku autoimmunologicznego zapalenia żołądka (typ A) proces dotyczy głównie dna i trzonu żołądka, prowadząc do produkcji przeciwciał przeciwko komórkom okładzinowym i/lub czynnikowi wewnętrznemu. Natomiast zapalenie wywołane przez H. pylori (typ B) rozpoczyna się zwykle w części przedodźwiernikowej.

Klinicznie atroficzne zapalenie żołądka może przebiegać bezobjawowo lub manifestować się niespecyficznymi objawami dyspeptycznymi. W zaawansowanych przypadkach, zwłaszcza przy typie A, może dojść do rozwoju niedokrwistości megaloblastycznej z powodu niedoboru witaminy B12. Schorzenie to uznawane jest za stan przedrakowy – zwiększa ryzyko rozwoju raka żołądka typu jelitowego, dlatego pacjenci wymagają regularnego nadzoru endoskopowego.

Diagnostyka opiera się na badaniu endoskopowym z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego, które wykazuje zanik gruczołów właściwych i metaplazję jelitową. Dodatkowo oznacza się przeciwciała przeciwko komórkom okładzinowym, czynnikowi wewnętrznemu oraz przeprowadza testy na obecność H. pylori.

Leczenie zależy od etiologii. W przypadku zakażenia H. pylori stosuje się eradykację bakterii. W autoimmunologicznym zapaleniu żołądka konieczna może być suplementacja witaminy B12. Wszystkim pacjentom zaleca się regularne kontrole endoskopowe ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju nowotworu.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl