zaburzenie objętościowe

Zaburzenie objętościowe (ang. volume disorder) to stan patologiczny dotyczący gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu, charakteryzujący się nieprawidłową objętością płynów ustrojowych. Może występować w postaci hipowolemii (niedoboru objętości) lub hiperwolemii (nadmiaru objętości).

Hipowolemię definiuje się jako zmniejszenie objętości krwi krążącej, co prowadzi do niedostatecznego wypełnienia łożyska naczyniowego. Najczęstsze przyczyny to krwawienia, odwodnienie, rozległe oparzenia, ostra niewydolność nadnerczy czy sekwestracja płynów do trzeciej przestrzeni. Objawy obejmują tachykardię, hipotensję, obniżenie ciśnienia tętna, oligurię oraz suchość błon śluzowych.

Hiperwolemię charakteryzuje zwiększenie objętości płynów pozakomórkowych, często manifestujące się obrzękami obwodowymi. Rozwija się wskutek nadmiernej podaży płynów, niewydolności nerek, niewydolności serca, marskości wątroby czy zespołu nerczycowego. Klinicznie objawia się zwiększeniem masy ciała, obrzękami, dusznością, wodobrzuszem oraz podwyższonym ciśnieniem tętniczym.

Diagnostyka zaburzeń objętościowych opiera się na ocenie parametrów klinicznych (ciśnienie tętnicze, tętno, bilans płynów, masa ciała), badaniach laboratoryjnych (morfologia, elektrolity, osmolalność, BUN/kreatynina) oraz obrazowych (USG, RTG). Monitorowanie ośrodkowego ciśnienia żylnego, ciśnienia zaklinowania w tętnicy płucnej czy dynamiki parametrów hemodynamicznych może być pomocne w ocenie stanu wolemii u pacjentów krytycznie chorych.

Leczenie zależy od rodzaju zaburzenia. W hipowolemii stosuje się płynoterapię (krystaloidy, koloidy), preparaty krwi, leki wazoaktywne. W hiperwolemii wdraża się restrykcję płynową, diuretyki, w ciężkich przypadkach techniki nerkozastępcze. Kluczowe jest leczenie choroby podstawowej będącej przyczyną zaburzenia objętościowego.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl