kortykosteroid o działaniu ogólnym
Kortykosteroidy o działaniu ogólnym to grupa leków steroidowych, będących syntetycznymi odpowiednikami hormonów produkowanych naturalnie przez korę nadnerczy. Do tej grupy należą m.in. prednizon, deksametazon, hydrokortyzon, metyloprednizolon i betametazon. Leki te są stosowane systemowo (doustnie, dożylnie, domięśniowo), co odróżnia je od kortykosteroidów stosowanych miejscowo.
Główne działania kortykosteroidów o działaniu ogólnym obejmują efekt przeciwzapalny, immunosupresyjny i przeciwalergiczny. Mechanizm działania polega na wiązaniu się z receptorami wewnątrzkomórkowymi i wpływie na ekspresję genów, co skutkuje zahamowaniem produkcji mediatorów zapalnych oraz ograniczeniem migracji komórek zapalnych do miejsca zapalenia.
Wskazania do stosowania kortykosteroidów o działaniu ogólnym są liczne i obejmują m.in. choroby autoimmunologiczne (toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów), choroby alergiczne (astma, pokrzywka), choroby zapalne jelit, niektóre nowotwory układu krwiotwórczego, stany po przeszczepach narządów oraz ostre stany zagrożenia życia jak wstrząs anafilaktyczny.
Terapia kortykosteroidami o działaniu ogólnym wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu. Najczęstsze powikłania to osteoporoza, hiperglikemia, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia elektrolitowe, zwiększona podatność na infekcje, zaćma, jaskra, zaburzenia psychiczne, otyłość typu cushingoidalnego oraz supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.
Ze względu na ryzyko działań niepożądanych, kortykosteroidy o działaniu ogólnym powinny być stosowane w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas. Nagłe odstawienie leku po długotrwałej terapii może prowadzić do zespołu odstawienia i niewydolności nadnerczy, dlatego zwykle stosuje się stopniowe zmniejszanie dawki.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
N-cykloheksylo-N’-fenylo-parafenylenodiamina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
N-cykloheksylo-N’-fenylo-parafenylenodiamina jest składnikiem mieszaniny czarnej gumy w produkcie TRUE Test 36, stosowanym w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Substancja ta stanowi 5 części mieszaniny, która zawiera łączne stężenie 75 μg/cm² (61 μg/płatek). Podczas wykonywania testów płatkowych należy uwzględnić ryzyko indukcji nadwrażliwości kontaktowej, zwłaszcza gdy reakcje pojawiają się po 10 dniach lub później. Interpretacja wyników wymaga uwzględnienia zespołu nadwrażliwości skóry pleców (angry back syndrome), który może powodować fałszywie dodatnie reakcje, szczególnie u pacjentów z licznymi dodatnimi wynikami. W takich przypadkach wskazane jest powtórzenie testu. Stosowanie testu u pacjentów z historią reakcji anafilaktoidalnych wymaga indywidualnej oceny ryzyka i korzyści.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, angry back syndrome, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, fałszywie dodatnia reakcja, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kortykosteroid o działaniu ogólnym, mieszanina czarnej gumy, N, N-cykloheksylo-N’-fenylo-parafenylenodiamina, N-izopropylo-N’-fenylo-parafenylenodiamina, N’-difenylo-parafenylenodiamina, nadmierne pocenie, nadwrażliwość kontaktowa, pochodna parafenylenodiaminy, reakcja anafilaktoidalna, reakcja krzyżowa, test płatkowy, TRUE Test, zespół nadwrażliwości skóry pleców - Leksykon substancji czynnych
Imidazolidynylomocznik – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Imidazolidynylomocznik, obecny w produkcie TRUE Test 36 jako alergen testowy (płatek nr 29, stężenie 600 µg/cm², 490 µg/płatek), wymaga szczególnej uwagi podczas diagnostyki alergii kontaktowej. Substancja ta, mimo diagnostycznego zastosowania, może rzadko indukować uczulenie, zwłaszcza gdy reakcja opóźniona pojawia się po 10 dniach lub później, co sugeruje nabycie nowej nadwrażliwości. Istotne jest monitorowanie zespołu nadwrażliwości skóry pleców (angry back syndrome), który może powodować fałszywie dodatnie wyniki, zwłaszcza przy licznych dodatnich reakcjach w teście płatkowym. W takich przypadkach zaleca się powtórzenie testu w celu weryfikacji wyników. U pacjentów z historią reakcji anafilaktoidalnych decyzja o zastosowaniu TRUE Test 36 powinna być podjęta po dokładnej analizie korzyści i ryzyka.
alergen testowy, alergia kontaktowa, angry back syndrome, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, diazolidynylomocznik, imidazolidynylomocznik, kalafonia, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kortykosteroid o działaniu ogólnym, nadwrażliwość kontaktowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja krzyżowa, reakcja niepożądana, substancja testowa, test płatkowy, TRUE Test 36, wynik fałszywie dodatni, zapalenie skóry, zespół nadwrażliwości skóry pleców - Leksykon substancji czynnych
Geraniol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Geraniol, obecny w plastrach TRUE Test 36 jako składnik mieszaniny substancji zapachowych (pozycja 6 w panelu nr 1), może indukować reakcje nadwrażliwości kontaktowej u pacjentów predysponowanych do alergii. Mieszanina ta zawiera 430 µg/cm² (348 µg/płatek) substancji zapachowych, z geraniolem stanowiącym pięć części tej mieszaniny, obok wyciągu z mchu dębowego, hydroksycytronellalu, alkoholu cynamonowego, aldehydu cynamonowego, eugenolu, izoeugenolu oraz aldehydu amylocynamonowego. Reakcje alergiczne mogą pojawić się nawet po 10 dniach od ekspozycji, co wymaga uwagi podczas interpretacji wyników testów płatkowych. Należy również brać pod uwagę możliwość wystąpienia zespołu nadwrażliwości skóry pleców (angry back syndrome), który może prowadzić do fałszywie dodatnich wyników, zwłaszcza u pacjentów z licznymi dodatnimi testami. W takich przypadkach wskazane jest powtórzenie testu po ustąpieniu stanu zapalnego skóry.
aldehyd amylocynamonowy, aldehyd cynamonowy, alergia kontaktowa, alkohol cynamonowy, ciężka reakcja alergiczna, dodatnia reakcja skórna, eugenol, fałszywie dodatnia reakcja, hydroksycytronellal, izoeugenol, kortykosteroid, kortykosteroid o działaniu ogólnym, mieszanina substancji zapachowej, mieszanina zapachowa, nadwrażliwość, nadwrażliwość kontaktowa, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja krzyżowa, substancja zapachowa, test płatkowy, test prowokacyjny, wyciąg z mchu dębowego, wynik fałszywie ujemny, zapalenie skóry, zespół angry back, zespół nadwrażliwości skóry pleców, zmiana trądzikowa - Leksykon substancji czynnych
Alkohole sterolowe z lanoliny – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Alkohole sterolowe z lanoliny, stosowane w stężeniu 1000 µg/cm² (810 µg/płatek) w panelu TRUE Test 36, są istotnym składnikiem diagnostyki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Należy jednak zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko wywołania uczulenia przez sam test, z możliwym opóźnionym pojawieniem się reakcji nawet do 10 dni po aplikacji. W trakcie interpretacji wyników należy uwzględnić możliwość zespołu nadwrażliwości skóry pleców (angry back syndrome), zwłaszcza u pacjentów z licznymi dodatnimi reakcjami, co może wymagać powtórzenia testu. U pacjentów z historią reakcji anafilaktoidalnych wskazane jest indywidualne rozważenie ryzyka i korzyści oraz zapewnienie warunków do natychmiastowej interwencji alergologicznej.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alkohol sterolowy z lanoliny, angry back syndrome, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, kalafonia, kortykosteroid, kortykosteroid o działaniu ogólnym, nadwrażliwość kontaktowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja niepożądana, reaktywność skóry, test płatkowy, TRUE Test, wynik fałszywie dodatni, wynik fałszywie ujemny, zespół nadwrażliwości skóry pleców - Leksykon substancji czynnych
Disiarczek dipentametylenotiuramu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Disiarczek dipentametylenotiuramu jest jednym z czterech równowagowych składników mieszaniny tiuramów (płatek nr 24) w TRUE Test 36, stosowanym w diagnostyce alergii kontaktowej. Całkowita zawartość mieszaniny wynosi 27 µg/cm² (22 µg/płatek). Podczas aplikacji na zdrową skórę pleców należy unikać miejsc z zapaleniem, bliznami czy trądzikiem, aby nie zaburzyć oceny reakcji. Reakcje uczuleniowe na disiarczek dipentametylenotiuramu są rzadkie, jednak mogą pojawić się nawet po 10 dniach od aplikacji, co wskazuje na nabycie nadwrażliwości kontaktowej. W przypadku silnych reakcji miejscowo można stosować kortykosteroidy, a w wyjątkowych sytuacjach leczenie ogólne. Należy unikać nadmiernego pocenia i ekspozycji na światło słoneczne, gdyż opalenizna może prowadzić do fałszywie ujemnych wyników testu.
alergia kontaktowa, disiarczek dipentametylenotiuramu, disiarczek tetrametylotiuramu, disulfiram, kortykosteroid, kortykosteroid o działaniu ogólnym, mieszanina tiuramów, nadwrażliwość kontaktowa, reakcja anafilaktoidalna, siarczek tetrametylotiuramu, test płatkowy, wynik fałszywie dodatni, wynik fałszywie ujemny, zespół nadwrażliwości skóry pleców - Leksykon substancji czynnych
Tiomersal – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tiomersal, obecny w plastrze TRUE Test 36 (płatek nr 23) w dawce 7 µg/cm² (6 µg na cały płatek), jest związkiem rtęciowym mogącym wywołać reakcje alergiczne u osób wrażliwych. Reakcje te, choć rzadkie, mogą pojawić się także jako opóźnione, nawet po 10 dniach od aplikacji, co wskazuje na nabycie nadwrażliwości kontaktowej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią reakcji anafilaktoidalnych lub alergii na rtęć. Interpretacja wyników powinna uwzględniać możliwość zespołu nadwrażliwości skóry pleców (ang. angry back), zwłaszcza u pacjentów z licznymi dodatnimi wynikami, co może wymagać powtórzenia testu w celu wykluczenia fałszywie dodatnich rezultatów.
angry back syndrome, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, dodatnia reakcja skórna, kalafonia, kortykosteroid, kortykosteroid o działaniu ogólnym, nadwrażliwość kontaktowa, ognisko zapalne, płatek testowy, próba prowokacyjna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja krzyżowa, reakcja opóźniona, reakcja systemowa, test płatkowy, test prowokacyjny, tiomersal, TRUE Test, uczulenie, wynik fałszywie dodatni, wynik fałszywie ujemny, zapalenie skóry, zespół nadwrażliwości skóry pleców, zmiana trądzikowa, związek rtęci - Leksykon substancji czynnych
Dibutyloditiokarbaminian cynku – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Dibutyloditiokarbaminian cynku, obecny w TRUE Test 36 (panel nr 2, płatek nr 15) w stężeniu 250 µg/cm² (203 µg/płatek), jest składnikiem mieszaniny pochodnych węglowych wraz z difenyloguanidyną i dietyloditiokarbaminianem cynku. Substancja ta rzadko wywołuje uczulenie, jednak reakcje alergiczne pojawiające się po 10 dniach lub później mogą wskazywać na nabycie nadwrażliwości kontaktowej podczas testu. Należy uwzględnić ryzyko zespołu nadwrażliwości skóry pleców (ang. angry back), szczególnie u pacjentów z licznymi dodatnimi reakcjami na różne substancje testowe, co może wymagać powtórzenia testu w celu wykluczenia wyników fałszywie dodatnich. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z historią reakcji anafilaktoidalnych, gdzie indywidualna ocena ryzyka jest niezbędna.
atopowe zapalenie skóry, autoimmunologiczna choroba skóry, dibutyloditiokarbaminian cynku, dietyloditiokarbaminian cynku, difenyloguanidyna, kortykosteroid o działaniu ogólnym, mieszanina pochodnych węglowych, nadwrażliwość kontaktowa, ostry stan zapalny skóry, reakcja anafilaktoidalna, reakcja krzyżowa, test płatkowy, TRUE Test, wynik fałszywie dodatni, wynik fałszywie ujemny, zespół angry back, zespół nadwrażliwości skóry pleców - Leksykon substancji czynnych
Difenyloguanidyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Difenyloguanidyna, składnik mieszaniny pochodnych węglowych w preparacie TRUE Test 36 (płatek nr 15, zawierający około 83,3 µg/cm², co odpowiada około 67,7 µg/płatek), wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości kontaktowej, w tym opóźnionych, które mogą pojawić się nawet po 10 dniach od aplikacji. U pacjentów z aktywnym zapaleniem skóry lub licznymi dodatnimi reakcjami na inne substancje testowe istnieje ryzyko wystąpienia zespołu nadwrażliwości skóry pleców (angry back syndrome), co może prowadzić do fałszywie dodatnich wyników. Testowanie u osób z historią reakcji anafilaktoidalnych powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem lekarskim, z możliwością natychmiastowej interwencji. Należy unikać aplikacji na skórę zmienioną chorobowo, w tym na obszary z trądzikiem, bliznami czy ogniskami zapalnymi, a także na miejsca narażone na nadmierne pocenie, ekspozycję na światło słoneczne lub opaleniznę, które mogą zaburzać interpretację wyników testu.
blizna, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, dibutyloditiokarbaminian cynku, dietyloditiokarbaminian cynku, difenyloguanidyna, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid o działaniu ogólnym, miejscowy kortykosteroid, mieszanina pochodnych węglowych, nadmierne pocenie, nadwrażliwość kontaktowa, ognisko zapalne, reakcja anafilaktoidalna, światło słoneczne, test płatkowy, uczulenie kontaktowe, zespół nadwrażliwości skóry pleców, zmiany trądzikowe - Leksykon substancji czynnych
2-bromo-2-nitropropano-1,3-diol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
2-bromo-2-nitropropano-1,3-diol, obecny w preparacie TRUE Test 36 (panel nr 3) w stężeniu 250 µg/cm² (200 µg/płatek), wykazuje potencjał alergizujący, co wymaga szczególnej ostrożności podczas wykonywania testów płatkowych. Substancja ta może wywołać reakcje nadwrażliwości, w tym późne reakcje pojawiające się po 10 dniach od aplikacji, co sugeruje nabycie kontaktowej nadwrażliwości w trakcie testu. U pacjentów z historią reakcji anafilaktoidalnych stosowanie preparatu powinno być rozważone indywidualnie. Należy również uwzględnić ryzyko zespołu angry back, który może prowadzić do fałszywie dodatnich wyników, zwłaszcza przy licznych dodatnich reakcjach na różne substancje testowe. W takich przypadkach wskazane jest powtórzenie testu po ustąpieniu stanu zapalnego skóry.
2-bromo-2-nitropropano-1, 3-diol, alergia kontaktowa, angry back, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, ciężka reakcja nadwrażliwości, dodatnia reakcja skórna, fałszywie dodatni wynik, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kortykosteroid o działaniu ogólnym, nadwrażliwość kontaktowa, ognisko zapalne, potencjał alergizujący, późna reakcja alergiczna, przeciwutleniacz, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, test płatkowy, TRUE Test 36, wynik fałszywie ujemny, zapalenie skóry, zespół nadwrażliwości skóry pleców, zmiana trądzikowa - Leksykon substancji czynnych
Morfolinylomerkaptobenzotiazol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Morfolinylomerkaptobenzotiazol jest składnikiem mieszaniny pochodnych merkaptanowych (alergen g) w TRUE Test 36 (płatek nr 22), obecnym w stężeniu 75 µg/cm² (61 µg/płatek). Substancja ta, podobnie jak inne składniki testu, może wywołać rzadkie reakcje uczuleniowe, a pojawienie się reakcji skórnej po 10 dniach od aplikacji sugeruje nabycie nowej nadwrażliwości kontaktowej. Interpretacja wyników wymaga uwzględnienia zespołu nadwrażliwości skóry pleców (angry back syndrome), zwłaszcza u pacjentów z wieloma dodatnimi wynikami, co może wymagać powtórzenia testu w celu wykluczenia fałszywie dodatnich reakcji. Testy u pacjentów z historią reakcji anafilaktoidalnych powinny być przeprowadzane pod ścisłym nadzorem medycznym, po ocenie stosunku korzyści do ryzyka.
alergia kontaktowa, disiarczek dibenzotiazylowy, kortykosteroid, kortykosteroid o działaniu ogólnym, merkaptobenzotiazol, morfolinylomerkaptobenzotiazol, N-cykloheksylobenzotiazylosulfonamid, nadreaktywność skóry, nadwrażliwość kontaktowa, ognisko zapalne, reakcja anafilaktoidalna, reakcja krzyżowa, reakcja skórna, reaktywność skóry, test płatkowy, TRUE Test, uczulenie, wynik fałszywie ujemny, zapalenie skóry, zespół angry back, zespół nadwrażliwości skóry pleców